Waarom Nederlandse uitgevers miljoenen laten liggen

ANP-8193384

We zijn het geklaag over de stagnerende boekenverkoop en de ontlezing in dit land inmiddels zo beu dat we de uitgevers een geheim gaan verklappen: u had vorig jaar vele miljoenen boeken meer kunnen verkopen en dus vele miljoenen euro’s meer kunnen verdienen. Als u, net als in andere beschaafde landen, het e-book eindelijk eens serieus had genomen.

Deze week kwam the Association of American Publishers (AAP) met nieuwe cijfers over 2012. Van de omzet die de Amerikaanse uitgeverijen vorig jaar maakten is inmiddels een daverende en bijna onvoorstelbare 22,5 procent afkomstig van de verkoop van e-books. De uitgevers in de Verenigde Staten boekten vorig jaar samen een winst van 7,1 miljard dollar, wat een forse stijging betekende ten opzichte van 2011. Sinds de cijfers worden bijgehouden (dat was in 2002) is het aandeel van e-books gegroeid van 0,2 procent (bijna niemand) tot bijna een kwart nu dus. Van de 7 miljard winst zal dus ook wel een kwart zijn gemaakt op digitaal materiaal.

Drama
Vergelijken we daarmee nu eens de dramatische cijfers zoals die voor de Nederlandse boekenbranche bekend zijn. Vorig jaar wisten de gezamenlijke uitgevers in dit land een omzet te boeken van 557 miljoen euro met de verkoop van 44.7 miljoen boeken, net geen drie per Nederlander. De cijfers zijn ruim 6 procent lager dan ze in 2011 nog waren. Hoeveel winst die uitgevers daarop maakten is niet precies bekend maar laat ons even voorzichtig aannemen dat het om 10 procent gaat. Dat zou dan ongeveer 50 miljoen euro zijn.

Maar diezelfde uitgevers slaagden er vorig jaar ook in slechts 1,2 miljoen e-books te verkopen, een armzalige 2,8 procent van het totale aantal boeken en slechts iets meer dan eentiende vergeleken bij de Amerikaanse vakbroeders. En hier komt het geheim: allerlei onderzoeken tonen aan dat lezers van e-books veellezers zijn en meer boeken gaan kopen. De verkoop van e-books gaat niet of nauwelijks ten koste van het papieren boek en levert dus meer omzet en dus meer winst op. Als de uitgevers zich eindelijk eens zouden focussen op beschikbaarheid en aanbod van digitale boeken hadden ze veel meer kunnen verdienen.

Waarom ze dat niet doen is een klein raadsel. Koud-water-vrees speelt zeker een rol, onbekendheid met het medium vast ook en een zekere vorm van conservatisme. En natuurlijk de angst voor piraterij, een onderwerp dat in Nederland inmiddels beter is onderzocht dan het stimuleren van de verkoop van e-books zelf. En al die onderzoeken tonen hetzelfde aan: er is een groep lezers die niet wil deugen en zijn boeken illegaal downloadt. Maar er is ook een grote groep die gewoon wil betalen maar dat nu niet kan omdat de Nederlandse e-books er gewoon niet zijn.