Zelfmoorddeskundigen: ‘Media moeten terughoudender berichten over dood Robin Williams’

Natuurlijk berichtten alle media gisteren over de dood van acteur en komiek Robin Williams.

Dat de 63-jarige acteur maandag dood werd gevonden in zijn huis in Californië, kwam voor de meeste mensen erg onverwacht. Maar de manier waarop het bericht wereldkundig werd gemaakt, verschilde nogal. In Nederland besloten media als Nu.nl, de Volkskrant en De Telegraaf bijvoorbeeld om de toedracht van de zelfmoord van Williams in geuren en kleuren openbaar te maken, terwijl een krant als NRC Handelsblad er juist voor koos om dat niet te doen. Vreemd was de spagaat van de Volkskrant, die enerzijds gedetailleerd berichtte over de manier waarop Williams uit het leven was gestapt, en die anderzijds een expert liet vertellen dat die aanpak anderen aanmoedigt het morbide voorbeeld te volgen.

Dat media beter terughoudend kunnen zijn in het brengen van dergelijke details, bevestigt de organisatie Samaritans vandaag in The Guardian. Samaritans is een organisatie die mensen met zelfmoordneigingen helpt. Gedetailleerde berichtgeving over zelfdoding kan voor anderen de druppel kan betekenen om ook een einde aan hun leven te maken, zegt Dr. Claudia Hammond in de krant. “Depressieve mensen hebben niet vanzelfsprekend de drive, de zekerheid of de know-how om zelfmoord te plegen. Maar uitgebreide berichtgeving over de zelfmoord van een beroemdheid op de voorpagina’s van kranten, op televisie en op internet, kan daar verandering in brengen. (–) Details over de manier waarop iemand zichzelf van het leven berooft, kunnen nét de nodige informatie geven, of ze op een idee brengen waar ze nog niet eerder aan hadden gedacht.”

Eigenaardig was de spagaat van de Volkskrant, die net als The Guardian een deskundige aan het woord liet die waarschuwde voor copycat-gedrag als na een zelfmoord veel details over de gekozen methode worden prijsgegeven, en die niettemin zelf exact beschreef hoe Williams uit het leven was gestapt, en het ook nog nodig vond dat bericht tussen de kattenfoto’s en vakantiekiekjes op Facebook te zetten.

Aantrekkelijk, acceptabel
Strikte regels voor media en journalisten zijn er wat dit betreft niet. Groot-Brittannië kent wel een ethische code als het gaat om zelfmoorden. In deze richtlijnen wordt ook gewaarschuwd voor het feit dat de toon en mate van berichtgeving iemands denken over zelfmoord kan beïnvloeden. “Als zelfmoord wordt voorgesteld als iets dat problemen oplost, of als het wordt geassocieerd met een briljant en creatief persoon, die zónder depressie misschien nooit zo succesvol zou zijn geweest, dan kan het opeens iets aantrekkelijks, acceptabels worden.” Aan de verschillende reacties op internet te zien zou het ook niet verkeerd zijn als de Nederlandse media wat meer terughoudend zouden zijn, met de berichtgeving in de NRC als goed voorbeeld.