Hoe de Naturalisatiedag zijn glans verloor

Het staat zo mooi op de website van de Immigratie- en Naturalisatiedienst. “Als een vreemdeling ervoor kiest om Nederlands staatsburger te worden, is dat reden voor een feest.” U wist het misschien nog niet, maar nieuwe Nederlanders verwelkomen we tot het Nederlanderschap met een speciale feestdag: de naturalisatiedag. De waan is inmiddels mooier dan de werkelijkheid.

Typisch Nederlands? Bij het minste of geringste (voetbal, schaatsen, een verjaardag in het Koningshuis) zien we reden om lekker gek te doen. Nieuwe Nederlanders verwelkomen we met de Naturalisatiedag. Het is niet erg als u dat nog niet wist. De tiende editie van deze door D66’er Roger van Boxtel geïnitieerde dag trok in Woensdrecht maar vier van de 27 uitgenodigden.

Feestje
Naar Canadees voorbeeld wil Van Boxtel in 1998 van de ontvangst van het Nederlanderschap een feestelijke gebeurtenis maken. Het bewijs van een geslaagde integratie en burgerschap zou meer moeten zijn dan een simpele administratieve handeling op het stadhuis, vond de toenmalige minister van Grote Steden- en Integratiebeleid. Hij stelt in zijn nota Immigratiebeleid een naturalisatiedag voor. Zes jaar later neemt de Tweede Kamer een motie aan voor de invoering van zo’n dag. Toenmalig minister van Vreemdelingenzaken en Immigratiezaken Rita Verdonk voert het plan uit en stelt een naturalisatiedag in. Het verkrijgen van het Nederlanderschap moet niet meer per post gebeuren, maar via een officiële plechtigheid en een eed voor de nieuwe Nederlanders.

Grondwet
De dag zelf is voor zowel de gasten als gemeenten verplichte kost. Op 24 augustus 2006 wordt de eerste editie van het geesteskind van Van Boxtel gehouden. De keuze voor deze nieuwe nationale feestdag valt op die nazomerdag, omdat op die dag in 1815 de Grondwet in werking is getreden. Leren we op school niet dat de eerste Grondwet voor het Koninkrijk der Nederland niet in 1814 is ingetreden? Dat klopt, maar op 24 augustus 1815 vindt na de annexatie van België een uitgebreide herziening plaats.

Na twee edities verdwijnt die datum voor het naturalisatiefeest weer in de prullenbak. Naturalisatiedag wordt vanaf 2008 gevierd op 15 december, toevallig de dag dat we ook koninkrijksdag vieren. Lekker makkelijk. Twee feestjes in één.

In de jaren negentig naturaliseren vele tienduizenden mensen zich tot Nederlander. In 1996 hebben we het over ongeveer 79.000 Nieuwe Nederlanders, een absolute piek die jaren. Dit jaar hebben 22.000 mensen door strengere naturalisatie-eisen het Nederlanderschap. Nu mag je na vijf jaar of drie jaar, als je met een Nederlander bent getrouwd, in ons land het Nederlanderschap aanvragen. In de toekomst kunnen buitenlanders zich na zeven jaar in Nederland naturaliseren. De VVD wil de lat verhogen naar tien jaar.

De Naturalisatiedag zal – mits dat voorstel steun vindt – steeds meer van zijn glans verliezen. Laten we dan maar bij deze jubileumeditie stoppen met dit verplichte feestje. We zijn dan wel een volk dat van feestjes houdt, maar we houden niet van geforceerd fuiven.