Spring naar de content
bron: anp

Twaalf tips voor de KunstRAI 2021 – om te kijken én om te kopen

Van 8 tot en met 12 september vindt de KunstRAI plaats in de Amsterdamse RAI. Op deze jaarlijks terugkerende beurs voor hedendaagse kunst worden dit jaar onder meer werken aangeboden van Roy Lichtenstein, Abdelkader Benali en Klaas Gubbels. HP/De Tijd grasduinde door de catalogus, maakte een selectie van werken die opvielen en sprak met de betreffende galeries.

Gepubliceerd op: Geplaatst in de volgende categorieën:
Geschreven door: Jelle Brumsen

Kunstenaar: Karel Appel

Werk: The Black Angels, 1962 (Grafiek, 82/125)

Abboneer op een lidmaadschap

Hoe sympathiek!

Dit artikel krijg je van HP/De Tijd cadeau. Om ons te steunen en meer artikelen van en uit HP/De Tijd te lezen, word je vanaf slechts vier euro per maand lid in minder dan een minuut. Voor dat luttele bedrag lees je ook alle stukken uit het maandelijkse magazine digitaal.

Kies een lidmaatschap

Galerie: Beukers Modern Art

Karel Appel, The Black Angels, 1962. Techniek: Lithograph on rives. Formaat: 56,5 x 76,5 cm.

Hoe duur is dit werk?

€1550,-.

Wat is het duurste werk van deze kunstenaar ooit?

Dat weet ik niet precies. Zijn grote doeken op canvas kunnen op veilingen enkele tonnen opbrengen. Dat geldt vooral voor zijn vroege werken uit de tijd dat de Cobra-beweging nog bestond, dus zo rond 1950. Deze schilderijen zijn intussen trouwens wel allemaal in een museum voor moderne kunst terecht gekomen.

Wat weet u over de totstandkoming van dit werk?

Ik weet dat het werk is uitgegeven door L’Oeuvre Gravéé in Geneve, in 1961. Ik kocht het werk enkele jaren geleden in een Duits veilinghuis.

Dit werk betreft werk in oplage. Hoe zeldzaam is het werk dan nog?

Veel beroemde kunstenaars maken werk in oplage of hebben dat gedaan, voornamelijk litho’s en etsen. Denk bijvoorbeeld aan Rembrandt, bij een expositie van zijn werk staan de bezoekers zich te verdringen om zijn etsen te bekijken. Dit werk van Appel betreft een ‘originele grafiek’, wat inhoudt dat de kunstenaar van begin tot eind betrokken is geweest bij de totstandkoming van het werk. Dus van het creatieve bewerken van de etsplaat of het beschilderen van de steen tot en met het ondertekenen en nummeren van het goedgekeurde werk. Het is daarin dus heel anders dan bijvoorbeeld reproducties. 

Wat spreekt u het meest aan in het werk van deze kunstenaar?

Dan kom ik toch uit bij het vroegere werk uit de Cobra-periode. Daarin word ik gegrepen door de spontaniteit, de onbevangenheid, de kleuren en zelfs de bijna kinderlijke manier van schilderen. Je ervaart daarin dat gevoel van die beweging: weg met alle conventies, we beginnen weer van vooraf aan.

Wat vindt u van de KunstRAI?

Er heerst een ongedwongen en gezellige sfeer en er staan gerenommeerde maar ook beginnende galeries. De beurs is niet elitair en toch kan je er kwalitatief goede kunst kopen. Ook zijn de prijzen er veel aantrekkelijker in vergelijking met meer elitaire beurzen als PAN en TEFAF.

Kunstenaar: Teigetje & Woelrat

Werk: Gerard Reve, Reviaans sjaalontwerp

Galerie: Teigetje&Woelrat

Teigetje&Woelrat, Reviaans sjaalontwerp. Formaat: 140 x 14 cm.

Hoe duur is dit werk?

Het Reviaanse sjaalontwerp is onderdeel van onze serie ‘curiosapakketten’. Dit pakket kost €150,-.

