Dit moment ziet gedragsdeskundige Esther van Fenema in de podcast De X! Factor als een sprekend voorbeeld van menselijke machtsdynamiek. Samen met Ton F. van Dijk bespreekt ze in de nieuwste aflevering hoe Ruttes overdreven vleierij een bewuste strategie van onderwerping weerspiegelt. “Het is fascinerend hoe Rutte zich onderdanig opstelt, wetend dat Trump floreert op bevestiging,” analyseert Van Fenema.
Van Fenema wijst erop dat het ‘daddy-moment’ een typische uiting is van een machtsongelijkheid. “Rutte zet alles in om Trump te pleasen, een aanpak die werkt als een tierelier,” zegt ze, verwijzend naar de dynamiek die ook Belgische premier Bart De Wever opviel. In Het Laatste Nieuws noemde hij het pijnlijk: “Moet je ‘daddy’ zeggen en doen alsof je dat plezant vindt?”
Van Fenema interpreteert dit als een bewuste keuze van Rutte: “Het draait om macht. Zijn onderdanige houding bevestigt Trump als de dominante ‘daddy’, en of dat oprecht is of niet, doet er niet toe.” Ze vergelijkt het met dierenmanieren, waarbij onderwerping aan de dominante partij gebruikelijk is.
Haar analyse richt zich op Trumps psychologische reactie. “Hij is ongelooflijk gevoelig voor complimenten,” zegt Van Fenema. “Of hij doorheeft dat Ruttes vleierij – zoals het paleisverblijf en koninklijke lof – gespeeld is, betwijfel ik. Mijn hypothese is dat hij dat wel weet, maar het negeert omdat alleen zijn eigen wereldbeeld telt.”
‘Of Trump doorheeft dat Ruttes vleierij – zoals het paleisverblijf en koninklijke lof – gespeeld is, betwijfel ik.’
Esther van Fenema, gedragsdeskundige
Van Dijk vraagt: “Waarom mist Trump die reflectie, terwijl een normaal mens zou zeggen: ‘Doe normaal’?” Van Fenema reageert: “In een machtsdynamiek weegt de intentie minder; het feit dat hij wordt bejubeld, geeft hem macht.” Ze waarschuwt dat kritiek in zo’n situatie riskant is, omdat gekrenktheid Trumps impulsiviteit kan aanwakkeren, zoals ongunstige handelsdeals of een NAVO-exit.
Van Fenema beschouwt Ruttes gedrag als een doordachte strategische keuze. “Hij offert zijn waardigheid op om Trump binnenboord te houden, wat psychologisch effectief is,” zegt ze, met de NAVO-stabiliteit als doel. Van Dijk noemt het “exceptioneel gênant voor andere wereldleiders,” maar Van Fenema benadrukt: “Ruttes slijmerij bevestigt Trumps machtspositie.”
Van Dijk verbindt Ruttes aanpak aan Machiavelli’s De Vorst: “Het resultaat rechtvaardigt de middelen.” Hij concludeert: “Rutte rende als een hond achter een bal om die 5%-eis te halen, zijn zelfrespect opzijzettend.” Van Fenema sluit af: “Het is fascinerend hoe Rutte zijn zelfbeeld ondergeschikt maakt aan de politieke doelen waarvoor hij verantwoordelijk is.”
Kijk hier de hele aflevering van De X! Factor:
