Moet het hoge btw-tarief terug van 21 naar 19 procent?

Tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen moet de nieuwbakken minister van Financiën Wopke Hoekstra zich meteen verdedigen tegenover een kritische Tweede Kamer. Verschillende financiële plannen van het kabinet lijken regelrecht uit een hoge hoed te komen. Neem de btw-verhoging. Op 1 oktober 2012 is het hoge btw-tarief al verhoogd van 19 naar 21 procent. Het nieuwe kabinet gaat nu ook het lage btw-tarief verhogen van 6 naar 9 procent. Het is maar de vraag of het volk dit offer kan maken, stelde onze columniste Hasna El Maroudi derhalve. Verstandige maatregelen of een kwalijke zaak?

BTW
Beeld: SP

Voor: Renske Leijten, Tweede Kamerlid SP, woordvoerder financiën

Waarom moet de btw weer terug naar 19 procent?
“De verhoging was een crisismaatregel. Na de crisis hebben we gekeken welke maatregelen we konden afbouwen. Toen heeft de SP gezegd: de btw moet weer terug naar 19 procent om gewone gezinnen tegemoet te komen. Een lagere btw leidt tot meer bestedingsruimte voor de burger. Bovendien pro teert het midden- en kleinbedrijf daar ook van. Het is een lastenverlichting voor iedereen. Dat is goed voor de economie.”

Maar hebben niet vooral rijken last van de verhoging?
“Nee, want het hoge btw-tarief geldt behalve voor luxeproducten ook voor alledaagse producten zoals toiletpapier en shampoo. Natuurlijk kunnen mensen met een hoger inkomen grotere aankopen doen, waardoor ze ook meer btw betalen. Maar mensen met een laag of modaal inkomen geven verreweg het hoogste percentage van hun inkomsten uit aan de dagelijkse boodschappen.”

Hoe denkt u over de verhoging van het lage btw-tarief van 6 naar 9 procent?
“Huishoudens die het grootste deel van hun geld uitgeven aan dagelijkse boodschappen, zullen de verhoging van het lage tarief nog harder voelen dan mensen die de mogelijkheid hebben om te sparen.”

Moet er dan niet gewoon één btw-tarief komen om het overzichtelijk te maken?
“Het werkt goed om twee btw-tarieven te hebben. Zo kan de overheid het lagere tarief rekenen voor essentiële producten. Als er één vast tarief komt, kom je hoog uit en dat is ook niet goed.”

BTW
Beeld: Mathijs Bouman

Tegen: Mathijs Bouman, econoom en journalist bij Het Financieele Dagblad en RTLZ

Waarom moet het hoge tarief van 21 procent niet omlaag?
“Werken moet goedkoper worden. De inkomstenbelasting is in Nederland hoog en mag wat mij betreft omlaag. In ruil daarvoor consumptie belasten is heel redelijk, omdat je dan belasting betaalt over het geld waarvan je geniet. Met het belasten van inkomen straf je de mensen die willen werken. En het geld moet ergens vandaan komen. De overheid moet lantaarnpalen kunnen plaatsen.”

Nu het lage btw-tarief verhoogd wordt van 6 naar 9 procent, wordt het dan niet tijd dat het hoge tarief weer verlaagd wordt?
“Dat kan, maar je kunt de opbrengst ook gebruiken om een andere belasting te verlagen, zoals de inkomstenbelasting. Dat zou in theorie de economische groei moeten bevorderen.”

Maar mensen die minder verdienen, geven relatief veel meer geld uit aan de dagelijkse boodschappen; dat is extra nadelig voor hen.
“Met de opbrengst uit de btw kun je de inkomstenbelasting op lage inkomens verlagen. Daar zou de SP voor moeten zijn, want de verhoging van het hoge tarief treft vooral mensen die veel geld uitgeven, die onnodig een nieuw bankstel kopen. Wat mij betreft is er een vast btw-tarief van 19 procent op alles en betalen mensen die (net meer dan) het minimumloon verdienen geen belasting. Als je belastingdruk verplaatst van inkomstenbelasting naar consumptie, dan verplaats je het ook van mensen die werken naar mensen die kopen. Niet alle mensen die kopen zijn mensen die werken.”