Niemand in Europa weet meer wat een e-book kost

Alsof de zaak al niet verwarrend genoeg was voor de Europese consument gaat de prijs van een ebook in 2015 veranderen, enerzijds door ongehoorzaamheid van landen aan Europa en anderszijds door nieuwe regels van datzelfde Europa die op 1 januari officieel van kracht zijn geworden. Ga er maar van uit dat voor ons Nederlanders de ebooks (nog) duurder worden.

Hoewel de Tweede Kamer daartegen in de afgelopen 2 jaar meermalen zijn afkeur heeft uitgesproken vallen ebooks in Nederland nog steeds onder een hoog BTW-tarief van 21 procent, meer zelfs dan gewone boeken. Volgens de regering is dat een Europese regel. Andere lidstaten vinden dat niet en hanteren een veel lager tarief. Frankrijk bijvoorbeeld berekent 6 procent BTW en Luxemburg maar 3 procent, waardoor ebooks daar dus een kleine 20 procent goedkoper kunnen zijn. Per 1 januari van dit jaar hebben Italië en Malta ook maar uit ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’ hun BTW-tarieven op ebooks verlaagd.

Gevolg daarvan is dat bijna alle grote verkopers van ebooks in Europa zich statutair in Luxemburg hebben gevestigd. Het gaat dan bijvoorbeeld om Amazon, Apple en Kobo. Zij kunnen hun klanten in heel Europa dan het lage BTW-tarief berekenen, wat voordelig is voor de klanten, de bedrijven en natuurlijk voor Luxemburg. Maar natuurlijk niet voor de andere lidstaten die een groot deel van de BTW-afdracht aan de schatkist mislopen.

Die misstand is al jaren bekend en daar heeft ‘Brussel’ per 1 januari van dit jaar iets aan willen doen. Niet door de landen van de EU te dwingen hun BTW-tarieven te harmoniseren, wat het meest logisch zou zijn geweest, maar door te bepalen dat de leveranciers van de boeken voortaan het tarief in rekening moeten brengen dat geldt in het land van de koper van het boek. Dat kan twee dingen betekenen: of Amazon, Apple en Kobo gooien de prijs van ebooks generiek iets omhoog of ze gaan voor verschillende landen verschillende prijzen hanteren. Geen van beide gevolgen zullen de bedoeling van Europa geweest zijn.

Voor wie overweegt zijn ebooks voortaan dan maar tweedehands te kopen is het opnieuw wachten of dat wel legaal is. Gisteren, 13 janauri, zou het Gerechtshof in Ameterdam een besluit nemen in een rechtzaak die de Nederlandse Uitgevers hebben aangespannen tegen Tom Kabinet, een site met ‘gebruikte’ ebooks. De uitgevers willen de tweedehands verkoop verbieden. Die uitspraak is een week uitgesteld en komt nu op 20 januari. Er wordt wereldwijd naar uitgekeken vanwege het belangrijke precedent dat er mee geschapen zou kunnen worden.