Zonder kinderen meer succes?

Lidewij Edelkoort teaser

Soms vraag ik me af of ik succesvoller zou worden in mijn werk als ik geen kinderen had gehad.

Wellicht heeft u zondagavond naar de afsluiting van de Olympische Spelen gekeken. Ik was een van de (slechts) 323.000 mensen die naar Zomergasten keek met Lidewij Edelkoort als gast. Edelkoort is succesvol. Ze is een toonaangevende trendwatcher met wereldwijd bereik, ze is één van Nederlands grootste namen in design en mode, ze woont in Parijs en vliegt de wereld rond.
Dat ze succesvol is kun je aan haar zien: ze zag er krachtig uit, ze noemde zichzelf een heks en ik denk dat Jan Leyers op sommige momenten een beetje bang voor haar was. Ze heeft een soort overredingskracht waarmee ze precies kan zeggen wat ze wil en niet wat ze niet wil.

Geen kinderen
Ik voelde een lichte ik-wil-ook-zo-worden jaloezie. Niet precies zoals zij, Maar met zo’n grote geest, een vrouw met zo’n succes en importantie. Overigens kijk ik zo altijd naar vrouwen met veel succes: met ontzag, met trots en met die lichte ik-wil-ook-jaloezie.

Edelkoort heeft geen kinderen. Het kwam er niet van, of zoals ze zelf zei: ‘Het is niet gelukt.’ Dat vindt ze op sommige momenten pijnlijk, gaf ze toe. Als ze het gewicht van een baby in haar handen voelt bijvoorbeeld, of als ze een moeder met haar zoon ziet.

Wel kinderen
Ik heb eindeloos het gewicht van een baby in mijn handen gevoeld en ik weet hoe het is om de moeder te zijn van een zoon. Maar ik ben niet zo succesvol en ik weet helemaal niet of ik het ooit ga worden. Een ogenblik schoot door mijn hoofd: misschien komt het omdat ik moeder ben. Misschien hebben de kinderen me te veel te doen gegeven om me ooit voor honderd procent (of tachtig uur per week) op werk te kunnen richten. Misschien hebben ze me te veel relativeringsvermogen gegeven waardoor ik carrière nooit meer als allerbelangrijkste zou kunnen zien.

Twijfel
Het is een soort twijfel waarmee je als vrouw misschien altijd blijft worstelen: hoe was mijn leven geweest zonder kinderen? Was ik dan wel tachtig uur gaan werken of had ik mijn tijd helemaal niet zo nuttig gebruikt? Was het makkelijker geweest om bekender, succesvoller of rijker te worden? Had ik meer studies gedaan, had ik verdere reizen gemaakt? Was ik ook verliefd geworden op een Parijse man en uit Nederland vertrokken?

Het is waarschijnlijk dezelfde soort twijfel die kinderloze vrouwen (zoals Lidewij) soms hebben: hoe was mijn leven geweest mét kinderen? Zou ik een stuk liefde missen zónder hun? Hoe kan ik doorgeven wat ik heb meegemaakt?
Het is ook waarover de cover van het juli/augustus nummer van The Atlantic ging die veel stof deed opwaaien: Why Women Still Can’t Have it All. In het artikel staat dat in de praktijk blijkt dat vrouwen toch minder gaan werken als er een kind komt, en mannen vaak meer blijven werken, alle goede voornemens ten spijt.

Het is precies waarover mijn vriendin met twee kinderen het heeft, als ze gepikeerd opmerkt dat het bedrijfsleven lang niet zo goed is ingespeeld op kinderen als we denken en zij bij sollicitatiegesprekken een opgetrokken wenkbrauw krijgt: ‘Maar als u twee kinderen heeft, kunnen we dan wel 36 uur op u rekenen?’ En het is waarom sommige vriendinnen niet aan kinderen durven te beginnen, omdat hun bedrijf nèt succesvol is.

Vrouwenzaken
Het zou kunnen dat mannen deze innerlijke twijfel ook hebben maar ik kan me niet voorstellen dat die even pregnant aanwezig is – ondanks alle emancipatie. Voor een vrouw is dit bijna op een soort dierlijke, lichamelijke manier aanwezig vanaf het moment dat zij voor het eerst over een kind nadenkt tot het moment dat ze niet meer vruchtbaar is, nee nog langer: tot haar dood. ‘Heb ik het juiste besloten?’
Het is wederom, denk ik, een gevoel waarvoor geen mannelijke equivalent bestaat.
Vertel het me als het anders is.


  • mario

    Met de kennis van nu, welk immoreel, egoïstisch creatuur zet een onschuldig baby op deze verkankerende wereld met een ratrace maatschappij ?

    mario

  • Erik

    Hebben mannen dat ook? Natuurlijk. Vroeger misschien niet, maar sinds we graag bijdragen aan opvoeding en zorg komen ook wij mannen erachter dat je tijd maar een keer uit kan geven. Dus de tijd die je aan je kinderen besteedt gaat af van de tijd die je besteedt aan je passie, je talenten, je bedrijf of hoe je het wilt noemen. Nog even los van het relativeringsaspect of het concentratieverlies in de ‘werk’-tijd. Succes, inspanning, tijd en toewijding zijn nou eenmaal aan elkaar gerelateerd. Maar dat is toch ook niet erg? Je wil geen kinderen om succesvol te worden, maar omdat je vermoedt dat het je levensgeluk verhoogt.

  • Evelyn

    Ik hoor ook bij de kijkers van “Edelkoort”. “Grote geest”? “Importantie”? Ik vond het meer iemand die vol was van zichzelf en verder: de grote leegte. Ze is zelf niet origineel, het is allemaal van anderen “geleend” die wel creatief zijn. Ze kan het goed verwoorden, en dat past in een maatschappij waarin dat belangrijker wordt gevonden dan “echt” zijn. (Zie ook blahblah types als Kaye van der Linden…..) En ze had van die typische maniertjes uit de modewereld: met de handen en de ogen wapperen. Maar verder….Iemand die kinderen opvoedt is niet meer of minder “important”, bedoel ik maar te zeggen.

    • Felix

      Volledig mee eens.

  • Stef

    Ik heb nog nooit zo’n onaangepaste en achterhaalde dame gezien als deze mevrouw Edelkoort. Trendwatchen…kan iedereen leren, er zijn gewoon cursussen voor.
    You cannot have it all and do it all and be it all, and certainly not all at once.
    Moeders: zie het eens als volgt. Als : the new MBA: Motherhood is a Business Asset. Zo zagen wij dat vroeger ook.
    Multi-tasken, onverdeelde aandacht geven, geconcentreerd blijven, snel switchen van het ene naar het andere kind, van situatie naar situatie Doelen stellen. En aanpassen. Werkgever en gezin hebben allebei rechten. Bedenk eens wat je kunt door die vele facetten van het leven te combineren.Met wie, met wie niet. En vooral ook: wat niet. Maak een gefundeerde keuze. Dat is geen schande, dat is een prestatie. Resultaat: eigen MBA. Moederschap is een Business Asset. Ga voor het beste.Gezin en werk combineren kan heel goed. Doen.Trots op zijn!

  • A. Doorgeest

    Een paar opmerkingen bij dit artikel:

    1 – Misschien realiseert Pauline zich niet dat jonge kinderen nogal bewerkelijk zijn. Later, als je kinderen wat groter zijn en zelfstandiger, krijg je weer meer tijd voor jezelf, en kun je meer tijd schenken aan je grote levensdoelen. Investeren in jonge kinderen loont wel trouwens: daar worden zij prettiger en harmonieuzere/betere/ontwikkelder mensen van;
    2 – Succes is altijd relatief: zolang je je eigen geld verdient met je schrijfwerk, doe je het goed – erg goed zelfs, hoewel er altijd baas boven baas zal zijn, maar da’s nu eenmaal de aard van het leven. Bovendien is het prettig een aantal helden – voorbeelden – te hebben: mensen die op een dusdanoig hoog niveau werken of hebben gefunctioneerd dat je je er je bescheiden voordeel mee kan doen. Aan de ècht grote helden kan niemand tippen, en da’s maar beter ook: de exemplarische mensen, de lichtende voorbeelden. Dat speelt trouwens ook gewoon in een mannenleven, althans: in het mijne wel.
    3 – Loskoppelen van werk en kinderen kan zinnig zijn: als je over eigen werkruimte buitenshuis beschikt, kun je je daar volledig concentreren op je eigen werk, en heb je de tijd en ruimte voor de broodnodige reflectie die artistiek werk/schrijfwerk ook nodig heeft. Vaak is het een kwestie van voldoende tijd voor jezelf en je werk inruimen – tijd waarop niemand beslag mag leggen.
    4 – Je kunt je concentreren op de kern van je levensdoelen – ook wat je werk betreft: schrijf je liever een roman of boek, maak daar dan tijd voor vrij. Tracht je artikelen te bundelen – voor zover nog niet gebeurd, en laat ze in boekvorm uitbrengen; dat geeft meer body aan de zaak. (Gesteld dat je zulks wilt).
    5 – Kinderen zijn grotendeels dierbare rijkdom: geniet er maar van – dat je ze hebt. Legio grote kunstenaars hebben veel plezier beleefd aan hun kinderen, en hadden ze voor geen goud willen missen. De rijkdom die ze je schenken, de altijd goed bestede tijd – da’s allemaal reuze aangenaam;
    6 – Regel voor de uren die je echt voor jezelf nodig hebt een oppas of au pair, opa’s of oma’s of wie dan ook. Geef de zaak verantwoord uit handen, zodat je ècht aan de slag kunt op de momenten dat je even ‘kinderloos’ bent;
    7 – Houd je kerndoelen en literaire ambities in de gaten. ga desnoods wat tv- of radiowerk doen, als dat je ligt: Vergoedingen bij de tv liggen hoog, en voor je naamsbekendheid is het medium ideaal. gesteld dat je zulks nastreeft. Maar veel schrijvers van enig belang hebben enorm voordeel van dit medium gehad; wil je ooit echt doorbreken, dan kan je haast niet meer zonder.
    8 – En verder spelen morele overwegingen ook bij mannen een rol, daar waar het onze kinderen betreft: is het wel goed en verantwoord überhaupt aan kinderen te zijn begonnen? In deze wereld, kun je dat nog wel maken? Maar aan de andere kant: ongelooflijk boeiend en dierbaar bezit.
    9 – Misschien is het voor vrouwen een veel totaler proces, het dragen, krijgen en hebben van een kind. Maar veel mannen staan er echt niet oppervlakkiger in.
    10 – En later, als de kleine vogels zijn gevlogen, heb je nog veel meer tijd voor jezelf, en kun je alle vergaarde geestelijke rijkdom in je werk pluggen, en kijk, als je dan er dan voor zorgt dat levenservaring, kennis en contacten in evenwicht zijn, kun je alsnog tot een enorme wasdom komen.

    • A. Doorgeest

      Erratum: lees s.v.p. onder punt 2: dusdanig hoog niveau i.p.v. de opgetreden typefout en ‘dat je er je bescheiden voordeel mee kunt doen’ i.p.v. het onnodig opgetreden oeterwaals.

  • renzo

    een antwoord pauline, Mannen hebben dat niet zo. Het is voor hen totaal anders, Emancipatie? jaa haha, vrouwen zijn ook niet geemancipeerd. Emancipatie doet niets aan de natuur. Simpel gezegd: een man kan niet besluiten zich voort te planten. Hij is afhankelijk van een vrouw daarvoor. Dus heeft hij niet dezelfde twijfels. Een vrouw die een kind wil en vruchtbaar is, zal dat vrijwel altijd lukken. Voor haar is de kroeg (een man wil wel…) of spermabank… in noodgevallen. Een man heeft die mogelijkheden niet.
    Enfin, dit man-vrouw-verschil heeft ook nog eens grote gevolgen voor seksuele strategie. de vrouw is kritisch, de man niet zo. De vrouw rekent een hoge prijs voor seks, mannen rekenen er geen prijs voor. van die dingen.
    Ik hoop dat je dit snapt. niet denigrerend bedoeld, maar het valt me op dat zelfs het kleinste man-vrouw-verschil op dit terrein al taboe is.