Van Dijk noemt Halsema’s oproep aan jongeren om ‘bij zichzelf te rade te gaan’ naïef en getuigend van een gebrek aan inzicht in menselijk gedrag.
Volgens Van Dijk bagatelliseert Halsema het probleem door te spreken van ‘kleine groepen jongeren’ die zich moeten bezinnen, terwijl het hele land een gigantisch probleem ziet.
“Het is een wonder dat er geen doden zijn gevallen,” verwijst hij naar uitspraken van de voorzitter van de politiebond.
Van Fenema benadrukt dat jongeren geen grenzen ervaren en juist beloond worden met aanzien en plezier als ze zich misdragen. Filmpjes van het geweld circuleren online, en de daders lijken er zichtbaar van te genieten.
Burgemeester Halsema vindt na de rellen in oudejaarsnacht niet dat er sprake is van een ‘gezagscrisis’. De vandalen moeten vooral bij zichzelf ‘te rade gaan’. "Tegen die mentaliteit is geen kruid gewassen", zegt @EsthervanFenema in De X! Factor: https://t.co/SR2wmbJ1o5 pic.twitter.com/KZqJ0b1z3p
— Ton F. van Dijk (@tonfvandijk) January 5, 2026
De gedragsdeskundige ziet het niet als geïsoleerd incident rond Oud en Nieuw, maar als symptoom van een bredere ‘zeitgeist’. Zij noemt rellen bij demonstraties op het Malieveld in Den Haag, vernielingen bij de Universiteit van Amsterdam en wangedrag van groepen jongeren elders. “Dit gaat over grenzen en gedrag,” stelt ze.
Ton F. van Dijk koppelt het aan ‘doorgeschoten individualisme’ in onze samenleving: iedereen bepaalt zelf hoe hij zich gedraagt, zonder sociaal kader of collectieve aanspraak. “Als jij een molotovcocktail naar een agent wilt gooien, doe je dat toch? Dat is jouw individuele keuze,” zegt hij cynisch.
Esther van Fenema hekelt Halsema’s oproep tot zelfreflectie scherp: “Gaan die jongeren dan met elkaar in een jeugdhonk evalueren hoe het gegaan is?”
Van Dijk ziet nul respect voor politieagenten, zelfs als die gewapend zijn. Volgens Van Fenema toont dit een echt gezagscrisis, en is Halsema’s visie naïef omdat ze geen rekening houdt met basisaspecten van menselijk – en dierlijk – gedrag: macht, grenzen en dominantie. “Tegen die mentaliteit is geen kruid gewassen. Succes!”
Beluister hier de podcast:
