Met Javier Guzman en andere comedians de coulissen in

Vijfentwintig jaar na zijn eigen ‘afschuwelijke’ debuut als stand-upcomedian, neemt cabaretier Javier Guzman een groep collega’s en vrienden mee op tour, waaronder veel aanstormend talent. Op het hoofdpodium, naast Guzman, staat Jim Speelmans, die vertelt over de zogenaamde Backstage Comedy Tour. “Dat hoofdpodium is lang niet zo lastig als een klein optreden voor vijftien man in de kleedkamers.”

Javier Guzman
Javier Guzman. Beeld: Chloé Leenheer

“Ik heb het altijd fantastisch gevonden om jong talent te zien ontwikkelen en vertrouwen te zien krijgen,” vertelt cabaretier Javier Guzman aan tafel bij Pauw, waarna hij begint over zijn eigen start als 17-jarige stand-upcomedian. “De eerste keer dat ik echt professioneel op het toneel stond was in de Eerste Helmersstraat. Iedere dinsdag was daar een stand-upcomedyavond en toen heb ik welgeteld 21 seconden op het toneel gestaan. Echt afschuwelijk.”

Ruim vijfentwintig jaar later introduceert Guzman The Backstage Comedy Tour, een voorstelling waarmee hij aanstormend talent introduceert in de Nederlandse theaters. “Voornamelijk vrienden en mensen waar ik in het verleden veel mee hebt gespeeld,” vertelt Guzman. Denk aan Thijs van de Meeberg, Victor Luis van Es, Kim Schuddeboom, Grof Geschud, Fabian Franciscus en Emiel van der Logt.

Het publiek gaat backstage

Tijdens The Backstage Comedy Tour gaat het publiek ook daadwerkelijk backstage: de cabaretiers benutten naast het hoofdpodium plekken als de foyer, de kleedkamers en de coulissen voor afwisselende voorstellingen van ruim een kwartier. Een van de artiesten op het hoofdpodium, naast Guzman, is Jim Speelmans (43) die sinds 1998 actief als stand-upcomedian.

Speelmans: “Het begon eigenlijk met dat cliché van kijken naar grootheden als Toon Hermans, Wim Sonneveld en Wim Kan. Dat wilde ik zelf gaan doen, zelfs zo graag dat ik stopte met mijn opleiding tot sociaal agogisch medewerker. Vervolgens heb ik vier jaar lang op een zolderkamertje zitten schrijven, terwijl mijn ouders natuurlijk vonden dat ik aan het werk moest gaan.

Jim Speelmans. Beeld: Nico Hofstra

“Uiteindelijk zag ik een auditie voorbijkomen van Comedytrain, het Nederlandse gezelschap van stand-upcomedians. Die auditie duurde een kwartiertje en daar kreeg ik enthousiaste reacties op. Daarna ging het balletje rollen: ik ging sketches doen voor BNN en heb tussen 2004 en 2010 drie solovoorstellingen gedaan. Daarna ben ik weer stand-up gaan doen en heb ik achter de schermen gewerkt, onder anderen bij Javier.”

“Ik leerde Javier kennen nadat ik van Comedytrain was overgestapt naar Comedy Café Amsterdam aan het Leidseplein. Met een hele groep cabaretiers, waaronder ook Javier, zijn we door het land gegaan. Javier en ik dachten een beetje hetzelfde over creativiteit en humor. Daar is een hechte vriendschap uit ontstaan.”

“Javier heeft een bijzondere manier van kijken naar de wereld. Hij heeft dat filosofische, die helikopterview waar hij niet van loskomt en wat ook een last kan zijn. Dat hypersensitieve kan hij op een hele mooie en theatrale manier naar een voorstelling vertalen. Ik denk dat we een paar van die karaktereigenschappen gemeen hebben. Ik kan best een absurdistisch verhaal brengen, maar het moet wel een bepaalde diepgang hebben, een soort ziel.”

In de voetsporen van Hermans en Kan

“Via comedy probeer ik mensen naar doodnormale dingen te laten kijken die eigenlijk helemaal niet normaal zijn, maar juist absurd, nep of zelfs gevaarlijk. Het zijn vaak de kleine details waar we niet veel over nadenken, maar juist dat maakt het grappig.”

“Javier en Dries Floris, van impresariaat Spoor 12 hebben dit volgens mij eens samen tijdens en autoritje bedacht. Een fantastisch idee. Niet alleen omdat het publiek backstage komt, maar het is ook leerzaam voor beginnende artiesten, want je ervaart hoe je kan entertainen op minder geloofwaardige plekken. Het zijn locaties waar mensen misschien minder snel in de stemming komen om te lachen, bijvoorbeeld in de foyer of in de coulissen. Ik sta met Javier op het hoofdpodium, maar dat is lang niet zo lastig als een klein optreden voor vijftien man in de kleedkamers.”

De tekst loopt hieronder door. 

“Het publiek komt misschien al jaren in deze theaters, maar krijgen eigenlijk de kans nooit om backstage te komen. Grootheden als Toon Hermans en Wim Kan hebben door die gangen gelopen en in de kleedkamers gezeten met hun kopje koffie. Die plekken bezoeken spreekt natuurlijk ontzettend tot de verbeelding. Tegelijkertijd is het ook ontnuchterend, want achter die prachtige theaterdecors zit vaak gewoon een betonnen muur, bedekt met touwen en kabels. Het laat letterlijk de andere kant van het theater zien.”

“Ik denk dat de meesten van ons iets uit een solovoorstelling pakken, uiteraard aangepast aan de omstandigheden. Ik kom zelf met een selectie van mijn beste verhalen, maar wel het meest recente. Gelukkig kan ik putten uit een hoop materiaal van de afgelopen jaren, materiaal dat nog nooit iemand gezien heeft.”

The Backstage Comedy Tour gaat woensdag 9 mei in première in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag.