Vijf jaar is Egypte verlost van Mubarak. Zonder resultaat

Egypte zonder Hosni Mubarak. Donderdag precies vijf jaar geleden stapte Mubarak na dertig jaar presidentschap op, na vele dagen van groots protest. Mubarak droeg de macht destijds over aan een militaire raad. Niet Mubarak zelf, maar vice-president Omar Suleiman liet dat destijds weten in een verklaring voor de staatstelevisie. Vijf jaar na dato is het nog altijd onrustig in Egypte.

Stilstand, lees je bij ene medium. Achteruitgang, bij het andere. Steven Cook, die een infographic maakte over vijf landen waar de Arabische Lente plaatsvond, vijf jaar na het startsein, oordeelde niet erg positief over de ontwikkelingen. Volgens de onderzoeker van het Council on Foreign Relations, een Amerikaanse denktank, hebben er nagenoeg geen (democratische) veranderingen plaatsgevonden.

Openbare zeden
Volgens schrijver Ahmed Naji is de situatie in het land zelfs erger geworden zónder Mubarak. Naji zou twee jaar celstraf kunnen krijgen omdat hij ‘vieze’ woorden gebruikt in zijn roman Gebruik het leven. Hij schrijft onder meer over ‘likken’ en ‘pik’, en dat mag niet van het Openbaar Ministerie van Egypte. Het OM noemt het ‘aantasting van de openbare zeden’.

Er is meer aan de hand in Egypte. Het land kampt met grote economische problemen. Er is veel armoede en een hoge (jeugd)werkloosheid, het onderwijssysteem is slecht en kritiek op het beleid van de huidige president Abdul Fatah al-Sisi is niet geoorloofd. Bij elkaar opgeteld zijn het zo ongeveer de redenen waarom Mohammed Bouazizi zichzelf in buurland Tunesië in brand stak – wat uiteindelijk leidde tot de Arabische Lente.

Volgens Floor El Kamouni-Janssen, deskundige Arabische Regio bij Instituut Clingendael, is een periode van vijf jaar te kort om te stellen of Egypte iets met de revolutie is opgeschoten. Maar, zo zegt El Kamouni-Janssen, weinig goede oplossingen zijn er door de regeringen na de val van Mubarak nog niet gevonden.

Suez
In 2012 werd Mohammed Morsi de eerste democratisch gekozen president van Egypte, maar veel veranderde hij niet. Sterker: toen Mursi zichzelf middels een wet onbeperkte macht toekende, ging men opnieuw de straat op. Het leidde in 2013 tot een staatsgreep van Abdul Fatah al-Sisi, destijds legerleider, nu president.

In maart 2014 won Al-Sisi de presidentsverkiezingen met 97 procent van de stemmen. Sindsdien is het rustiger op straat, maar dat is misschien ook niet gek. Al-Sisi zou vooral critici de mond snoeren. Tegelijkertijd is de uitbreiding van het Suezkanaal onder Al-Sisi wel voltooid. Acht miljard dollar kostte het, maar het nieuwe Suezkanaal (of -poepsloot) zou Egypte een boost moeten geven.

Enfin. Vijf jaar na de val van Mubarak staat Egypte nog niet al te positief op de kaart. En dan hebben we het nog niet eens over deze negen wetten gehad waarvoor u in Egypte gearresteerd kunt worden.