Op zulke momenten kun je het in 040 horen brommen: altijd weer worden ‘zullie van 020’ voorgetrokken. “Daar gaan we weer,” sms-te een bevriende PSV’er mij. Er zit wat in. De cultuur, de omgangsvormen rond het Nederlands elftal zijn over de hele linie reeds langere tijd Ajaxminded. Al moet gezegd dat ze er in Eindhoven ook wel een sport van hebben gemaakt zich miskend te voelen, waar terugvechten beter was geweest. Dat werd precies veertig jaar geleden al duidelijk.
In september en oktober 1975 kwam het tot een veel gememoreerde breuk tussen ‘Brabant’ en ‘Amsterdam’. Doelman Jan van Beveren en middenvelder Willy van der Kuijlen — PSV’ers van topklasse — werden als zeikerds weggezet omdat ze het gezag van Johan Cruijff niet wilden accepteren. Sinds het boek Klem! — Jan van Beveren, vlinder in de zestien van Ruud Doevendans weten we dat Cruijff met zoveel woorden het vertrek van Van Beveren en Van der Kuijlen heeft geëist. De softe bondscoach George Knobel zwichtte. Nederland plaatste zich zonder Van Beveren en Van der Kuijlen voor het EK 1976 en maakte er daar een puinhoop van (rood voor Johan Neeskens en Wim van Hanegem in één wedstrijd).
Dominantie van Ajacieden
Met Cruijff is het altijd zo dat als je niet uitgesproken vóór hem bent, je tegen hem bent. En ‘Brabander’ Van Beveren vond zichzelf de Cruijff onder de keepers, waar zijn geboorte in Amsterdam — o, ironie — wellicht niet vreemd aan was. Van Beveren klaagde over de dominantie van (ex-)Ajacieden en daar had hij gelijk in. Maar met die tegendraadsheid benadeelde ‘de beste Nederlandse keeper ooit’ wel zijn eigen loopbaan. Het zou niet meer goedkomen tussen Oranje en Lange Jan.
Boeren vernederen
Grappig dat Ajax en PSV elkaar nu zondag treffen, net als veertig jaar geleden. In september 1975 won een getergd PSV met 6-2. Benieuwd wat de nieuwe Oranjeklant Anwar El Ghazi er van bakt in de Arena, waar de meesten maar één ding willen: de boeren vernederen.
Ieder weekend schrijft Auke Kok voor HP/De Tijd een column over sport.
