Vijf jaar na Kony 2012 is Joseph Kony nog steeds vogelvrij

De zoektocht naar Joseph Kony, één van de meest gevreesde oorlogsmisdadigers van de laatste decennia, is enkele dagen geleden afgebroken. Niet omdat hij gevonden is, maar omdat hij onvindbaar blijft. Zijn leger opereert nog wel, en er is een gegronde angst dat een heropleving van zijn strijdkrachten in zicht is. Wie is Kony ook alweer en wat kan er inmiddels gezegd worden over succesvol online-actievoeren?

Vijf jaar geleden werd de wereld abrupt geconfronteerd met de legerleider Joseph Kony, die leiding gaf aan het Lord’s Resistance Army. Kony kon voor 2012 zijn gruweldaden voor het grote publiek ongestoord uitvoeren. Tot er in 2012 een documentaire over zijn leger verscheen. De video ging ‘viral’. Ter vergelijking: in 2016 was de meest gedeelde video de carpool karaoke met zangeres Adele. De diversiteit op het internet heeft iets ironisch.

Enfin, de globale verspreiding stond niet gelijk aan de efficiëntie van de zoektocht naar één van de grootste oorlogsmisdadigers van deze tijd. Zes jaar lang werkten Oeganda en de Verenigde Staten samen om de gevluchte ‘warlord’ op te sporen, dood of levend. Deze missie mislukte tot groot ongenoegen van de troepenleider van het Oegandese leger. Dat ongenoegen is deels gebaseerd op teleurstelling, maar des te meer op angst.

Bedreiging

Er is sprake van een gegronde angst dat het ‘leger’ van Kony nog steeds een bedreiging kan worden voor de Oegandese bevolking. Nu de Oegandezen en Amerikanen juist niet meer actief zoeken naar Kony is de angst op een heropleving van de LRA gegrond. Het vermoeden bestaat dat Kony zich ophoudt in het grensgebied tussen Soedan en Zuid-Soedan, in de zogenaamde Kafia Kingi enclave. Hier wordt zijn LRA niet bestreden en zelfs ondersteund door lokale stammen.

Winst

De enige nu bekende zekerheid is dat Kony geen direct contact of controle heeft over zijn leger. Al valt er op dit moment naar schattingen amper meer over een leger te spreken. De LRA zou volgens lage schattingen nog uit 120 man bestaan. Daarmee lijkt de rol van de LRA geminimaliseerd, wat ook blijkt uit de significante daling in het aantal dodelijke slachtoffers en ontvoeringen van Konys organisatie.

Dit is echter geen winst, want de LRA is versplinterd en het is onmogelijk in te schatten hoeveel milities en militieleden er actief zijn. Naar alle waarschijnlijkheid ligt het aantal militieleden hoger dan het geschatte aantal, want in 2016 was de LRA nog verantwoordelijk voor 563 ontvoeringen en 171 aanvallen. Op 30 maart jongstleden werden er nog 143 mensen ontvoerd, in 43 acties. Schrikbarende cijfers, en toch wordt de zoektocht naar de talisman van de organisatie gestaakt.

Kony 2012

Vijf jaar geleden werd de westerse wereld met de flitsende documentaire Kony 2012 geïntroduceerd met een deel van deze informatie. Briljante marketingtechnieken zorgden toen voor een groot bereik, want de film ging ‘viral’, maar de inhoud werd hierdoor overschaduwd. Er werd vooral gekeken naar de uitzonderlijke aandacht voor de documentaire.

De tekst gaat verder onder de documentaire Kony 2012.

We vergaten hoeveel dodelijke slachtoffers er waren gevallen, terwijl we wel keken naar het aantal shares van Kony 2012 op Facebook. We dachten niet aan de ontvoeringen, maar over wie de beste tweet had.

Modern actievoeren

Dat is helaas de realiteit van hedendaags actievoeren. Het voelt als een voldoening omdat je er zelf ‘grip’ op hebt zonder gevaar te lopen. Je hoeft fysiek niets aan de situatie ter plekke te veranderen, dus je zet gewoon je alter ego op het web in. Door Kony 2012 massaal te delen, dachten we iets aan het probleem te doen en gingen we verder naar de volgende hype.

Maar onze massa’s likes, tweets en deelacties ten spijt: de werkelijke missie is mislukt. Joseph Kony loopt vijf jaar na Kony 2012 namelijk nog steeds vrij rond op onze aardbodem.