Het is ontegenzeggelijk waar dat veel van wat in de Nederlandse media verschijnt over de komende Amerikaanse verkiezingen een hoog ‘we-waarschuwen-Donald Trump-voor-de-laatste-keer-gehalte’ heeft.
Traditioneel zien Nederlanders meer in Amerikaanse Democraten dan in Amerikaanse Republikeinen. Voor veel Nederlanders is het zelfs onbegrijpelijk dat er überhaupt Amerikanen bestaan die Republikeins stemmen. Ik herinner mij dat een aantal jaren geleden iemand bij de NOS op het onzalige idee was gekomen om de gesjeesde advocaat Prem Radhakishun naar de Verenigde Staten te sturen teneinde daar de verkiezingen te verslaan. Hij kwam terug met de mededeling dat hij nou zoiets geks had gezien: een zwarte Republikein! Dat was het onbegrijpelijkste van het onbegrijpelijkste!
Toen acht jaar geleden Hillary Clinton van Trump verloor, was er enig leedvermaak over Twan Huys en al die zelfbenoemde Nederlandse amerikanisten die anders hadden voorspeld. Sommigen waren zelfs helemaal naar een studio in New York of Washington gereisd om de eerste vrouwelijke president van de VS te kunnen verwelkomen. Het liep totaal anders, zelfs Trump moet toen verrast zijn door zijn eigen succes.
Dat leedvermaak was terecht en het leedvermaak zal opnieuw terecht zijn als Trump dit keer opnieuw wint. Maar dit gezegd zijnde, leidt een vaak terechte afkeer van links er bij mij niet toe dat ik alles wat van rechts komt automatisch zal omhelzen. Integendeel: Wilders, Orbán en de hele familie Le Pen kunnen mij gestolen worden. Hun idioom is, als het zo uitkomt, van racistische snit en dat bevalt mij helemaal niet.
Kopvoddentakspopulisme.
Hetzelfde geldt voor Trump. In het begin was het nog wel grappig zo’n olifant door de porseleinkast te zien banjeren, maar mijn sympathie daarvoor is inmiddels verdwenen. Het Trumpisme is uiteindelijk de politiek van de motorclub geworden: in diepste wezen ondemocratisch, nietsontziend en leugenachtig. Daarom zie ook ik liever Kamala Harris als president, maar uit volle overtuiging is die keuze niet.
Amerika is nu eenmaal het land van de cowboys. Het blijft voor Nederlanders moeilijk te begrijpen dat die daar in het echt rondlopen als machtige miljardairs.
De kans dat Trump toch voor de tweede keer wordt gekozen, schijnt te stijgen met de dag. Landelijk ligt hij misschien een fractie achter, maar in bijna alle swing states ligt hij voor. Amerika is nu eenmaal het land van de cowboys. Het blijft voor Nederlanders moeilijk te begrijpen dat die daar in het echt rondlopen als machtige miljardairs. Elon Musk is er een gaaf voorbeeld van.
Mocht Trump inderdaad winnen, dan moet men goed beseffen wie daarvan de hoofdschuldige is. Dat is Joe Biden, zonder meer. Als Biden eerder had doorgekregen dat hij inmiddels te oud was geworden – uiteraard gaat ook zijn partij niet vrijuit – dan hadden de Democraten veel meer tijd gehad een geschikte kandidaat te vinden, die het met succes tegen Trump had kunnen opnemen. Nu moest het hapsnap gebeuren zonder democratisch overleg. Het is nog een wonder dat Kamala Harris aanvankelijk zoveel enthousiasme wist op te wekken, maar een deel daarvan lijkt inmiddels verdwenen. Die weifelachtige houding van de Democraten heeft ertoe geleid dat Trump onverwacht toch nog een kans heeft gekregen. En die kans heeft hij gepakt, misschien ook dankzij de kogel die net langs zijn neus scheerde.
God heeft Trump van de dood gered. Nederlanders begrijpen meestal ook niet dat Amerika een zeer godsdienstig land is. Maar Trump zelf heeft dat inmiddels heel goed begrepen.
Deze week beleefde de film The Apprentice, over de jonge jaren van Donald Trump, zijn première. Ik ging er heen met lage verwachtingen. Door de voorbeschouwingen kreeg ik de indruk dat de film een platte debunking zou zijn van Trump en dat zulks ook de reden was dat Trump via de rechter heeft geprobeerd de film te verbieden. Er komt inderdaad een soort vechtpartij/verkrachting in voor tussen Donald en zijn eerste vrouw Ivanka, maar zelfs de Volkskrant noemde de Trump uit de film ‘een niet oncharmante en soms onzekere jongeman.’
Zo bezien is de film niet eens zo ongunstig voor de Republikeinse kandidaat en had hij zich beter de gang naar de rechter kunnen besparen. Ik vermoed ook dat de film nauwelijks van invloed zal zijn op de uiteindelijke uitslag. Een relatief kleine groep Amerikanen gaat de film zien en de meesten van hen hebben hun keus allang bepaald. Eigenlijk is de Netflix-serie Trump: An American Dream veel negatiever voor The Donald, maar kennelijk heeft ook die nauwelijks invloed gehad op het stemgedrag van de Amerikanen.
‘Apprentice’ betekent leerling. In dit geval is Trump de leerling van Roy Cohn (1927-1986), de beruchte advocaat van kwade zaken, die tegen alle uiterlijke verschijnselen in beweert getroffen te zijn door leverkanker. Van Cohn - een meesterlijke rol overigens van Jeremy Stone – leerde Trump drie cynische regels:
Aanvallen, aanvallen, aanvallen!
Geef niets toe en ontken alles.
Wat er ook gebeurt, claim altijd de overwinning en erken nooit een nederlaag.
Trump heeft niet alleen deze regels overgenomen, hij heeft zich in de toepassing ervan ook een tovenaarsleerling betoond, die zijn leermeester allang heeft overtroffen. Aan het eind van de film wordt Roy Cohn afgedankt, al krijgt hij nog wel een dinertje, waarop iedereen kan zien hoe ziek hij eigenlijk is.
The Apprentice is beslist een goede film, die op bittere wijze laat zien hoe een niet oncharmante jongeman kan veranderen in een cynische ellendeling. Tenminste, dat vermoedt de kijker, want de film eindigt op het moment dat Trump failliet gaat met zijn casino in Atlantic City en zijn nieuwe advocaat hem suggereert dat hij best wel eens de politiek in zou kunnen gaan. Zijn nieuwe advocaat heeft ook al een slagzin: ‘Make America Great Again!’
Trump kauwt erop en zegt dat vooral het woordje ‘again’ hem wel bevalt.
In Politico schrijft commentator Michael Kruse over ‘de laatste les van Roy Cohn, die Donald Trump nooit heeft geleerd.’ Die les bestaat eruit dat Cohn aan het eind van zijn leven de consequenties van zijn eigen drie regels niet meer kon ontwijken. Hij kwam niet met alles weg. Hij was een opschepper over zijn belastingontduiking, want de fiscus had hem klemvast. Hij werd uit zijn ambt van advocaat gezet wegens oplichterij en nog geen zes maanden na deze vernederingen stierf hij door zijn levenswandel ook nog eens aan wat aids bleek te zijn.
Maar dat hoeft Donald Trump als tovenaarsleerling natuurlijk allemaal niet te overkomen.
