Macaber: het laatste, raadselachtige kunstwerk van Andy Warhol

Er zijn maar weinig mensen zo ongrijpbaar als Andy Warhol. Ook nu, meer dan 25 jaar na zijn dood, verrast hij de wereld weer met een nieuw kunstwerk: zijn graf.

Via deze site is zijn laatste rustplaats sinds deze week 24 uur per dag te bekijken. Het is een idee van het Andy Warhol Museum in Pittsburgh om de vijfentachtigste verjaardag van zijn naamgever te gedenken.

Het project heeft de naam Figment (hersenspinsel) gekregen, gebaseerd op een citaat van de kunstenaar: “Ik snap niet waarom je, als je doodgaat, niet gewoon verdwijnt en alles dan gewoon verder zou gaan zoals het was – alleen dan zonder jou. Ik zou willen dat mijn grafsteen gewoon blanco is. Geen grafschrift en geen naam. Nou ja, eigenlijk zou ik willen dat er ‘hersenspinsel’ staat.”

Het graf
Zo raadselachtig als het leven van Andy Warhol was, zo is ook zijn graf. Geen kitscherig Disneyfiguur van twee bij drie meter zoals je zou verwachten, geen levensgroot blik Campbell-soup – zelfs een standbeeld van (volgens velen) de beroemdste kunstenaar van de twintigste eeuw is er niet te bekennen. Het enige dat zijn graf siert is een zwarte marmeren steen, met daarop zijn naam, geboorte- en sterfdatum, een kruis, wat takjes en twee vredig biddende handjes. “Een tuttengraf” noemde Boudewijn Büch het treffend.

Ook de locatie van het graf verraadt niet welk een icoon er begraven ligt. Hij ligt naast zijn ouders Andrew en Julia Warhola, twee eenvoudige immigranten uit Slowakije. Even bescheiden als zijn graf is ook het kerkhof waarop hij ligt. Saint John the Baptist Byzantine Catholic Cemetery in gelegen op een helling, ruim vijftien kilometer buiten het centrum van het troosteloze Pittsburgh. De helling biedt uitzicht op een kruispunt en enkele nieuwbouwwoningen, het regent er vaak. Van de glitter en de glamour waar Warhol zo van hield is weinig te bekennen, de zilverkleurige heliumballon die op het moment van schrijven boven zijn grafsteen waait uitgesloten.

Een weinig extravagant graf op een weinig glamoureuze locatie: niet bepaald iets voor Warhol zult u denken. Of juist wel: Warhol was bij leven al iemand die zelfs voor zijn intimi een raadselachtig figuur bleef. De degelijke steen op zijn graf, die vanaf nu continu te bekijken is, versterkt zijn zelfgeschapen mythe alleen maar meer.

Bekijk hier de livestream van het graf van Andy Warhol.