Besparen in de zorg: onverklaarbare medische klachten niet meer behandelen

Kapitalen besparen door patiënten effectief te helpen: dat is nog eens medisch nieuws.

Klinisch psycholoog Lyonne Zonneveld van het Erasmus Medisch Centrum promoveert deze week op de aanpak van medische klachten die artsen niet of onvoldoende kunnen verklaren. Het gaat om onduidelijke, maar ernstige en chronische klachten, vaak gecombineerd met pijn en grote vermoeidheid. Voor zulke onbegrepen aandoeningen heeft Zonneveld een dertiendelige groepscursus ontwikkeld, waarin patiënten leren omgaan met hun problemen.

Voor haar proefschrift onderzocht zij of deze patiënten baat hadden bij de cursus. De uitkomst was positief: een jaar later bleken de deelnemers nog geen terugval te hebben. Doordat zij minder last hadden van hun klachten, daalde hun beroep op de gezondheidszorg en daarmee hun medische kosten. Landelijk vertaald zou dat neerkomen op een forse bezuiniging, want tot dusver kosten onverklaarde lichamelijke klachten de zorg 3 miljard per jaar. En daar komen de maatschappelijke kosten van ziekteverzuim en verloren productie nog bij.

Aanstellers
De hoge kosten worden veroorzaakt doordat betrokkenen van de ene dokter naar de andere specialist worden gestuurd, telkens zonder resultaat. Zij worden daar ongelukkig van, ook al omdat hun omgeving nogal eens reageert alsof ze aanstellers zijn, wier probleem alleen tussen de oren bestaat. Als de oorzaken niet te vinden zijn, dan is het beter te zoeken naar een manier om met de klachten te leven: dat is de insteek van de door Zonneveld ontwikkelde cursus.

Haar bewijs dat zo’n cursus werkt is nieuw, maar haar insteek niet. In allerlei plaatsen bestaan variaties op die aanpak. Eind 2010 schreef ik voor HP/De Tijd al eens over een Helmondse polikliniek voor lichamelijk onverklaarde klachten. Psycholoog Gerry Snijders van die poli legde uit dat patiënten geneigd zijn zozeer te focussen op hun symptomen, dat het hun functioneren beïnvloedt, waardoor hun klachten verergeren en een eigen leven gaan leiden. “Aan die klachten zelf kunnen we niets doen, maar wel aan de last die mensen ervan ondervinden.”

Orenmaffia
Hoe empathisch en genuanceerd het artikel ook was, het lokte allerlei boze reacties uit. Het verwijt was dat HP/De Tijd en de Helmondse poli de betrokken patiënten niet serieus namen: allemaal ‘orenmaffia’, zoals inzenders Karin Spaink citeerden. Anderzijds gaf ene Sheukel af op al die ‘neurotische zeikers’ en ‘permanente zieken’ die alleen maar op een uitkering uit waren. Waarmee deze Sheukel onbedoeld aangaf waarom onbegrepen zieken zich zo onbegrepen voelen.

Zij zullen best baat hebben bij al die speciale cursussen en poli’s. Maar hoeveel mensen met onverklaarde aandoeningen zijn bereid er naar toe te gaan, als zij het idee hebben dat die geleid worden door de orenmaffia?

Meer leuke content? Like ons op Facebook