Waarom u Alan Shenu niet meer moet verwarren met Aylan Kurdi

De foto van de verdronken Syrische peuter op het strand van het Turkse Bodrum zorgde voor een kantelpunt in het vluchtelingendebat, maar eenduidig was de berichtgeving erover niet. Aylan Kurdi, de naam die vele media het jongetje gaven, bleek namelijk te zijn geboren als Alan Shenu.

Het beeld van de peuter was een trieste aanblik en met zijn overlijden werd het jongetje deze maand hét gezicht van de Europese vluchtelingencrisis. De impact van de foto werd zelfs vergeleken met de afbeelding van het Vietnamese meisje Phan Thi Kim Phuc, die het wereldbeeld op de Vietnamoorlog en de Amerikaanse rol daarin – de bombardementen met napalm – drastisch veranderde.

Drama op zee
Kort na de ontdekking van de foto krijgt het aangespoelde jongetje een naam: Aylan Kurdi. Zijn vader Abdullah doet getraumatiseerd zijn verhaal in de internationale media. “Toen de schipper na enkele honderden meters zag dat de golven te hoog waren, sprong hij van boord en liet ons aan het lot over,” vertelde hij tegen persbureau AP. “Ik nam het roer over, maar de golven waren te hoog en we kapseisden. Ik nam de mijn vrouw en kinderen in mijn armen tot ik realiseerde dat ze overleden waren.” Tegenover de Volkskrant en het Turkse persbureau Dogan vertelde Abdullah een ander verhaal: “Na vijfhonderd meter pedellen begon de boot water te maken. Er brak paniek uit. Toen mensen gingen staan, sloeg de boot om.”

De verschillende versies van de tragiek tussen vertrekplaats Bodrum en de beoogde bestemming, het Griekse eiland Kos, tekent de chaos de eerste dagen na het drama heerst. Volgens The Independent zou de familie Kobani zijn ontvlucht voor IS. Daarnaast komt vader Abdullah een paar keer terug op zijn verhaal, wat het ook niet duidelijker maakt. Hoe zit het nu echt?

Leven in Turkije
Kort na de ontbranding van het Syrische conflict in 2011 ontvlucht het gezin (vader Abdullah, moeder Rena en zoon Galib) woonplaats Damascus, waar Abdullah als kapper werkt. Het gezin trekt via Aleppo en Kobani naar Turkije. Daar woont het Koerdische gezin drie jaar in een land dat niet bekend staat om de goede behandeling van Koerden, maar dat ze wel onderdak biedt. Abdullah vindt er werk op verschillende bouwplaatsen en verdient 50 Turkse Lires (ongeveer 15 euro) per dag. Niet genoeg om zijn gezin te onderhouden, maar zijn zus Fatima steunt het gezin financieel. Vlak voor die drie Turkse jaren wordt in Kobani de jongste telg van het gezin geboren. Zijn naam? Volgens Rami Khouri van Al Jazeera, eerder deze maand: Alan. 

Alan? Aylan Kurdi is niet de echte naam van de peuter. Het gezin ‘Kurdi’ heeft die naam in Turkije aangenomen. De in Kobani geboren Abdullah heet bij geboorte Abdullah Shenu, maar verandert de familienaam in Turkije voor Kurdi, een Turkse verbastering van Koerd. De naam Aylan is de Turkse schrijfwijze van de naam Alan. Aylan Kurdi is dus eigenlijk Alan Shenu. Al is die naam amper terug te vinden in de berichtgeving rond het drama. Aylan Kurdi, de naam die de peuter kreeg, werd in de dagen na zijn overlijden zo’n begrip.

Ironisch is het dat Alan is verworden tot het symbool van het vluchtelingenvraagstuk. In het Koerdisch betekent de jongensnaam Alan namelijk ‘vlaggendrager’. De afschuwelijke ironie wil dat Alan als vlaggendrager in een humanitair drama zijn lotsbestemming waarmaakte.

Jonge vluchtelingen in hun tent bij de Turks-Bulgaarse grens. Op hun tent staat een beeltenis van Alan Shenu.
Jonge vluchtelingen in hun tent bij de Turks-Bulgaarse grens. Op hun tent staat een beeltenis van Alan Shenu