Elke week een artikel uit HP/De Tijd in zijn geheel op de website. Dit keer de column van Beatrijs Ritsema overr de documentaire The Sunny Side of Sex van Sunny Bergman.
Documentairemaakster Sunny Bergman heeft een obsessie met schaamlippen. In haar veelbesproken film Beperkt houdbaar (2007) liet ze zichzelf onderzoeken door een Amerikaanse plastisch chirurg, gespecialiseerd in het modelleren van Playboy-vagina’s, die haar diagnosticeerde als iemand die wel wat stroomlijning kon gebruiken. De scène maakte op mij de indruk van een vrouw die een kapperszaak binnenloopt en een oordeel over haar kapsel vraagt. Ook al komt ze net bij de concurrent vandaan, een kapper zal nooit tegen een potentiële klant zeggen: “Het ziet er pico bello uit, ik kan er beter afblijven.” Maar goed, de bedoeling van de film was om het westerse schoonheidsideaal en de pernicieuze invloed van damesbladen en gretige chirurgen aan de kaak te stellen, en zonder een vorm van uitlokking valt deze stelling lastig te bewijzen.
In haar recente documentaire-reeks The Sunny Side of Sex duiken alweer schaamlippen op, deze keer in Oeganda. Bergman en een Oegandese vrouw inspecteren elkaar (gelukkig achter een gesloten deur) en verbazen zich over de verschillen. Die van de Oegandese zijn veel groter! Dat komt, zo wordt uitgelegd, doordat meisjes in Oeganda een eeuwenoude traditie hebben van het uitrekken van elkaars schaamlippen. Hoe groter, hoe beter, want hoe meer plezier in seks. Het handmatig uitrekken van deze lichaamsdelen lijkt mij een barbaars ritueel, zoiets als nekverlenging door middel van ringen, het Chinese voetinbinden of (om dichter bij huis te blijven) borstvergroting. Je moet geen lichamen deformeren, en al helemaal geen kinderlichamen. Maar Sunny Bergman was erg enthousiast over deze traditie, omdat die volgens haar laat zien dat het in Oeganda draait om het plezier dat je van seks hebt. Dit in tegenstelling tot wij hier in het Westen, waar de focus uitsluitend ligt op er sexy uitzien en waar vrouwen depressief worden van onhaalbare schoonheidsnormen.
Het liptrekken wordt gestimuleerd door de ‘ssenga’: een tante van vaderszijde die seksuele voorlichting geeft – alweer vooral gericht op het plezier wat je als meisje aan je lichaam kunt beleven. Een jaloersmakend instituut, zo’n ssenga die meisjes inwijdt in de mysteriën van seks. Eindelijk eens een enthousiaste benadering in plaats van die preutse, westerse bangmakerij voor zwangerschap en soa’s.
Uit nieuwsgierigheid naar de praktijk van deze ssenga’s deed ik nader onderzoek en trof er op YouTube zowaar een in actie aan. De boodschap loog er niet om: de loftrompet over seksuele geneugtes inderdaad, zij het vergezeld van suggesties om jezelf op te doffen, als je man thuiskomt, en hem in een goede stemming te brengen door lekker te koken en een glaasje bier voor hem in te schenken. Het aanslepen van pantoffels kwam er net niet aan te pas, maar het idyllische perspectief stamde verder wel rechtstreeks uit de (westerse) jaren vijftig.
Over de vrije seksuele moraal in Oeganda en de ongedwongen lustbeleving van Oegandese vrouwen in het bijzonder hoeft niemand zich illusies te maken. De aids-epidemie heeft verschrikkelijke slachtingen aangericht, terwijl homoseksualiteit zowel ontkend als verboden is. Net als in de meeste niet-westerse landen heerst in Oeganda een ouderwetse maagdelijkheidscultus, gecombineerd met een verwoestende dubbele moraal. Tienermeisjes die zwanger blijken, worden niet alleen gedumpt door hun sekspartners, maar ook verstoten door hun familie, zodat ze hun toevlucht moeten zoeken in opvanghuizen van westers filantropische signatuur. In plaats van aan schaamlippen te trekken hadden die ssenga’s beter informatie over anticonceptie kunnen verstrekken.
In deze documentaire-reeks zien we de zoveelste verrijzenis van de nobele wilde die seks beleeft zoals de natuur het bedoeld heeft: puur plezier. Maar de nobele wilde is een hardnekkige westerse mythe die (zie Margaret Mead) meer te maken heeft met verlangens van de onderzoeker naar een paradijs van onschuld dan met de werkelijkheid.
Ik neem aan dat Ritsema ook in Oeganda is geweest?
Of Sunny Bergman geobsedeerd is door schaamlippen weet ik niet, naïef is ze wel.Geen woord inderdaad over de achterkant van deze praktijken, geen woord ook over het hoge aantal verkrachtingen dat in dit soort culturen voorkomt. Ook het gevolg van die geweldige, losse seksuele moraal: altijd beschikbaar moeten zijn.
De hele documentaire daat over hoe je als vrouw ervoor moet zorgen dat je je man veel genot kunt geven zodat hij niet vreemd gaat: minimaal 2x per DAG sex, knijpen tijdens de daad, met je heupen kronkelen en vooral veel sexy kreunen. Helaas voor de dames wordt er veeeel meer vreemd gegaan in Oeganda en is het AIDS-cijfer schrikbarend hoog. Een tandje minder zou echt geen kwaad kunnen.
Na het lezen van deze column heb ik de docu gezien. Het was heel goed Sunny! Laat ze maar lullen.
Sexualiseren van de maatschappij vind ik erger dan aan je uiterlijk, lichaam willen veranderen.
Liever cremetje op dan vagina laten zien
Nu weet ik meteen weer waarom ik hier al zo lang niet meer geweest ben. Het doet me hier sterk denken aan Pownews… Dat klakkeloze invullen van gevoelens en gedachten. Vaak door mensen die er zelf geen bal verstand van hebben, met een onbeschofte paplepel.
Recht in de roos Pjotr, en top gedaan, Sunny !
Afstand maken tussen mensen zuigt, en de behoefte hieraan schreeuwt om meer zelfkennis. Denk ook eens aan toenadering en begrip, dan kun je echt gewoon genieten van elkaar.
Denken en voelen doe ik liever zelf.
Dat je een mening wil geven over de docu van Sunny is natuurlijk prima, maar dat je begint met: ‘Documentairemaakster Sunny Bergman heeft een obsessie met schaamlippen’ vind ik ronduit grof. Verwacht je hiermee de interesse te wekken van de lezers? Het stuit mij enorm tegen de borst en ik begon hierdoor met een gevoel van weerzin aan de rest van je column.
Sunny Bergman komt op mij over als een energieke vrouw die met groot enthousiasme wat wil doen aan de manier waarop vrouwen hier in het ‘ontwikkelde’ Westen van hun gevoel van eigenwaarde en seksualiteit beroofd worden dmv onrealistische ideaalbeelden in de media.
Ditmaal doet ze dat door te laten zien dat er aan geslachtsdelen die hier als lelijk en afwijkend worden gezien, het absolute tegenovergestelde van het hier heersende schoonheidsideaal, ook genot en schoonheid kan worden beleefd! Ik vind dat een positieve boodschap waaraan gelukkig niet wordt afgedaan door wat ik hier lees.