Waar komt de naam ‘curiosapakket’ vandaan?

Uit een brief van Gerard Reve aan Teigetje, op 14 januari 1965:  Aan de storm komt maar geen eind. Het brult en loeit en rammelt al van gistermiddag 12 uur af. Na je tentamen moeten we een paar dagen lang curiosa-pakketten of -eenheden maken, prijzen bepalen, tijdstippen van aanbieding etc. We moeten een of andere betrekkelijk goedkope, maar zeer geile verpakking uitdenken. Ik ben vrij tevreden (…). De pakketten zijn bedoeld voor zowel liefhebbers van Gerard Reve en zijn schrijverschap als voor liefhebbers van onze eigen ontwerpen.

Hoe kwamen jullie ertoe om van de gordijnen van Reve een sjaal te maken?

We besloten om twee historische gordijnen die Reve zelf heeft gemaakt en jarenlang met zijn eigen handen open en dicht heeft geschoven een nieuwe, laatste bestemming te geven. Van het ene gordijn maakten we vijftig Reviaanse Teigetje&Woelrat mondkapjes en van het andere gordijn een serie sjaals.

Waar is de sjaal van gemaakt?

De ene zijde is van Ploeg-gordijnstof, afkomstig van de gordijnen die Reve zelf nog gemaakt heeft op de oude naaimachine van zijn moeder toen hij in Amsterdam woonde en die telkens zijn meeverhuisd. De andere zijde is van Teigetje&Woelrat tricolore-stof: Peruaans katoen in de kleuren zwart, inktblauw en cypresgroen. Inktblauw verwijst naar Reves schrijverschap, cypresgroen naar het Geheime Landgoed in Frankrijk en zwart naar de dood, ‘onze enige zekerheid’ volgens Reve.

Wat vinden jullie van de KunstRAI?

We hebben twee keer een solostand gehad op de KunstRAI, dit keer hebben we een eigen premiumstand. De KunstRAI is jong, inspirerend, veelzijdig, representatief en interessant. Met andere kunstbeurzen hebben we geen ervaring.

Kunstenaar: Rob Scholte

Werk: Light, your first currency

Galerie: Kunstruimte KuuB

Rob Scholte, Light, your first currency, 2014. Techniek: Knikkers in giethars op paneel met ledlicht. Formaat: 80 x 80 cm.

Hoe duur is dit werk?

€5500,-.

Wat is het duurste werk van deze kunstenaar ooit?

Het werk van Rob Scholte loopt van een litho van €350,- tot vele tonnen voor een groot buitenbeeld/object. Dit hangt af van materiaal, al dan niet uniek werk, omvang, voorbereiding, dat soort dingen.

Hoe zou u dit werk typeren?

Het is een werk dat verveelvoudigt, herhaalt, kopieert, manipuleert en vooral een werk dat blij maakt, tovert, en je herinnert aan wat er van waarde is: licht. Dit werk is een voortzetting en extremisering van de NUL-kunst uit de jaren zestig (Schoonhoven, Hendrikse, Armando). 

Wat voor gevoel roept dit werk bij u op?

Het is een herinnering aan looiers, bonken, bollebusten, pottenbakkers, walvissen, rode duivels, kanaries, roosters, spikkels, stierenkloten, kattenogen, spetters, mini’s, en zo nog wat. Het is een herinnering aan het begin en einde van het leven en alles wat daar tussenin zit, en vooral een herinnering aan de fantasie.

Wat is uw favoriete werk van Scholte?

Zijn seriële werk. Dat is herhaling tot het oneindige, in materiaal, kleur en compositie. Ik bewonder Scholtes losbandige creativiteit en onuitputtelijke omdraaiing van het gewone.

Wat vindt u van de KunstRAI?

De KunstRAI is relatief laagdrempelig, maar mét behoud van kwaliteit. Voor dit laatste doe ik in ieder geval mijn best.

Kunstenaar: Abdelkader Benali

Werk: TV

Galerie: Galerie 158

Abdelkader Benali, TV, 2021.

Hoe duur is dit werk?

