Ondanks een respectabele 20 zetels betekent de verkiezingsuitslag een verlies van vijf zetels. “Dat is toch nog steeds een heel groot deel van de Nederlandse bevolking die zijn of haar vertrouwen op deze partij richt en misschien ook gewoon wel op Frans Timmermans zelf,” zegt Esther van Fenema. Haar gemengde gevoelens zijn duidelijk: “Ik dacht: waarom moet hij direct na de uitslag al opstappen? Het leek wel of hij gekrenkt was. Zo van: dan niet, dan ga ik wel weg.”
Van Dijk ziet het vertrek juist als een verfrissend teken van verantwoordelijkheid. “Ik vind het in een tijd waarin politici het soms moeilijk vinden om verantwoordelijkheid te nemen voor dit soort dingen, juist verfrissend dat hij het gewoon meteen zei,” stelt hij. Hij benadrukt: “Als je een fusiepartij hebt en jij bent ingehuurd om premier te worden, en je gaat van 25 naar 20 zetels terwijl je oppositie hebt gevoerd tegen misschien wel een van de slechtste kabinetten ooit, dan vind ik wel dat je meteen duidelijk moet maken dat je daar conclusies aan verbindt.”
Van Fenema schetst Timmermans als een polariserende figuur: “Hij is vanuit Brussel hier naartoe gekomen om het land te redden, even heel gechargeerd. Dat is mislukt. Heel veel mensen die vinden wat van hem, die voelen wat bij hem. Opeens droeg hij in campagnetijd van die vlotte gympen. Is het echt, is het niet echt?” Ze vraagt zich af: “Is dat kenmerkend voor een goede machtspoliticus? Dat je net als een kameleon de kleur aanneemt waarvan je denkt dat die kleur nodig is om zoveel mogelijk macht te krijgen? Is dat iets wat niet meer werkt in deze tijd? Is hij te oud?”
Van Dijk relativeert het drama: “Het moment waarop zo’n politicus bekend maakt dat hij opstapt, dat heeft natuurlijk wel iets dramatisch. Aan andere kant denk ik ook altijd: er zijn heel veel mensen in Nederland die veel slechter nieuws krijgen en daar ook mee moeten we dealen. Het is maar politiek, het is maar een baan. Uiteindelijk valt het allemaal wel mee.”
‘Hij is vanuit Brussel hier naartoe gekomen om het land te redden, even heel gechargeerd. Dat is mislukt.’
Esther van Fenema
Hij wijst op fouten in de positionering: “Ik weet niet of jij dat TikTok-filmpje nog hebt gezien van Timmermans en Klaver op de dag van de verkiezingen. Dat kan zomaar een paar zetels gekost hebben. Ze hebben die man gepositioneerd op een manier die totaal niet bij hem past.”
Van Dijk analyseert de inhoudelijke misstappen: “Hij heeft om die fusie maar overeind te houden heel duidelijk gekozen voor het linkerdeel van GroenLinks, waar hele radicale mensen in zitten.” Dit leidde ertoe dat Timmermans “het zicht op het midden verloren” is. “En wie is daar ingedoken? Rob Jetten. Dus het succes van Jetten en het falen van Timmermans kun je niet los van elkaar zien.”
Van Fenema betwijfelt de fusie fundamenteel: “Ik denk dat dat GroenLinks-PvdA-construct qua DNA gewoon principieel niet klopt.” De podcastaflevering onderstreept hoe Timmermans’ val een symbool is voor de crisis in het Nederlandse links.
Bekijk de aflevering hieronder.
