‘De politiek sluit de burger buiten’

Nog één keer blikken we terug op het afgelopen politieke jaar maar kijken we vooral ook uit naar 2012. Niet met iemand uit de hete frontlinies, maar met Hans Engels, staatsrechtgeleerde en D66-senator. ‘Het huidige politieke bestel faciliteert de angst van politici.’

Voor Engels was 2011 niet direct het jaar van Rutte, Roemer of Wilders, maar stond ‘een proces’ centraal. Het proces waarin de democratie, van oudsher gedomineerd door politieke partijen, verder is afgegleden naar een vorm die meer en meer door personen wordt bepaald. In die transformatie zit een paradox: de burger heeft steeds minder vertrouwen in politici en bestuurders. Politieke partijen eroderen en hebben amper nog leden. Wie bezoekt er nog partijavondjes om gezellig met koffie en natte cake te praten over het pensioen of wat ook? Tegelijkertijd vertonen de verkiezingen van de laatste jaren zeer wispelturige uitslagen, waarin de grote verliezer van het ene jaar alweer de afgetekende winnaar van het volgende kan zijn. De kiezersgunst schuift op naar de randen van het spectrum, met ter rechterzijde de PVV en op links de SP. De grote middenpartijen CDA en de PvdA doen het ronduit slecht in het electoraat. Op zichzelf is dat merkwaardig, want anderhalf jaar geleden was Job Cohen één lullig zeteltje verwijderd van het premierschap. En het CDA heeft een groot deel van haar verkiezingsprogramma in het regeer- en gedoogakkoord van Rutte I weten te krijgen, maar de beloning van de kiezer blijft vooralsnog uit.

Lees het gehele artikel in de HP/De Tijd van deze week.

frans van deijl