€650,- op klein formaat (A4/A3), op groter formaat €950,-. De prijzen heb ik gemaakt in overleg met de initiator van de eerste KunstRAI in 1984, gallerist en oud museumdirecteur Wim van Krimpen.

Hoe heeft u het fotografische werk van Benali ontdekt?

In 2019 schreef Benali een column over de Schiedamse Hoogstraat, waar hij als jongetje twee keer per jaar met zijn vader schoenen kocht in een schoenenwinkel waar nu mijn galerie zit. Ik ontmoette hem toen hij ongeveer anderhalf jaar geleden een tentoonstelling in mijn galerie opende. Kort daarna stuurde hij mij foto’s van zijn hand die me erg ontroerden en verrasten. Voor mij zijn het raak geschoten beelden waarbij je het literaire talent van Benali in beeld ziet.

Wat is uw favoriete werk (foto) van Abdelkader Benali?

Dat is de foto van het jongetje dat met zijn gezicht in het gras ligt (Jongen in gras, red.). Bij dat moment voel je de kracht van het scherpe, beeldende en literaire oog van Benali. Het jongetje verdwijnt deels met zijn lijf in het gras, alsof hij even weg droomt.

Wat vindt u van de KunstRAI?

De KunstRAI biedt betaalbare plekken aan jonge galeries. Dit stimuleert vernieuwing, wat bijvoorbeeld minder goed mogelijk is bij een beurs als Art Rotterdam vanwege de hoge beursprijzen. De KunstRAI is door de jaren heen veranderd, maar een aantal zeer goede galeries zoals Ramakers, TORCH Gallery en Jan van Hoof Galerie blijven de KunstRAI trouw.

Kunstenaar: Ivan Cremer

Werk: Choreography of the Origins (serie van zeven beelden)

Galerie: Galerie Helga Hofman

Ivan Cremer, Tenet. Techniek: Bronzen sculptuur op betonnen sokkel. Formaat sculptuur: 65 x 45 x 20 cm.

Hoe duur is dit werk?

€7000,- per sculptuur.

Wat is het duurste werk van deze kunstenaar ooit?

Dat zijn grote installaties van beeldengroepen, die zijn rond de €80.000,-. Wat betreft losse beelden zijn dit de grote bronzen zoals uit de serie Dancers from Oblivion, die zijn €32.500,- per stuk.

Hoe zou u deze serie werken typeren?

Het is een serie van zeven bronzen beelden op beton bekiste sokkels. De serie is een voorloper van de zeven meter hoge sculptuur ‘Origins’ die momenteel in de Amsterdamse Thomaskerk staat. Ik zou de serie beelden in architectonische termen willen omschrijven als brutalistisch. Maar dan in de vorm van abstract figuratieve dansers. Ik vind het werk ook een kubistische inslag hebben.

Wat voor gevoel roept deze serie werken bij u op?

Een gevoel van kracht, een soort oer- of ontstaanskracht, maar tegelijkertijd ook heel poëtisch.

Wat is uw favoriete werk van deze kunstenaar?

Zijn laatste grote werk Origins is mijn favoriet. Daarin zie je de kern van zijn werk samenkomen. Het is een fusie tussen figuratieve sculptuur en architectuur.

Wat spreekt u het meest aan in het werk van deze kunstenaar?

Dat zijn de grote beeldengroepen. Het is schitterend hoe Cremer uit de materialen die hij gebruikt richting en compositie weet neer te zetten. Maar ook de achtergrond van het materiaal dat hij gebruikt is prachtig, vaak afkomstig uit ruïnes of oude architectuur. Hij weet daar als geen ander beweging in te krijgen.

Wat vindt u van de KunstRAI?

De KunstRAI bevalt me erg goed. Het is de langstlopende beurs voor hedendaagse kunst in Nederland en heeft haar schreden inmiddels ruimt verdient.

Kunstenaar: Floor van Keulen

Werk: Kop 1, 2019

Galerie Serieuze Zaken

Floor van Keulen, Kop 1, 2019. Techniek: Oost-Indisch inkt op papier. Formaat: 60 x 40 cm.

