Goed nieuws: aantal meldingen ouderenmishandeling stijgt met 66 procent

Het aantal meldingen van ouderenmishandeling stijgt, en dat is goed nieuws. Dat laatste klinkt wellicht bizar, maar het Steunpunt Huiselijk Geweld ziet door de meldingen dat het taboe op het onderwerp langzaamaan verdwijnt.

In 2011 werd er een officieel meldpunt voor ouderenmishandeling ingesteld en dit werpt zijn vruchten af. De 66 procent stijging van het aantal meldingen wordt dus als goed nieuws ontvangen omdat ouderenmishandeling vaak onbespreekbaar is, maar ondanks dat het aantal meldingen toeneemt, wordt er gevreesd dat het nog altijd slechts een topje van de ijsberg zichtbaar is. De schatting van het werkelijke aantal mishandelde ouderen is 200.000, terwijl er over 2013 ‘maar’ 1703 meldingen binnenkwamen. Staatssecretaris Van Rijn kondigde onlangs een onderzoek aan naar de aard en omvang van ouderenmishandeling om het werkelijke aantal nog beter in kaart te brengen.

Wat valt precies onder ouderenmishandeling? Unie KBO geeft vijf voorbeelden.

1. Financiële uitbuiting
Dat ouderen een makkelijk slachtoffer zijn voor dieven, overvallers en oplichters is bekend. De daders kunnen ook bekenden zijn die over langere tijd profijt nemen. Bij veel ouderen wordt er van alles weggenomen zonder toestemming. Ook worden ze afgeperst of moeten ze gedwongen een testamentverandering maken. Een oudere financieel kort houden is ook een vorm van uitbuiting. Zorgverleners en familieleden misbruiken in sommige gevallen het zorggeld.

2. Lichamelijke mishandeling
Ook ouderen zijn slachtoffer van slaan, schoppen en knijpen. Soms worden ze vastgebonden en worden monden afgeplakt. Wat vaak gebeurt, maar minder zichtbaar is, is dat ouderen bewust te weinig of te veel medicijnen krijgen.

3. Psychische mishandeling
Psychische mishandeling in de vorm van treiteren, pesten en sarren is niet alleen iets dat kinderen overkomt. Ouderen zijn ook slachtoffer van pesten en worden vaak onder druk gezet met intimidatie en beledigingen. Mogelijke signalen zijn onverklaarbare angst, verwardheid, schuchterheid, wantrouwen en slaap/eetproblemen.

4. Verwaarlozing
Er kan sprake zijn van twee manieren van verwaarlozing: lichamelijk en psychische verwaarlozing. In Nederland zijn er ouderen die niet voldoende voedsel of drinken krijgen en bij wie er nauwelijks wordt gelet op persoonlijke of huishoudelijke hygiëne. Van psychische verwaarlozing is sprake wanneer de geestelijke behoeften van ouderen worden genegeerd, zoals de behoefte aan aandacht, liefde, emotionele zorg en respect.

5. Seksueel misbruik
Het gebeurt niet veel, maar er zijn gevallen bekend van seksueel misbruik van ouderen. Het meldpunt voor ouderenmishandeling schrijft dat ook ouderen het slachtoffer kunnen zijn van verkrachting en aanranding. Een jaar geleden werd een zestigjarige man uit Valkenswaard nog veroordeeld voor het seksueel misbruiken van twee demente hoogbejaarde vrouwen.