Verboden vruchten smaken toch het lekkerst

Het is de Elliotis Tordu geworden. Dat zat zo.

Op de drukbezochte Dutch Design Week zagen we een wondermooi krukje van geperst berkenhout dat eruitzag alsof het met reuzenkracht uitgewrongen was zodat het de gedaante van een kleine spiraal had aangenomen. ‘Torderen’ heet zo’n bewerking in de beeldende kunst. Vandaar dat het krukje Tordu was gedoopt. Al was het natuurlijk niet met de hand gedraaid, maar het resultaat van geduldig en precies schuurwerk.

De Elliotis Tordu, een sierlijke metafoor voor ‘fout’.

Het meubeltje bleef ons bij. We mailden ontwerper Geert-Jan Gielen wat het moest kosten. Hij mailde terug dat hij het ook nog in een andere uitvoering had, namelijk van meubelplaat afkomstig van de Elliotis, een Braziliaanse dennenboom. Hij stuurde een foto mee die een krukje met stoere nerven toonde. Deze houtsoort, schreef hij, kende meer ‘fouten’ dan berk, meer knoesten, ogen, spleten en overlappingen, en gaf een levendiger beeld. We vielen als een blok voor de foto en al helemaal voor het echte object, door Geert-Jan aan huis bezorgd en nu al vertrouwd gezelschap.

Waarom ik dit vertel? Omdat onze kersverse Elliotis Tordu een sierlijke metafoor is voor het belang van de Fout. Wat voor dit meubeltje geldt, gaat ook op voor veel andere zaken in het leven: het is boeiender wanneer knoesten en kerven verslag doen van een groeiproces, dan wanneer er alleen een gladgepolijst, glanzend oppervlak zichtbaar is.

Fouten geven karakter
Van een gezicht met rimpels en groeven zeggen we waarderend dat het ‘karakteristiek’ is; een botoxgezicht oogst minder gunstige kwalificaties. Een moedervlekje, toch eigenlijk een huidaandoening, kan een mooi gezicht nog wat extra’s geven en staat bekend als een van de zeven schoonheden; vandaar dat moedervlekloze vrouwen soms een kunstmatige tache de beauté aanbrengen boven een lip. Zo vinden veel mensen ook sproeten aantrekkelijk.

Rimpels geven het gezicht karakter

In de jazz en de blues zijn het de foute tonen, de blue notes, die de muziek spannend maken en iets eigens geven. Ze schuren tegen het melodische aan en zorgen zo voor uitdaging en tinteling. In een oude stad wemelt het van de ‘fouten’: scheefgezakte huizen, verroeste bruggen, afbladderende deuren en poorten, brutale torens die een plein overschaduwen. Maar met zulke elementen wordt een stad juist doorleefd en charmant en honderd keer interessanter dan een gestreken en gesteven nieuwbouwwijk.

Bezwijken voor foute geneugten
Zo zorgen ook in de samenleving de afwijkelingen voor leven in de brouwerij. De dissidenten zijn voor de maatschappij wat de dissonanten zijn voor de muziek. Het is heel goed dat er zoveel brave burgers zijn, maar het is nog beter dat er ook halve en hele gekken, dolers, wettelozen, zelfkanters en buitenbeentjes bestaan.

In ons eigen leven kiezen we meestal voor monogamie, maar in het filmhuis bewonderen we de casanova’s en het femmes fatales. We kiezen voor een partij die misdaad strenger wil bestraffen, maar zijn ook nieuwsgierig als er een topcrimineel op tv komt en genieten van de slechtheid in The Godfather en Boardwalk Empire. En in ons hart vinden we het wel mooi als onze popsterren, van Elvis tot Michael Jackson en Amy Winehouse, bezwijken voor en aan foute geneugten. Verboden vruchten smaken nu eenmaal het lekkerst.

Sommige fouten zijn natuurlijk ál te fout, maar foutloos is ook zo loos.