Hoe zou u het werk van Floor van Keulen typeren?

Ik vind hem een van de meest interessante schilders op dit moment. In Nederland dan. Hij is heel eigenzinnig en maakt altijd heel schilderkunstige, esthetische werken. Ik vergelijk hem ook wel met René Daniëls, qua werk is Van Keulen echt aan hem verwant.

Wat is uw favoriete werk van deze kunstenaar?

Ik heb een galerie, dus ik vind alle kunstwerken die ik van hem verkoop geweldig.

Heeft u zelf ook werk van Van Keulen hangen?

Ja, ik heb een paar werken van hem. Ik koop meestal wel van kunstenaars uit mijn galerie. Ik ken Van Keulen ook al heel lang, vroeger maakte hij live-schilderingen, als performance. Dan kwam hij ergens en schilderde hij een hele wand vol.

Wat vindt u van de KunstRAI?

De KunstRAI is een prettig evenement, zeker in vergelijking met Art Rotterdam. Daar heb ik een vreselijke hekel aan, dat vind ik echt een waardeloze kunstbeurs, voornamelijk door het beleid van directeur Fons Hof. Hij is enorm afhankelijk van subsidiënten, wat ik een merkwaardig fenomeen vind dat maar geaccepteerd wordt. Zo heeft het Mondriaan Fonds altijd een hele grote stand, puur omdat ze betalen. Die Fons Hof slijmt met iedereen om maar geld binnen te slepen. Aan zo’n mentaliteit heb ik een broertje dood. De KunstRAI wordt helemaal niet gesubsidieerd, die houdt gewoon zijn eigen broek omhoog.

Kunstenaar: Rob Renoult

Werk: You Never Told Me My Name, 2019 (serie portretten)

Galerie: Kunstruimte Wagemans

Rob Renoult, You never told me my name, 2019. Techniek: Oost-indisch inkt op papier. Formaat: 42 x 59,4 cm.

Hoe duur is deze serie werken?

De werken zijn €1250,- per stuk.

Wat is het duurste werk van deze kunstenaar ooit?

Volgens mij €3500,-.

Hoe zou u deze serie typeren?

De serie werken vormen een aanklacht tegen de maatschappij die de zwarte mens tot slaaf heeft gemaakt en hen daarmee een identiteit heeft ontnomen.

Wat voor gevoel roept deze werken van Renoult bij u op?

Een gevoel van onmacht. De ‘You’ in de titel is witte mens, de ‘My’ is het zwarte kind dat geen geschiedenis heeft. De tekeningen zijn portretten, een enkeling is herkenbaar in beeld. Voor alle geportretteerden geldt dat hen bij geboorte geen identiteit is overgedragen.

Verwacht u dat deze werken vlot verkocht worden?

Gelet op het huidige tijdsbeeld verwacht ik dat er zeker belangstelling zal zijn. Belangrijk om te weten is dat de serie is ontstaan en gemaakt voordat George Floyd werd vermoord en de Black Lives Matter-beweging een groot podium kreeg.

Wat spreekt u het meest aan in het werk van deze kunstenaar?

Wat mij aanspreekt is dat Renoult al 35 jaar heel vasthoudend en consequent andere culturen en etniciteiten probeert te integreren binnen het dominante westerse, witte model van beeldende kunst. Daarbij is zijn werk op een sobere wijze heel expressief. Geen woord teveel, maar elk woord is wel raak.

Wat vindt u van de KunstRAI?

Elke keer weer verrast de beurs me door de open blik van de bezoekers: ze zijn bereid om zich te verbazen over iets dat ze niet kennen. Dat klinkt simpel, maar is het niet. Op de meeste kunstbeurzen lopen de zogenaamde verzamelaars namelijk niet verder dan de galeries die ze al kennen.

Kunstenaar: Jonathan Meese

Werk: Dr Fish and chips is too fit in cold belly hottie

Galerie: Rueb Modern and Contemporary Art

Jonathan Meese, Dr. Fish and chips is too fit in cold belly hottie, 2014. Techniek: olie en acryl. Formaat: 100 x 79 cm.

