Eindejaarslijst: dit zijn de veertien beste eindejaarslijstjes van 2014

Wanneer het jaar bijna afgelopen is, wordt er traditiegetrouw teruggeblikt. Tegenwoordig gebeurt dat steeds vaker door middel van lijstjes – zelfs kwaliteitskranten als de Volkskrant en NRC Handelsblad veranderen in de kortste dagen van het jaar in een soort Upcoming.

Om u door de wildgroei van eindejaarslijsten te loodsen, maakte HP/De Tijd een eindejaarslijst van de veertien beste eindejaarslijsten van het jaar. Wij presenteren u, in willekeurige volgorde:

DE EINDEJAARSLIJST DER EINDEJAARSLIJSTEN

> De beste cabaretvoorstelling van 2014: Teerling van Claudia de Breij
Wat is de beste cabaretvoorstelling van het jaar? Het Parool geeft antwoord. Recensent Mike Peek verkoos Teerling van Claudia de Breij tot beste cabaretvoorstelling van 2014. Hij schrijft: “De langverwachte comeback van Claudia de Breij is een groots, meeslepend verhaal over de wederopstanding van een verdwaald land. Tegelijk persoonlijk en geëngageerd, zowel grappig als intens serieus, idealistisch als praktisch. Positief, maar niet náïef.” Op twee staat Jeroen van Merwijk met Er zijn nog kaarten, op drie Raf Walschaerts met Jongen toch.

> De beste theatervoorstelling van 2014: The Fountainhead van Toneelgroep Amsterdam
Naast een lijst van de tien beste cabaretvoorstellingen maakte Het Parool, een krant met een roemruchte geschiedenis wat betreft theaterrecensies, ook een overzicht van de tien beste theatervoorstellingen van dit jaar. The Fountainhead van Toneelgroep Amsterdam staat in deze lijst op de eerste plaats. De Amsterdamse krant noemt het een ‘nieuw hoogtepunt voor regisseur Ivo van Hove met prachtrollen van Halina Reijn en Ramsey Nasr’. Op de tweede plaats staat The Truth about Kate van Frascati Producties, gevolgd door De Zone (plaats drie op de lijst) dat van hetzelfde theaterproductiehuis afkomstig is.

> De beste film van 2014: Boyhood
Filmrecensenten André Nientied en Barend de Voogd van nu.nl stelden een overzichtelijke lijst samen van de tien beste films van 2014. Op de eerste plaats: Boyhood van regisseur Richard Linklater. “Fascinerend en overdonderend in zijn eenvoud.” Op de tweede plaats staat Under the Skin van Jonathan Glazer (“Simpelweg de origineelste film van dit jaar. Hoe minder je er van te voren van weet, hoe beter. Alleen dit: Scarlett Johansson.”) en op de derde plaats staat het onconventionele Mommy, alweer de vijfde film van de jonge regisseur Xavier Dolan. “Op je vijfentwintigste zo’n film maken! Jong talent Xavier Dolan filmt over moeders en zonen zonder ook maar een greintje sentimentaliteit. Maar wel: heftig, rauw, aangrijpend, uniek.” Overigens is Boyhood ook onze favoriet.

> De slechtste film van 2014: De Overgave
Naast een lijst van de beste films van dit jaar maakten de twee filmrecensenten van nu.nl ook een lijst met de tien slechtste films van 2014. Op de eerste plaats staat natuurlijk De Overgave van regisseur Paul Ruven. Nooit eerder kreeg een Nederlandse film zo veel slechte recensies. Jochem Geerdink van FilmpjeKijken concludeert aan het eind van zijn recensie: “Tenenkrommende quatsch. Lachwekkend.” Het mag dan ook geen wonder heten dat de film uit de meeste bioscopen is geweerd. Op de tweede plaats van slechtste films van dit jaar staat I, Frankenstein van regisseur Stuart Beattie, gevolgd door Transformers: Age of Extinction. Nientied en De Voogd: “De jaarlijkse hoofdpijnfilm van Michael ‘let’s blow shit up’ Bay: actie zonder kop of staart in een dom verhaal over rivaliserende robots.”

> De beste Nederlandstalige roman van 2014: Het hout van Jeroen Brouwers
Wat is het mooiste boek van 2014? Daarover zijn de meningen elk jaar sterk verdeeld. Het NRC Handelsblad heeft het er het moeilijkst mee: die komt met een lijst van meer dan zeventig boeken die de moeite van het lezen waard zijn, zonder een echte winnaar aan te wijzen. Nu.nl kiest voor De smalle weg naar het verre noorden van Richard Flanagan. Recensent Maarten Moll van Het Parool kiest voor Al die tijd de duivel van Donald Ray Pollock. Literair weblog Tzum vroeg alle recensenten, columnisten en medewerkers een persoonlijke toptien te geven. Deze lijst vindt u hier. En tot slot: literair recensent Arjan Peters van de Volkskrant koos voor Het hout van Jeroen Brouwers, waarvan overigens een gedeelte eerder dit jaar als voorpublicatie in HP/De Tijd stond. “Benauwende tragikomedie, vorstelijk beschreven door de auteur die een grote prijs verdient, ook als hij die niet wil ophalen.”

> Het beste album van het jaar: Lost In The Dream van The War On Drugs
Muziekblad OOR vroeg de top van het Nederlandse popjournaille naar hun favoriete plaat van 2014. Ongeveer de helft (26 van de 55 respondenten) noemde het derde album van de Amerikaanse indierockband The War On Drugs. Op twee staat Lobi Da Basi van Typhoon en op drie They Want My Soul van Spoon.

