De moedige kant van paus Franciscus

Grote ontwikkelingen in het Vaticaan de afgelopen dagen: paus Franciscus probeert een reeks ‘ernstige fouten’ in Chili te verhelpen en zou naar verluidt de homoseksuele identiteit van een slachtoffer hebben bevestigd. Een grote stap, die weliswaar niet volledig verrassend is gezien de houding van de paus, maar wel een die een hoop ophef met zich mee kan brengen. 

Misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk is – helaas – een veelbesproken hoofdstuk. Vanaf 1989 duiken er wereldwijd verhalen op van kinderen die onjuist behandeld zijn door leden van deze religieuze tak. Ook nu is het Vaticaan druk met een buitengewoon grote reeks gebeurtenissen met betrekking tot seksueel misbruik van kinderen in Chili.

Vorige maand verontschuldigde paus Franciscus zich voor deze ‘ernstige vergissingen’. Hij verwees hierbij naar de manier waarop de Katholieke Kerk seksueel misbruik behandelde, waar de Chileense bisschop Juan Barros Madrid werd beschuldigd van het in de doofpot stoppen van de misdaden van een andere priester, Fernando Karadima.

In een brief aan de Chileense Katholieke Kerk schrijft de paus daaropvolgend dat hij een diep gevoel van schaamte en pijn ervaart over de gebeurtenissen in de Chileense kerkgemeenschap, waar de afgelopen maanden nog veel meer gevallen van seksueel misbruik zijn opgedoken. Afgelopen vrijdag, na een spoedvergadering in Rome met de paus, boden alle 34 Chileense bisschoppen onder druk hun ontslag aan.

Dit is een verrassende maar schuldbewuste zet. Nooit eerder stapte zo’n grote groep bisschoppen in een keer op. De paus gaf vandaag aan dat hij op 1 juni nog meer slachtoffers van de Chileense kerkgemeenschap gaat ontmoeten en met hen over de kwestie in gesprek wil. Het bewustzijn en de ernst rondom de situatie lijkt te groeien. 

Afgelopen maandag meldde de Spaanse krant El País dat Juan Carlos Cruz, een Chileens slachtoffer van seksueel misbruik in de kerk, had gesproken met paus Franciscus over zijn homoseksuele identiteit tijdens een lange vergadering. “Het maakt niet uit dat je homo bent. God heeft je zo gemaakt en dat is de manier waarop hij wil dat je bent, en ik vind dat niet erg,” zou Paus Franciscus hebben gereageerd volgens Cruz. “De paus wil jou ook zo, en je moet gelukkig zijn met wie je bent.”

Met deze uitspraak van Paus Franciscus – die overigens niet bevestigd is door het Vaticaan – gaat de Paus nog een stap verder omtrent de acceptatie van homoseksualiteit. Eerder stelde Fransiscus als dat de Room-Katholieke Kerk haar excuses moest aanbieden aan homoseksuelen, nu lijkt de paus over te zijn gegaan op acceptatie van andere geaardheden. Tot waanzin van menig kardinaal, zo blijkt.

Tegen de doctrine van de kerk in

Kort geleden uitte kardinaal Eijk, het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland, nog ongezouten kritiek op de liberale opstelling van Franciscus op sommige punten. Zo stelde Eijk dat de Paus de eenheid in de kerk in gevaar brengt, en wees hij erop dat in dat klimaat sommige kardinalen openlijk voorstellen homoseksuele relaties te zegenen, iets is dat volgens hem ‘lijnrecht indruist tegen de doctrine van de kerk, gebaseerd op de Heilige Schrift’.

Al is de controversiële houding van paus Fransiscus alleen nog maar het begin, het kan absoluut gezien worden als een stap in de juiste richting. Ook Cruz stelde dit in het interview met de Spaanse Krant El País: “Dit heeft een tsunami-effect,” zei hij. “We hebben het Chileense precedent en het zal ook in andere landen gebeuren.”