Podcast

Ronald Plasterk: ‘Jesse Klaver oogt als teleurgestelde verliezer’

In de podcast De X! Factor bespreken Ton F. van Dijk en Esther van Fenema een column van Ronald Plasterk over Jesse Klaver. Plasterk portretteert de GroenLinks-PvdA-leider als een verongelijkte politicus die vooral baalt omdat hij geen minister is geworden. Volgens Plasterk realiseert Klaver zich onvoldoende dat hij, met een grote fractie en veel zetels in de Eerste Kamer, nog steeds een aanzienlijke machtspositie heeft – ook zonder regeringsdeelname. Van Dijk vat de kern samen: gaat het Klaver er vooral om zelf in een dienstauto te zitten en zijn ministeriële ambities te vervullen?

15/12 | 2025
door De Redactie ,
Ton F. van Dijk
Leestijd 2 minuten
Afbeelding

Van Fenema vindt die karikaturisering met de dienstauto aanvankelijk ‘een beetje flauw’. Er is volgens haar niets mis met een persoonlijke ambitie en de wens om macht te vergaren om belangrijke doelen voor Nederland te realiseren.

Van Dijk verdedigt de column: het is een column, dus die mag ook prikkelend en scherp zijn. De echte portée, zegt hij, ligt dieper.

Zo gaf Klaver zelf bij de informateur aan niets te zien in een minderheidskabinet, waardoor hij logischerwijs buitenspel werd gezet in de formatie. Toch reageerde hij zuur en verongelijkt, terwijl zijn partij in de peilingen verder wegzakt en de fusie met de PvdA geen succes blijkt.

Van Dijk en Van Fenema kijken ook naar de mislukte campagne onder Frans Timmermans. Ze zijn het snel eens: Timmermans zat nooit echt in zijn kracht. Het beruchte dansje in het TikTok-filmpje met Klaver kan volgens Van Dijk zomaar een paar zetels hebben gekost.

Het probleem: Jesse Klaver moest vanaf de zijlijn toezien hoe Timmermans er niet in slaagde premier te worden, terwijl hij zelf afwachtte.

Het probleem: Jesse Klaver moest vanaf de zijlijn toezien hoe Timmermans er niet in slaagde premier te worden, terwijl hij zelf afwachtte. Van Fenema vraagt zich af hoe frustrerend dat voor Klaver moet zijn geweest. Waarom werd eigenlijk Timmermans als lijsttrekker gekozen?

Van Dijk wijst erop dat Timmermans werd gezien als bestuurlijk zwaargewicht: voormalig vicevoorzitter van de Europese Commissie, minister en winnaar van de Europese verkiezingen tegen de stroom in. Hij zou kiezers kunnen trekken.

Van Fenema betwijfelt of dat in een tijd van breed verlangen naar verandering realistisch was. Achteraf gezien, zegt ze, had Klaver zelf veel meer nieuwe energie kunnen brengen en een jongere achterban kunnen aanspreken.

Van Dijk erkent dat niemand echt warm liep voor Timmermans, maar wijst erop dat één van de twee fusiepartijen een externe leider nodig had om te voorkomen dat GroenLinks de PvdA zichtbaar zou opslokken – wat volgens Plasterk uiteindelijk wél is gebeurd.

Plasterk schetst in zijn column de ‘opheffing’ van de klassieke PvdA in vijf stappen: van het verlies van traditionele arbeiderskiezers onder Paars en Rutte-Samsom, via hard klimaatbeleid dat energie en boodschappen duurder maakte, tot de fusie waarin GroenLinks nu in beide Kamers en het Europees Parlement de toon zet.

Van Fenema herinnert zich nog een korte opleving onder Lodewijk Asscher in 2021, toen socialistische idealen rond salarissen van verpleegkundigen en onderwijzers even leken terug te keren. Maar dat effect verbleekte snel.

GroenLinks-thema’s spreken de klassieke arbeider volgens haar nauwelijks aan. Ze noemt GroenLinks in de kern een elitaire partij, gericht op activisme dat ver afstaat van mensen die moeite hebben om rond te komen.

Het Israël-Gaza-conflict verscheurde de partij verder en radicaliseerde de linkervleugel, wat Timmermans lastig kon bespelen. Van Dijk concludeert dat het vrijwel een onmogelijke opdracht was. Of Klaver het beter had gedaan? Waarschijnlijk niet, want ook onder zijn leiding boekte GroenLinks nooit grote electorale successen.

Tot slot bespreken ze Klavers recente optreden: een video waarin hij boos en met opgeheven vingertje fulmineert tegen alles waar hij tegen is. Van Fenema vond het zuur en weinig authentiek.

Van Dijk meent dat Klaver sterker had gestaan met een stijlvolle reactie: het nieuwe kabinet succes wensen, wijzen op zijn sleutelpositie in beide Kamers en constructief steun aanbieden tegen een duidelijke prijs. Nu oogt hij volgens Plasterk vooral als een teleurgestelde verliezer.

Van Fenema sluit af met de wens dat links meer positieve kracht en energie laat zien — iets wat Nederland volgens haar goed kan gebruiken.

Beluister hier de gehele podcast: