Youri Tielemans: een Hele Grote van 7 mei 1997

Er zijn weinig dingen waaraan ik zoveel plezier beleef als aan het debuut van een talent dat wel eens een Hele Grote Voetballer zou kunnen worden.

(‘Hele Grote’ is grammaticaal onjuist – ‘hele‘ slaat immers op ‘grote‘ en niet op ‘voetballer‘, tenzij het om een halve voetballer gaat natuurlijk. Desalniettemin is de uitdrukking Hele Grote Voetballer en niet Heel Grote Voetballer. “Dit,” zou Joris van den Bergh zeggen, “zijn de mysterieuze krachten in de sport.”)

Nordin Wooter
Voor het debuut van Clarence Seedorf was ik net te jong, dus de eerste Hele Grote Voetballer die ik bewust zag debuteren, was Patrick Kluivert. Hij scoorde onmiddellijk – een voorwaarde voor een potentiële Hele Grote.
“Dat wordt een Hele Grote,” zei Hugo Walker.
(Hugo Walker was een voetbalcommentator die zo zelden varieerde in zijn commentaar dat het soms leek alsof men bij de NOS dertig jaar met één Hugo Walker-geluidsband deed. Inmiddels is Hugo Walker een cultheld en een legende-in-wording, want iedereen kan zich die zinnen herinneren die hij destijds tot vervelens toe in de microfoon brieste.)

Een week na Patrick Kluivert debuteerde de volgende potentiële Hele Grote. Ook hij scoorde een doelpunt. Zijn naam was Nordin Wooter, die later nog een tijdje bij RBC Roosendaal speelde.

Een paar jaar later – Ajax voetbalde inmiddels in de Arena – maakte Rody Turpijn zijn debuut in Ajax 1. Turpijn was een keurige linksbuiten met donker haar dat hij droeg in een beschaafde scheiding. Het gerucht ging dat hij zijn school had afgemaakt.
“Dat wordt een Hele Grote,” zei mijn vader, die over het algemeen nogal terughoudend is met het doen van voorspellingen waar het sport betreft. En hij voegde eraan toe: “Hij heeft wel iets van Cruijff.”

De Nieuwe Cruijff in het gevang
Het is een oude sporttraditie om een (mogelijk) talentvolle speler te vergelijken met de meest legendarische voorganger die er te vinden is. Zo zijn er de afgelopen decennia talloze Nieuwe Cruijffs, Nieuwe Merckxen, Nieuwe Gebreselasies en Nieuwe Kasparovs de revue gepasseerd. Om het heden te kunnen bevatten, heeft het publiek voorbeelden uit het verleden nodig. Met de meesten van hen liep het ronduit betreurenswaardig af: de nieuwe Cruijff Tonnie Blanker belandde in het gevang, de nieuwe Merckx Frank Vandenbroucke stierf in de armen van een Senegalese prostituee, en de nieuwe Van Gaal Robert Maaskant is hard op weg een klassieke schertsfiguur te worden. Net als de oude Van Gaal eigenlijk, maar dan zonder alle successen.

Sinds kort kent België een nieuwe Hele Grote. Bij voetbalclub Anderlecht, waar de Hele Groten al een paar jaar aan de bomen lijken te groeien, viel op 28 juli 2013 ene Youri Tielemans in voor de geblesseerde Kljestan.

7 mei 1997
Youri Tielemans is geboren op 7 mei 1997, wat hem in elk geval een Hele Jonge maakt. Op 7 mei 1997 snakte ik naar het eind van mijn brugklasjaar – en ik vind mezelf nog steeds best wel jong.
Sport1-commentator Wytze van der Goot wist ook niet wat-ie aan moest met die plotse geboorte van een legende, tijdens zomaar een wedstrijd. Ik begrijp dat wel: op de basisschool zat Wytze twee groepen boven mij, wat hem destijds Heel Oud maakte – en nu nog steeds.
Voor mensen van de leeftijd van Wytze (en mijzelf) bezit Youri Tielemans de leeftijd die we zelf dachten te hebben, maar met het noemen van Youri’s geboortedatum blijken wij plots twee generaties ouder te zijn geworden.

“7 mei. 1997. Goh…,” stamelde Van der Goot. En na een mislukt schot van Tielemans zegt hij: “Voor hetzelfde geld vliegt-ie erin en ben je de held op het kinderfeestje later op de avond.”
Ik heb die wedstrijd van Anderlecht nog eens teruggekeken. Tielemans blonk uit, en ik merkte hoe ik op zoek ging naar passend vergelijkingsmateriaal in mijn met oude voetbalbeelden verstopte hoofd .

Dat was er niet. Hier speelde een onvergelijkbaar groot talent. Een Hele Grote.