De fusiepartij van GroenLinks en PvdA heet voortaan Progressief Nederland, met als roepnaam Pro. Partijleider Jesse Klaver sprak bij de presentatie eind maart van een historisch moment, maar niet iedereen deelt dat enthousiasme. In De X! Factor, de wekelijkse podcast van journalist Ton F. van Dijk en psychiater Esther van Fenema, klinkt een ander geluid: het gaat niks worden met die naam.
Van Dijk formuleert het kernbezwaar bondig. “Je kunt ook zeggen: ik ben pro het afschaffen van de erfbelasting, of pro de acties van Israël in Gaza. Je kunt overal pro zijn, en daarmee betekent het helemaal niets.” Het woord is zo breed dat ook je tegenstander het moeiteloos kan gebruiken. Merkendeskundige Stephan Makatita noemde de naamswijziging eerder in NRC ‘merkmoord‘, en Van Dijk kan het moeilijk tegenspreken.
Van Dijk voorspelt dat het woord ‘Pro’ vanzelf zal verdampen en dat een toekomstig lijsttrekker als de Amsterdamse wethouder Marjolein Moorman straks gewoon ‘Progressief Nederland’ zal zeggen.
Van Fenema, als psychiater beroepsmatig vertrouwd met de werking van het brein, bekijkt het vanuit de neurowetenschap. Mensen denken in associaties, en namen zitten vastgeklonken aan gevoel en herinnering. Bij haar roept ‘Pro’ onmiddellijk iets heel anders op dan een politieke partij, en ze vraagt zich af hoelang het duurt voordat die koppeling is losgewrikt. Daar zijn volgens haar jaren en miljoenen euro’s voor nodig. De partij gaf bij de lancering naar verluidt een half miljoen uit, kleingeld voor een woord dat nog helemaal geladen moet worden. “Pro is op geen enkele manier gelinkt aan iets van de PvdA of van GroenLinks.”
Naamsveranderingen kunnen soms wel degelijk slagen, erkent Van Dijk. De publieke omroep werd via NOS en Publieke Omroep uiteindelijk NPO, een naam waar inmiddels niemand meer van opkijkt. Maar die verwees tenminste nog ergens naar. Pro verwijst naar alles tegelijk en daarmee naar niets. De partij heeft in de Tweede Kamer aangevraagd om voortaan Pro genoemd te worden, maar het presidium moet daar nog over beslissen, tientallen lokale partijen voeren al ‘Pro’ in hun naam, en De Telegraaf kort de partij door hun stijlgids nu al consequent af tot PN.
Van Dijk voorspelt dat het woord vanzelf zal verdampen en dat een toekomstig lijsttrekker als de Amsterdamse wethouder Marjolein Moorman straks gewoon ‘Progressief Nederland’ zal zeggen. Die naam heeft tenminste betekenis. Pro niet.
Wekelijks bespreken Ton F. van Dijk en Esther van Fenema de meest spraakmakende kwesties van de week. De X! Factor is een podcast over politiek, media en menselijk gedrag. Beluister hieronder de gehele aflevering.