> De beste song van 2014: Home van Dotan
Het beste nummer van het jaar werd volgens 3voor12 gemaakt door Dotan. De singer-songwriter uit Amsterdam brak dit jaar door met zijn single Home. Die kwam al in januari uit, maar kon pas op veel aandacht rekenen toen 3FM het in de laatste week van april tot Megahit bombardeerde. Andere kanshebbers op de titel waren onder meer Jett Rebel, Typhoon en Stromae.

> De beste auto van 2014: Volkswagen Passat
In de lijst met beste auto’s die dit jaar op de markt zijn gekomen, staat de oerdegelijke Volkswagen Passat op een verdiende eerste plaats, schrijft automagazine Autowereld. Over de Passat: “De achtste generatie van de Volkswagen Passat staat klaar om de sleur in het D-segment te gaan breken. Met gloednieuwe technologie, een fijngeslepen design, zuinige motoren en tal van innovaties gaat Volkswagen met de Passat wederom voor succes in – met name – de zakelijke markt.” Voor de liefhebbers: op twee staat de Volvo XC90, op drie de Fiat 500X.

> De grootste klootzak van 2014: Quinsy Gario
Wie is de grootste klootzak van 2014? Die vraag stelde Ruud de Wild in zijn radioprogramma op Radio 538. Op de shortlist prijkten onder meer Dave Roelvink, Rutger Castricum en Albert Verlinde, maar het was Quinsy Gario (de aanjager van de Zwarte Pieten-discussie) die de twijfelachtige eer kreeg.

> De opmerkelijkste Kamermotie van 2014: Sharia alleen invoeren met staatsgreep
Een motie tot het afschaffen van het papieren telefoonboek, een motie van PVV-kamerlid Dion Graus om ‘ontlasting van landbouwhuisdieren niet langer aan te merken als een afvalstof maar als een zeer waardevolle bouw-, energie- en grondstof rijk aan schaarse fosfaten’ en een motie om het oplaten van ballonnen te ontmoedigen. Ze zijn dit jaar allemaal de revue gepasseerd in de Tweede Kamer. Maar de meest opmerkelijke Kamermotie komt toch wel van CDA-kamerlid Peter Heerma. Hij opperde om partijen die op democratische wijze de sharia willen invoeren bij wet te laten verbieden. ‘Onze’ Matthias Pauw hierover: “Het resultaat is dat als je de sharia wil invoeren, je dat alleen nog maar kan doen via een staatsgreep. Dat lijkt mij een vreemdsoortige aanmoediging.”

> De beste politicus van 2014: Frans Timmermans
Journalisten en stemgerechtigden zijn het er unaniem over eens: Frans Timmermans (PvdA) is de beste politicus van 2014. De parlementaire pers verkoos Timmermans op 11 december tot politicus van het jaar. Met name zijn optreden na de ramp met de MH17 werd door het journaille geroemd. Enkele dagen later maakte actualiteitenrubriek EenVandaag bekend dat ook de kiezers het er unaniem over eens zijn dat Timmermans, inmiddels Eurocommissaris in Brussel, de beste politicus van het afgelopen jaar is. Nooit eerder gingen zoveel stemmen (30 procent van de in totaal 30.000 stemmen) naar één man of vrouw. Ook bij het publiek oogst hij veel lof voor zijn kordate optreden na de veelbesproken vliegtuigramp in Oekraïne. Maar de toespraak kwam in meer lijstjes voor: De Stentor verkoos de speech van Timmermans tot ‘politiek moment van het jaar’, NRC Handelsblad nam de toespraak op in de lijst: ‘Dit waren dé speeches van 2014’. De andere lijstjes waarin de rede glorieert laten we maar achterwege.

> De grappigste twitteraar van 2014: @thomvanloon
Voor het derde jaar op rij ging HP/De Tijd op zoek naar de grappigste twitteraar van het jaar. Om welke tweet hebben we dit jaar het hardst moeten ginnegappen? Tim Jansen stelde een top vijftien van grappigste twitteraars samen. Op de eerste plaats eindigde de nummer twee van vorig jaar, Thom van Loon (@thomvanloon). Uit het juryrapport: “Zijn grappen zijn vaak rauw, grof en weinig gepolijst. Hekelt interpunctie. Hiermee wekt hij de indruk de grappen achteloos het wereldwijde web op te gooien. Zet mensen aan het denken met rake conclusies: ‘Als je een pastoor bent je en je breekt je benen en je komt in een rolstoel dan ben je een geestelijk gehandicapte.’ En zo meer.”

> De slechtste slogan van 2014: ‘Een timmer timmert…’
‘Een timmer timmert, een tandarts boort… maar wij zitten lekker in Velsen Noord’ is door de website sloganverkiezing.nl verkozen tot slechtste slogan van 2014. De slogan is van aannemersbedrijf Braak, en dat is juist trots op de uitverkiezing. Eigenaar Leon Braak in een reactie aan de Volkskrant: “In onze ogen is het natuurlijk niet de slechtste slogan, maar de meest unieke.” De inspiratie voor de slogan kwam op een zondagochtend in bed. “Ik had een enorm gevelbord van 10 meter en daar moest ik iets mee.” Onze favoriet is nog steeds de nummer twee van 2013: modezaak Jan de Cock adverteerde toen met de leus: “It’s De Cock that makes the man.”

> Het mooiste doelpunt van 2014: Robin van Persie (Spanje vs. Nederland, 13 juni)
Het staat in ons collectieve geheugen gegrift: de duikkopbal waarmee Robin van Persie de 1-1 maakte in het WK-duel tegen Spanje. NRC Handelsblad verkoos de wondergoal tot het mooiste doelpunt van dit jaar.