Deze Europese beweging moet de gebalde vuist tegen Trump worden

DiEM25 als democratisch drukmiddel – nu nog de eenheid

Donald Trump delegeert, dreigt en drukt zijn wil door. Zijn wil is wet, maar als we de voormalige Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis moeten geloven, is een volwaardige Europese democratie met een soeverein parlement de juiste tegenhanger. De Griek stelt dat zijn beweging DiEM25 een oplossing zou kunnen bieden. Wélke beweging?

Met één druk op de knop legde Trump eerder deze week een bom onder de G7-top. Via zijn Twitteraccount. Hij deed dat vanuit het vliegtuig, na afloop van de top. Diezelfde handen typten enkele maanden geleden overigens op zijn Twitteraccount dat hij met één druk op de knop van zijn atoomgereedschap Noord-Korea kon vernietigen.

Het tij keerde snel. Met diezelfde knoppendrukkende hand schudde Trump deze week de knuist van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un.

Trump is daarmee de eerste Amerikaanse president die een ontmoeting met de grote leider van Noord-Korea bewerkstelligt. Een unieke prestatie, zoals velen hebben becommentarieerd.

Trump aan de top

Yanis Varoufakis schreef in The Guardian derhalve een opiniestuk. Moraal van het verhaal: onder Trump zou de financiële schuld groter dan ooit zijn. Onder Trump zou de werkloosheid onder de Amerikaanse burger desalniettemin zijn gedaald tot lager dan vier procent. Onder Trump zou geld worden uitgegeven als water – aan rijk én arm. Varoufakis besluit zijn betoog onder meer met de stelling dat schulden alleen maar groter zullen worden en de rentes zullen blijven stijgen.

Een zijpaadje. Wat u ook van Varoufakis vindt, hij heeft in ieder geval ervaring met staatsschulden. Het was zijn Griekenland dat enkele jaren geleden door Europa van de afgrond werd gered. Als minister van Financiën van Griekenland stemde hij in juli 2015 overigens doodleuk tegen het Europese reddingsplan van zijn land. Varoufakis werd uit- en teruggefloten en droop af. Maar dat terzijde.

Eenheid ontbreekt

Terug naar de kern van het verhaal van Varoufakis. Zijn conclusie: voor Trump maken constateringen over schulden, werkloosheid en oplopende rentes niets uit. Trump staat er in eigen land helemaal niet zo slecht op als wij denken. Goed gemutst reist hij naar vrienden en vijanden, en deelt hij de lakens uit. Wat de rest van de wereld ertegenin te brengen heeft? Niets.

Volgens Varoufakis is het meest kwalijke dat de progressieve tegenstanders van Trump geen eenheid vormen. Geen gezamenlijk gebalde vuist tegen Trump. Zijn DiEM25 moet als sterke tegenhanger gaan gelden. DiEM25? We citeren: “DiEM25 is een pan-Europese, grensoverschrijdende beweging van democraten. Volgens ons is de Europese Unie bezig uiteen te vallen. Europeanen verliezen hun vertrouwen in de idee van Europese oplossingen voor Europese problemen. En terwijl het geloof in de EU aan het afnemen is, zien we een opgang van misantropie, xenofobie en giftig nationalisme. We vrezen een terugkeer naar de jaren dertig als deze ontwikkeling niet wordt gestopt.”

De tekst loopt hieronder door. 

Trump
Varoufakis tijdens een bijeenkomst van DiEM25. Beeld: ANP/AFP Foto/Simela Pantzartzi

De Groene Amsterdammer analyseerde de beweging eerder al. Met recht stelde het blad twee jaar geleden dat het de vraag is hoe DiEM25 daden van die mooie woorden gaat maken. Drie terechte vragen volgden: “Waarom zou het Brusselse establishment luisteren naar een los verband van ontevreden Europeanen? Welk democratisch mandaat heeft DiEM25? Blijft het louter een protestbeweging of gaat het meedoen aan verkiezingen?”

Antwoorden blijven vooralsnog uit.

Slaap lekker

Anderen met kennis van zaken bevestigen dat de analyse van Varoufakis helemaal zo gek niet is. Trumps handelen is niet achterlijk. In eigen land regelt hij ‘exclusieve’ interviews met Fox-vrienden, stelt Brian Stelter (CNN). Fans, noemt hij ze gekscherend. Alles om populair te blijven onder de eigen achterban. En Noord-Korea? De nucleaire dreiging is weg, aldus Trump. “Dus slaap lekker vanavond.”

De tekst loopt hieronder door. 

Volgens opinieschrijver David Leonhardt wil Trump ‘het Westen vernietigen’. Dat schreef hij in The New York Times. Als een van de argumenten draagt hij het opblazen van de meest recente G7-top aan. Waarom Trump de samenwerking met het Westen teniet zou willen doen? Conflicten leiden tot wanorde. Precies wat Trump moet doen om een gebalde vuist tegen Amerika te voorkomen.

Conclusie: Trumps onnavolgbare handelen werkt. Vooralsnog. Zolang de wereld niet samenwerkt, heeft hij een vrijbrief om te handelen zoals hij handelt. Zolang de rest van de wereld geen eenheid vormt, blijft Trump onbedreigd op zijn troon zitten – in binnen- én buitenland. Of we nu willen of niet – voor zijn handelstactieken op mondiaal niveau mogen we Trump gerust complimenteren.