Zo werkt de Russische spion in Nederland

De AIVD presenteerde vandaag haar jaarverslag 2010. Wat blijkt? Met name Chinese en Russische spionnen zijn actief in ons land. De Chinezen houden in Nederland woonachtige Oeigoeren en Tibetanen in de gaten, daarnaast doen ze veel aan economsiche spionage. De Russen zijn echter erg geïnteresseerd in medewerkers van de EU en de NAVO maar ook die van ministers zoals Buitenlandse Zaken, Defensie en Landbouw. Hoe gaat zo’n Russische spion te werk? “Pas na verloop van tijd krijgt de bron een uniek mobiel telefoonnummer waarop de inlichtingenofficier te bereiken is.”

De doorgaans als een oester gesloten AIVD onthult in het jaaroverzicht hoe de Russische spionnen te werk gaan in Nederland. Een veelgebruikte werkwijze is het cultiveren en rekruteren van – potentiële – bronnen. Een gemeenschappelijke vriend kan daarbij als tussenpersoon gebruikt worden om in contact te komen met een medewerker van een interessante organisatie, zoals NAVO en EU, de ministeries van Buitenlandse Zaken, Defensie, Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, inlichtingen- en opsporingsdiensten, innovatieve bedrijven in onder meer de defensie- en energiesector en universiteiten.

De inlichtingenofficier maakt zijn contact vaak wijs dat hij naast zijn officiële werkzaamheden een eigen bedrijfje heeft waar zijn baas niets van mag weten. Daarom mag geen contact met hem worden opgenomen. Pas na verloop van tijd krijgt de bron een uniek mobiel telefoonnummer waarop de inlichtingenofficier te bereiken is. Afspraken vinden plaats op initiatief van de inlichtingenofficier in wisselende openbare gelegenheden.

Aanvankelijk vraagt de officier, zogenaamd voor zijn bedrijfje, alleen open informatie, vervolgens biedt hij geld aan om de bron zogenaamd te laten meeprofiteren van de winst van zijn bedrijf. Later wordt de bron gevraagd ook niet-open informatie te verstrekken, zoals toekomstige onderzoeken, projecten, zakendeals en verdragen.

Desondanks zijn de Russen niet al te succesvoll geweest vorig jaar met hun spionageactiviteiten. Vorig jaar werd in de Verenigde Staten een Russisch sponnennetwerk opgerold. Tevens kwamen volgens de AIVD andere Russische spionageactiviteiten in de openbaarheid. Om daar cryptisch aan toe te voegen: ” Een flink aantal haalde niet de publiciteit.” Een samenvatting van het jaarverslag vindt u hier. Het volledige jaarverslag – het is leuk leesvoer – vindt u hier (PDF).

Bas Paternotte