Beyoncé en Jay-Z horen niet op Cuba

Een schande, vonden latino’s in de VS, dat Beyoncé en Jay-Z hun vijfjarig huwelijk op het communistische Cuba vierden. In Amerika wonen veel Cubaanse ballingen en zij waren boos om de harteloos fout gekozen bestemming van het supersterrenkoppel. Want op het eiland van Fidel worden mensenrechten geschonden en leeft de bevolking in staat-gestuurde armoede. Daarnaast kunnen Amerikanen niet zomaar naar Cuba afreizen vanwege het handelsembargo tussen de twee landen.

Uitzichtloos
Voordat ik op Cuba aankwam, wist ik al dat het armoedig zou zijn. Maar zó armoedig, dat had ik niet zien aankomen. Toeristen zijn verplicht met een andere munt, Peso Convertible Cuban, te betalen en niet met de nationale munt, de Peso Cubana. Dat betekent dat Cuba voor de buitenlander relatief duur is, terwijl de Cubaan arm is. Ik was op backpack-reis en sliep bij een koppel thuis dat kamers verhuurde, in een casa particular, buiten het perfecte centrum van Havanna. Het was er arm, mannen zonder shirt en werk zaten op de stoepen, de huizen brokkelden langzaam af, de hitte leek nooit door de straten te waaien. Een uitzichtloos bestaan. Maar Cubanen mogen sinds kort toch vrij reizen? Zeer zeker, maar niemand vliegt enkel op een toestemming naar Miami, je hebt er vooral geld voor nodig.

Hemingway’s mojito
Op een avond ging ik naar de beroemdste bar van Havanna: Bodeguita del Medio. Hier werd rond 1942 de cocktail mojito uitgevonden, het houten interieur leek sinds de jaren dertig niet veranderd. De kleine bar was volgepakt met luidruchtige Argentijnse toeristen met stadskaart nog in hun kontzak en T-shirts van eeuwige superster Che Guevara erop. Een buurjongen die ik herkende uit mijn Cubaanse buurtje liep langs. Hij probeerde mij al de hele week uit te vragen, of ik een vriendje had, getrouwd was of wilde trouwen. Ik bleef nee zeggen tot dat moment. Ik vroeg hem binnen en of hij wat wilde drinken. Hij bestelde rum. ‘Geen mojito?’, vroeg ik. ‘Nee mamita,’ antwoordde hij, dat was alleen voor toeristen. De snikhete, rokerige bar vulde zich met vooroordelen, een rijke witte westerse met een donkere jonge Cubaan, schande! Ik wilde op de bar gaan staan en roepen: ‘Dit is verdomme wel zíjn eiland jongens!’ Maar de issue was natuurlijk dat iedereen wist dat hij geen geld had en ik wel.

Foute keus
Miljoenen toeristen komen op jaarbasis met iPads foto’s maken van oude mannen die sigaren roken en mee te rijden in een Amerikaanse old timer. Cubanen proberen buitenlanders geld af handig te maken. Iedereen wil dus wat van je: geld, babymelk, een biertje, een zakje pinda’s, je horloge, een kusje, trouwen, een zakflesje rum. Ik vind dat ze groot gelijk hebben. Het communistische regime van de broeders Fidel eist gelijkheid. Maar heel je leven rijke toeristen gaande te moeten slaan die wél alles hebben, laat juist zien dat de wereld níet gelijk is. En dáárom vind ík dat Beyoncé en Jay-Z het communistische Cuba naïef en verkeerd gekozen hebben.

Reisjournalist Iris Hannema (1985) reist sinds 2008 schrijvend en fotograferend, in haar eentje, de wereld over. Als u wilt weten waar zij zich nu bevindt, kunt u haar volgen op Twitter.