Waarom de digitalisering van de overheid toekomstmuziek blijft

Een verhuizing kon al worden doorgegeven op internet, maar voor een geboorte of overlijden moeten we nog naar het loket een bonnetje trekken of een afspraak maken. Maar niet voor lang meer. Softwarebedrijf Pink Roccade ontwikkelde een Burgerzaken-app die de communicatie tussen overheid en burger moet vergemakkelijken.

Vier miljoen inwoners in 100 gemeenten in Nederland kunnen komend jaar hun burgerzaken, zoals een verhuizing, geboorte of paspoortaanvraag regelen via een speciale app. Dat is de belofte. Het lijkt wel alsof de overheid de klant centraal heeft gesteld. Maar niets blijkt minder waar. Volledige digitalisering van de overheid blijft toekomstmuziek.

Vergewissen
Econoom en ICT ondernemer Rene Veldwijk zegt in een interview met Radio 1 de Burgerzaken-app een ‘uitstekend idee’ te vinden. Veldwijk zat ook in de Kamercommissie over de ICT-problemen bij de overheid. Je krijgt volgens hem als burger meer mogelijkheden en de personen die het makkelijk vinden, gebruiken de app en de mensen die het niet makkelijk vinden, kunnen gewoon naar het loket blijven gaan. Maar voor belangrijke dingen zou je toch gewoon naar het gemeentehuis moeten om een handtekening te zetten onder ogen van de ambtenaar. “Ja, de gemeente moet toch even zeker weten dat jij het bent en niet dat je een digitale handtekening zet onder druk van iemand die een pistool op je hoofd houdt.” Misbruik en verkeerde registratie heeft een enorme impact, omdat de persoonsgegevens worden verzonden naar om en nabij 150 tot 200 andere overheidsinstanties. Een oplossing hiervoor zou kunnen dat er gebruik wordt gemaakt van Skype, dat is menselijker volgens Veldwijk.

Betrouwbaarheid
Vroeger was het ook niet altijd koek en ei bij de registratie van de gemeente. Er werd weleens een achternaam verkeerd gespeld of een letter vergeten, waardoor iemand voor het leven een andere naam heeft gekregen. Fouten kunnen ook voorkomen zonder de Burgerzaken-app. Maar het gevaar ligt op de loer.

Veel mensen op Twitter spreken ook hun wantrouwen uit:

Econoom Veldwijk vertelt dat het hacken van of cyberaanvallen op overheidsgegevens het grootste maatschappelijke risico is dat we op lange termijn kunnen lopen. ‘Alle overheidsinstanties hebben er dan last van.’

Verkokering
Het plan om de overheid in 2017 volledig digitaal te maken is gewoon ‘een grap’ volgens Veldwijk. Hij noemt het stukje Burgerzaken het meest conservatieve stukje dat we hebben. “Er is geen ambtenaar die denkt dat het echt gaat lukken. Het project is bezig om het te vernieuwen, maar het is aan het mislukken, dus ja. Het probleem bij de overheid is vooral verkokering.” Digicommissaris Bas Eenhoorn pleit volgens Veldwijk niet voor niets voor een minister van ICT.

De nieuwe Burgerzaken-app werd de afgelopen tijd al getest door 25 gemeenten en zal dit jaar bij andere gemeenten in gebruik worden genomen.