De historische misser van Free Record Shop

Deze week verklaarde de rechter Free Record Shop failliet. Ondanks dat investeringsmaatschappij ProCures geïnteresseerd is in een doorstart vervulde het bericht mij met weemoed.

Als middelbare scholier bracht ik menig pauze door in de platenzaak alwaar ik keek welke voor mij onbetaalbare cd’s waren binnengekomen. Na een kwartier grasduinen in de cd-bakken schuifelde ik licht gegeneerd naar de kassa om te vragen om een boekje met daarin de nieuwste hitlijsten.

Klaarzitten bij de stereotoren
Aanvankelijk zat ik met het boekje in de hand klaar bij de stereotoren, om hitjes uit de top 40 op cassette te zetten. Later werd dit vervangen door het internet waar de records daadwerkelijk voor free waren. De opkomst van gratis downloaden wordt vaak aangewezen als de boosdoener voor de teruggelopen omzetten van platenzaken, maar tijden lijken te veranderen. In de berichtgeving omtrent het faillissement lezen we dat Free Record Shop te leiden had onder het slechte economische klimaat en de opkomst van de onlineverkoop van muziek en films. Concurrentie was het probleem, niet diefstal.

Uiteraard verkoopt Free Record Shop haar producten ook via internet, maar het bedrijf had de boot al gemist. Het in 1999 opgerichte Bol.com was slagvaardig en wist veel Nederlandse consumenten aan zich te binden. Free Record Shop heeft minstens tweemaal de kans gehad om Bol.com over te nemen.

In 2009 werd het bedrijf verkocht door drie Duitse aandeelhouders. Volgens oprichter Hans Breukhoven kon Free Record Shop de concurrent toen voor 150 miljoen kopen, maar wilde hij niet ‘overfinancieren’. De eerste overnamekans kreeg Breukhoven al in 2001, toen hij de online retailer voor slechts 1,5 miljoen euro kon overnemen. Het destijds verlieslijdende Bol had toen een omzet van nog geen twintig miljoen. Deze omzet was in 2011 gegroeid tot 376 miljoen euro en het bedrijf werd in 2012 overgenomen door Ahold, naar verluidt voor 350 miljoen.

Gemiste kans
Free Record Shop heeft de kansen om een sterke positie in online retail op te bouwen gemist. In plaats daarvan koos het voor een onsuccesvol avontuur in Scandinavië en het overnemen van prullariawinkel Expo. Nu probeert het een doorstart te maken, maar voor de huidige middelbare schoolleerling zal het verdwijnen van de winkelketen geen gemis zijn. Rondstruinen door de winkel is vervangen door Spotify of speciaalzaken, de top 40 heeft een eigen website en cd’s koop je online voor een lager bedrag dan vijftien jaar geleden.