De cijfers stonden donderdag in De Telegraaf, in een onderzoek van mediaverslaggever Pepijn van den Brink. De salarissen van de directies van de publieke omroepen stegen vorig jaar met gemiddeld 4,5 procent, ruim anderhalf keer zo hard als die van het gewone omroeppersoneel. Een aantal bestuurders ging er meer dan tien procent op vooruit. Tegelijk moet Hilversum tot 2027 in totaal 160 miljoen euro bezuinigen. BNNVARA neemt daarvan zo’n 18 miljoen voor zijn rekening. Iconische titels als Kassa, 3 op Reis, First Dates, Proefkonijnen en het Nieuwjaarsconcert verdwijnen vanaf 2027. Veertig medewerkers verloren al hun baan door de schrapping van die programma’s. Deze week werd bekend dat er nog 32 kantoorbanen sneuvelen en dat het totale verlies bij BNNVARA op 79 banen uitkomt.
Pijnlijk voorbeeld vormen volgens De Telegraaf algemeen directeur Lonneke van der Zee en contentdirecteur Suzanne Kunzeler (foto boven dit artikel) van BNNVARA. Beiden kregen er duizend euro per maand bij en streken in 2025 ieder zo’n kwart miljoen euro op, op een paar tientjes na het wettelijke maximum. Kunzeler protesteerde eerder dit jaar nog op het Mediapark met bordjes tegen de bezuinigingen en reisde af naar Den Haag. Ze wist toen al dat de cao-onderhandelingen voor haar personeel onder de inflatie zouden uitkomen. Op haar eigen loonstrook kwam intussen die duizend euro per maand bij.
De omroep wijst op de regels. Directeuren zitten niet in de cao, maar onder de Wet normering topinkomens, en die WNT-norm steeg in 2026 mee. Voor de grote omroepen lag het maximum vorig jaar op 246.000 euro per jaar. Raden van toezicht passen de salarissen van hun bestuurders vaak evenredig aan met dat nieuwe maximum. Thomas Bruning van journalistenvakbond NVJ noemt dat een ‘ronduit slecht signaal’ in tijden van bezuinigingen. ‘Probleem in het algemeen is dat het WNT-maximum vaak meteen het minimum is,’ zegt hij in De Telegraaf.
Niet iedereen ging mee. PowNed-directeur Dominique Weesie zag bewust af van een verhoging. Door iets hogere reiskosten ging hij er met 0,1 procent op vooruit. ‘Ik verdien genoeg,’ zegt hij. Over zijn collega’s die jaar na jaar het maximum aantikken, is hij scherp: ‘Dan ben je gewoon doelbewust bezig met er het maximale uit halen.’ Ook EO-directeur Jaap Kooij, die in maart vertrok, ging er minder hard op vooruit dan zijn personeel.
Voor Van Dijk past dit bij twee onderwerpen die eerder in dezelfde aflevering aan bod kwamen: het vertrek van Esmah Lahlah uit de Tweede Kamer en de overstap van Donald Pols van Milieudefensie naar Tata Steel. Drie keer iemand met een keurig verhaal voor zichzelf, terwijl iedereen daarbuiten ziet dat het niet klopt. Hij vraagt zich af waarom een moreel kompas zo vaak ontbreekt.
‘Waarom hebben ze geen moreel kompas? Hoe kan het dat hun binnenwereld niet zo werkt dat ze zelf snappen dat dit niet kan?’
Ton F. van Dijk
Voor Van Fenema is dat precies waar haar werk als psychiater dagelijks over gaat. Wie de hele week met dezelfde mensen rondloopt, vormt zijn werkelijkheid vanuit die groep. Hetzelfde mechanisme dat in Den Haag speelt, ziet zij in Hilversum. Voor een omroepbaas die elke dag andere omroepbazen spreekt voelt een verhoging volkomen logisch. Wie buiten dat wereldje staat, ziet het anders.
Helemaal eens met Van Dijk is ze niet. Als psychiater met een hoog inkomen, werpt zij tegen, moet zij dan ook salaris inleveren omdat de schoonmaakster op haar afdeling de huur niet kan betalen? Van Dijk noemt dat een karikatuur. Het gaat hem om de directe combinatie: iemand die de ene dag mensen ontslaat en de andere dag duizend euro per maand op zijn eigen loonstrook bijschrijft. Zo’n bestuurder, zegt hij, kan ook gewoon zijn raad van toezicht bellen met de vraag of het echt nodig is het maximum van de WNT op te strijken.
Beide sprekers zien er iets groters in. Voor Van Fenema is het opnieuw een teken van wat zij een hypergeïndividualiseerde samenleving noemt, een wereld van ‘ikjes’ die zij verdrietig en eenzaam vindt. Voor Van Dijk is de schade concreter. Hij wijst op Jan Struijs van 50Plus, die deze week op televisie zei dat hij zich altijd hard heeft gemaakt voor de publieke omroep, maar dit niet meer kan verdedigen. Met dit soort beslissingen, zegt Van Dijk, slopen de omroepbazen het draagvlak voor hun eigen instituut.
Wekelijks bespreken Ton F. van Dijk en Esther van Fenema de meest spraakmakende kwesties van de week. De X! Factor is een podcast over politiek, media en menselijk gedrag.