Hoe duur is dit werk?

€33.000,-.

Wat is het duurste werk van deze kunstenaar ooit?

Ik vind het lastig om aan te geven wat er in galeries voor gevraagd wordt, maar ik weet dat er in 2007 een groot werk (‘Fraulein Vampirellas, 150×220 cm) bij Christie’s is geveild voor €130.000,-.

Meese is een Duitse kunstenaar. Waar zouden we hem in Nederland van kunnen kennen?

In 2006 had hij een tentoonstelling in het Frans Hals Museum in Haarlem en in 2001 in het Kunstmuseum in Den Haag. Dit wat betreft Nederland, ook in Duitsland en Engeland is hij zeer populair.

Hoe zou u dit werk typeren?

Als dionysisch (naar de mythologische figuur Dionysos, red.). Het ademt extase, onbeheersbaarheid, maar ook humor.

Wat weet u over de totstandkoming van dit werk?

Meese werkt nogal impulsief. Hij heeft doorgaans een bepaalde voorstelling in gedachten en werkt deze direct uit middels een soort action-painting.

Wat voor gevoel roept dit werk van Meese bij u op?

Een aangenaam gevoel van vrijheid. Ik word er vrolijk van.

Wat vindt u van de KunstRAI?

Ik vind de KunstRAI een aparte belevenis vergeleken met bijvoorbeeld PAN of TEFAF. Bij de KunstRAI zie je jong en oud, arm en rijk, allen om de laatste werken uit de kunstscene te aanschouwen en te bewonderen.

Kunstenaar: Roy Lichtenstein

Werk: Seascape (zeefdruk, 159/200)

Galerie: Kunsthandel Meijer

Roy Lichtenstein, Seascape, 1964. Techniek: color screenprint on translucent rowlux. Formaat: 43 x 55,5 cm.

Hoe duur is dit werk?

€15.000,-.

Wat is het duurste werk van deze kunstenaar ooit?

De duurste Lichtenstein zit op 165 miljoen dollar.

Hoe zou u dit werk typeren?

In de jaren 60 maakte Lichtenstein veelvuldig gebruik van Rowlux en Mylar, soms in combinatie met fotografische elementen. Over het algemeen is zijn werk vaak herkenbaar vanwege de karakteristieke stippen (raster dots). Bijzonder aan Lichtenstein vind ik vaak zijn materiaalgebruik. Dit werk is eigenlijk Popart en Op-Art ineen.

Kunstenaar: Robert Zandvliet

Werk: The Wanderer #22, 2018

Galerie: 99 Uitgevers/Publishers

Robert Zandvliet, The Wanderer#22, 2018. Techniek: zwarte gesso op handgeschept papier. Formaat: 21 x 30 cm.

Hoe duur is dit werk?

€2150,-.

Hoe zou u dit werk typeren?

Het is een intieme en kleine tekening, de techniek is zwarte gesso op handgeschept papier. Ondanks de grootte (21 x 30 cm) kun je al van een afstand de impact zien. Ook op klein formaat heeft zijn werk een monumentale impact.

Wat weet u over de totstandkoming van dit werk?

Het is onderdeel van Zandvliets serie In Stage of Being, waarin voor het eerst in zijn oeuvre het motief van de menselijke figuur centraal staat. Hij heeft zich laten inspireren door de Duitse romantische schilder Caspar David Friedrich, die in zijn landschappen de ‘Rückenfigur’ introduceerde, een eenzame, op de rug geziene ‘Wanderer’.

Wat voor gevoel roept dit werk bij u op?

Het refereert aan de eenzaamheid van de mens. Voor mij gaat het over het besef van de menselijke nietigheid en zijn kwetsbaarheid ten opzichte van de natuur, de omgeving en het landschap waarin hij zich bevindt.

Wat spreekt u het meest aan in het werk van Zandvliet?

Het grote schilderkunstige experiment dat hij telkens weer aangaat. Wij beschouwen hem als een van de grootste hedendaagse Nederlandse schilders.

Kunstenaar: Ludmila Danon

Werk: Woman in Dreams

Galerie Serieuze Zaken

Ludmila Danon, Woman in dreams, 2020. Techniek: olieverf op doek. Formaat: 50 x 80 cm.

Hoe zou u het werk van Ludmila Danon typeren?

Ik vind haar werk van hetzelfde kaliber als het werk van Marlene Dumas. Dezelfde kwaliteit, heel inspirerend, heel visionair. Ze is heel eigenzinnig in haar abstracte werken. Het is heel bijzonder ook dat er een Marokkaanse schilderes meedoet.

Is het vanuit een diversiteitsoogpunt dat je zo’n internationale lijst kunstenaars hebt geselecteerd voor de KunstRAI?

Nee, ik ken gewoon weinig interessante Nederlandse vrouwelijke schilders. Mijn onderscheid is niet diversiteit, mijn criterium is goede of slechte kwaliteit. Of kunstenaars nou groen, blauw of geel zijn, als ze slecht zijn blijven ze slecht. Er zijn heel veel slechte zwarte kunstenaars. Het wordt je niet in dank afgenomen als je dat zegt, maar het is gewoon zo. Net als dat er ook heel veel slechte witte kunstenaars zijn.

Wordt deze opvatting momenteel breed gedeeld in de kunstwereld?

Ik ben bang van niet, maar dat interesseert me niet. Ik weet niet waar die waan van de dag vandaan komt dat iedereen in de kunstwereld zich nu bezighoudt met diversiteit. Ik heb daar geen last van. Kunst is voor mij een fenomeen dat zich onttrekt aan alle maatschappelijke gradaties en invuloefeningen. Dat is zo leuk aan kunst. Het onttrekt zich aan alles, het is vrij.

Verkoop je meestal goed op een beurs als de KunstRAI?

Ik heb goede ervaringen met kunstbeurzen. Er komen natuurlijk heel veel mensen en ik schijn toch ook wel een goede verkoper te zijn. Zo’n beurs is heel persoonsgebonden, als mensen je goed kennen kopen ze ook vaak makkelijker. Het is echt een kwestie van vertrouwen, ervaring en mensenkennis.

Kunstenaar: Klaas Gubbels

Werk: Koffiekan, 2016

Galerie: Wonderwood

Klaas Gubbels, Koffiekan, 2016. Techniek: beschilderd hout. Formaat: 26,5 x 22 x 6 cm.

Hoe duur is dit werk?

€1500,-.

Hoe zou u dit werk typeren?

Het is een bijzonder werkje. Krachtig door pure eenvoud, zowel in materiaal, vorm en kleur.

Is het uniek werk of werk in oplage?

Het is een uniek werkje, daarom zo bijzonder ook.

Waaraan is het werk van Gubbels te herkennen?

Zijn werk is zeer herkenbaar door de eenvoud van onderwerpen en zijn kleurgebruik. Gubbels maakt al 65 jaar tafels en kannen en hij werkt hierbij altijd met een beperkt aantal kleuren. Zijn variatie zit in het materiaal dat hij gebruikt. Hij schildert, tekent, maakt collages en beelden, objects trouvé, wandschilderingen, glaswerk en monumentale sculpturen in hout en metaal.

Is dat niet saai, 65 jaar lang tafels en kannen maken?

Gubbels zei hier zelf over: ‘Wie niets te zeggen heeft, bedenkt steeds iets nieuws, wie iets te zeggen heeft, blijft dat zijn hele leven herhalen.’

Wat vindt u van de KunstRAI?

Het is een relaxte beurs zonder te veel gedoe met dingen als uitnodigingskaarten. Interessant vind ik dat standhouders 20m2 extra kunnen huren voor een speciale prijs, met als enige voorwaarde om daar een solopresentatie te houden. Dat doet de beurs goed en creëert rust. Wel vind ik het niveau van de deelnemers en getoonde kunst de laatste jaren nogal wisselvallig.