Klimaatverandering gaat miljoen vluchtelingen per jaar naar Europa jagen

Gewelddadige conflicten en politieke onrust zorgen ervoor dat er ieder jaar weer meer mensen op de vlucht slaan. De gevolgen van deze wereldwijde vluchtelingencrisis zijn ook bij ons in de Europese Unie merkbaar. Hoe we er mee omgaan wordt de komende jaren steeds crucialer, want het aantal vluchtelingen gaat alleen maar toenemen. De grote veroorzaker? Klimaatverandering.

Klimaatverandering
Beeld: ANP/AFP Foto/Federico Scoppa

In een nieuw onderzoek, gepubliceerd in het vooraanstaande wetenschapsmagazine Science in samenwerking met de Europese Unie, vergeleken onderzoekers de asielaanvragen van 103 landen in de periode 2000-2014 met factoren die het milieu beïnvloeden, zoals de gemiddelde temperatuurstijging en natuurrampen.

Vervolgens keken ze deze data met andere factoren die voor massa-immigratie zorgden, zoals politieke onrust en gewapende conflicten. Gemiddeld genomen waren er zo’n 350.000 aanvragen per jaar. Een enorm aantal, maar niets vergeleken met wat komen gaat gedurende de rest van de eenentwintigste eeuw.

Gunstige ligging

Want hoewel klimaatverandering ons in Europa zeker gaat treffen, zal het relatief binnen de perken blijven. Zeker als je bedenkt dat grote delen van de wereld snel simpelweg onleefbaar worden. Dat brengt natuurlijk een enorm probleem met zich mee van een niet-aflatende klimaatvluchtelingenstroom die Europa willen bereiken.

Dit kan volgens de wetenschappers die het onderzoek uitvoerden wel oplopen tot een miljoen vluchtelingen per jaar tegen het einde van deze eeuw. En die crisis is nu al gaande. De Arabische lente, met alle gevolgen van dien, wordt bijvoorbeeld al rechtstreeks in verband gebracht met klimaatverandering in het Midden-Oosten.

Klimaatverandering
Beeld: ANP/AFP Foto/Michelle Cattani

Geen goede vooruitzichten dus. De wetenschappers zagen in hun onderzoek bovendien dat de asielaanvragen uit landen met een gemiddelde temperatuur van zo’n twintig graden celsius (een gunstige temperatuur voor het verbouwen van voedsel) in deze periode harder stegen dan het aantal mensen dat uit landen met een koelere gemiddelde temperatuur vertrok. Dat heeft te maken met eerder genoemd feit dat bepaalde, warmere delen van de aarde eerder en zwaardere gevolgen van de klimaatverandering ondervinden.

De verwachting is dan ook dat de gestage opwarming van de aarde een vergelijkbare stijging in het vluchtelingencijfer teweeg gaat brengen, waarbij de heetste plekken het eerst de dupe zijn. Een gemiddelde globale temperatuurstijging van 2,6 tot 4,8 graden Celsius — hetgeen alleszins te verwachten is mits er geen rigoureuze actie wordt ondernomen — zou ervoor gaan zorgen dat bovenop het gemiddelde nog eens 660.000 vluchtelingen per jaar Europa willen bereiken. Zodoende komt men dus op een aantal van ongeveer een miljoen klimaatvluchtelingen per jaar.

Klimaatverandering
Beeld: ANP/AFP/Mahmud Turkia

Extreme droogtes

Zoals de Arabische Lente ons heeft laten zien gaan veranderingen in het klimaat hand in hand met politieke onrust en gewapende conflicten. En ook in Europa is dat risico er, hetzij op een andere manier. Hier zullen we voorlopig nog niet geconfronteerd worden met extreme droogtes zoals in het Midden-Oosten, maar de steeds groter wordende vluchtelingenstroom zal opgevangen moeten worden.

Momenteel kunnen onze politieke leiders daar al geen overeenstemming in vinden. Laat staan als het straks echt een enorm probleem gaat worden.

Tijd voor actie

Het is dus tijd voor actie, voordat het ook op dit gebied te laat is. De klimaatverandering is onomkeerbaar, maar de gevolgen zijn misschien nog enigszins in te perken. Wanneer geen maatregelen genomen worden zullen de gevolgen – zowel voor de vluchtelingen als voor ons – veel kostbaarder en desastreuzer zijn. En eigenlijk hadden we daar gisteren al mee moeten beginnen. De klimaatvluchtelingenstroom is immers allang op gang gebracht. Nu wij nog.

Meer scherpe achtergronden? Volg ons op Facebook