‘Onvoorstelbaar dat half miljoen dieren zinloos gedood worden’

Bijna een half miljoen dieren – waaronder konijnen, varkens, apen, honden, katten, paarden en lama’s – werden vorig jaar gefokt om kort daarna te worden afgemaakt. Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren is tegen dit leed en de daarmee verbandhoudende verspilling van twee miljoen euro.

Hoe komt het dat er zoveel dieren worden afgemaakt? De afgelopen jaren daalt het proefdiergebruik toch?
“Dat klopt, maar ieder jaar komt de Voedsel en Waren Autoriteit met halve waarheden. Er wordt nooit vermeld hoeveel dieren er sneuvelen die wel worden gefokt, maar niet in experimenten hebben gezeten. Het aantal dieren dat in de proefdiersector sterft, stijgt juist wel. De afgelopen vijf jaar zelfs met meer dan 20 procent.”

Waarom worden zoveel dieren verspild?
“Onderzoekers hebben vaak specifieke dieren nodig. Bijvoorbeeld mannelijke ratjes van drie weken oud. De vrouwtjes die in dezelfde worp meekomen, en waar geen vraag naar is, worden gedood. En bij onderzoek naar genetische manipulatie gaat dat verder. Voordat je een koppeltje muizen hebt met de juiste genetische eigenschappen, ben je 180 dieren verder. Bij ratten gaat het zelfs om duizenden dieren. Daarnaast willen proefdierfokkers kunnen verkopen als de universiteit of farmaceut het vraagt. Zij willen ‘van de plank’ kunnen leveren. Op die manier doen ze aan klantenbinding. Maar dat levert veel overbodige, dode dieren op.”

Hoe kan dat beter?
“Ik heb het al eerder aan minister Klink voorgelegd. Zijn antwoord was dat het economisch niet rendabel is om dieren te fokken en die niet te gebruiken. Daardoor treedt er volgens hem vanzelf een remmende werking op, daar hield zijn betoog op.”

Wat eist u van de regering?
“Ik vind het onbestaanbaar dat een proefdierfokkerij de vrije hand heeft in hoeveel dieren hij in voorraad houdt. Enkel met het oog op klantenbinding en concurrentie. Ik ga volgende week bij de minister bepleiten dat er een verplichte afstemming op vraag en aanbod moet komen. En de overbodig gefokte dieren moeten ook meegenomen worden in het beleid en in de communicatie. Ik had met mijn vorige motie ruime steun in de Kamer, maar CDA, VVD en PvdA wilden daar toen niet aan.”

Wat moet er veranderen?
“Testen op dieren is verworden tot de gouden standaard. Er wordt te weinig geïnvesteerd in alternatieven. Ik vind dat er daarvoor tien miljoen euro door de overheid moet worden vrijgemaakt. Je kunt met alternatieven betere proeven doen waarbij geen proefdieren worden gebruikt.”

Maar dierproeven voorkomen toch dode mensen?
“We weten veel meer wat we hebben aan proefdieronderzoek omdat er in alternatieve onderzoeken onvoldoende is geïnvesteerd. En proefdieronderzoek is ook niet altijd zaligmakend. Bij Parkinson-onderzoek is er onlangs weer een gentherapie bij apen gedaan. Later bleek het medicijn toch niet compatible met mensen. Een ander voorbeeld is Vioxx; dat medicijn werd via proefdieronderzoek geschikt bevonden en dat bleek later toch niet zo’n goed idee.”