Joost Eerdmans: ‘Er wordt in Nederland te slap gestraft’

Op het einde van het jaar is het tijd voor lijstjes en prijzen. Joost Eerdmans en zijn Burgercomité doen een paar dagen voor de jaarwisseling ook nog een duit in het zakje met de Trofee voor ‘Groot Onrecht’. Deze nieuwe negatieve prijs gaat naar justitiële instantie die de grootste misser of dwaling heeft begaan waardoor burgers onrecht wordt aangedaan. En meneer Eerdmans, wie is de (on)gelukkige?

Meneer Eerdmans, welke instantie is het geworden?
“De Rechtbank Arnhem vanwege de zaak Saban Baran.”

Was die keuze gemakkelijk?
“Dat is vrij helder. Dit was een enorme schok voor Nederland. Ook omdat hij nog niet gepakt is. En dankzij het geblunder staan er heel veel door hem misbruikte vrouwen nog steeds doodsangsten uit. Het is natuurlijk een enorme blunder geweest om hem op humanitair verlof te sturen zonder enige begeleiding.”

Gaat u de prijs ook uitdelen?
“Nee, de straf is de bekendmaking. We beschikken over geen enkel budget voor een echte trofee. Of we moesten een gouden nachtspiegel of een bokaal in elkaar zetten, maar dat vond ik niets.”

U hebt het niet alleen bij ergeren gelaten, toch?
“Ik heb zelfs een verzoek gedaan bij de procureur van de Hoge Raad om ontslag te bewerkstelligen van de betrokken rechters. Maar dat kon niet. Dat kon alleen als hij zijn secretaresse lastigvalt of incompetent is. Dat iemand aan de lopende band kan blunderen en dat dit niet leidt tot enige sanctie is zorgelijk.”

Wat vindt u van de rechtspraak in Nederland?
“Die vind ik grotendeels los staan van de maatschappelijke relevantie qua strafbeleid.”

Hoezo?
“Er wordt te slap gestraft. We hebben voor moord netto celstraffen van zes jaar. We gaan te gemakkelijk om met ernstige misdadigers. Dankzij meneer Napoleon is ons strafrecht doordesemd van het dadergericht denken. Slachtoffers krijgen een aalmoesje smartengeld en ze mogen iets zeggen in de rechtzaal. Dat mag dan niet te grof zijn voor de dader. Zo gaan we om met rechtdoen, dat vind ik heel erg. Ik heb het dan niet over de kruimeldieven, maar zware misdadigers: de veelplegers, de kinderverkrachters en de roofovervallers. Die hebben het heel luxe in Nederland. Dat is heel treurig voor de samenleving en de slachtoffers die hebben gewoon levenslang.”

Wat is dé oplossing?
“Minimumstraffen voor moord, doodslag en verkrachting. Dat de nabestaande zeker weet dat de moordenaar van zijn kind 15 of 10 jaar de bak in gaat.”

Die penitentiaire inrichtingen, zijn die wel oké?
“Het regime in de gevangenis is ook helemaal verkeerd. Ik zag vandaag dat er kerstfoto’s vanuit de skihut annex gevangenis in Breda werden verstuurd. Dat is natuurlijk typisch voor het Hollandse strafklimaat.”

Hoe weet u dat?
“Ik heb zelf een week in een gevangenis gezeten. Daar word je niet geconfronteerd met wat je hebt aangericht. Er wordt helemaal niet gewerkt aan schuld of aan herstel. Er wordt alleen gedacht aan hoe je weer zo snel naar buiten komt. Dat is ook niet slecht, maar geef ze dan fysieke arbeid en normen en waarden mee. Geen porno, maar Soldaat van Oranje op de video zou ik zeggen. Het is een slap klimaat waar vergelding geen enkele rol speelt. Je verveelt je de pletter. Ik heb verfpakketjes van de Gamma in elkaar gezet. Van dat werk word je dommer. Laat ze boerderijen opknappen en meubels maken. Je moet ze gewoon veel meer in de openbare ruimte sturen, met hesjes.”