Amerikaanse sancties tegen Rusland: wat u moet weten

De komende dagen maakt Donald Trump te midden van alle ophef rond Obamacare en Jeff Sessions een onderbelichte keuze: moeten er nieuwe sancties tegen Rusland komen, of niet? 

Deze week werd er — naast de Senaatstemming over Obamacare — door het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden massaal voor een nieuwe propositie gestemd die Trump in een hoek drijft. Het voorstel geeft het Huis de macht om elke poging die het Witte Huis doet om de sancties tegen Rusland te verzwakken te blokkeren. Maar liefst 419 congresleden stemden voor, drie stemden tegen. Het voorstel, dat onder andere sancties tegen Rusland, Iran en Noord Korea inhoudt, wordt nu doorgeschoven naar de Senaat.

Poetin
Poetin en Trump ontmoeten elkaar tijdens de G20-top in Hamburg. Beeld: ANP/EPA/Sputnik/Michael Klimentyev/Kremlin Pool

Onderzoek naar Rusland

Het voorstel kwam naar boven nadat Jared Kushner, schoonzoon van Trump en zijn senior adviser, het verhoor afrondde met de House Intelligence Committee over de verkiezingen en Kushners contact met Rusland. Kushner bevestigde in het verhoor en in zijn later verstrekte statement dat hij tijdens de Amerikaanse verkiezingen vier vergaderingen heeft gehad met Russische vertegenwoordigers.

Kushner stelde zelf dat hij ‘niet samenzweerde met Rusland’ toentertijd, en dat hij ‘niemand kende’ die dat wel had gedaan. Naar aanleiding van dit voorval en andere tekenen dat Rusland wel heel intiem omgaat met de Amerikaanse regering (denk aan alle heisa rond de ontmoeting van Trump en Poetin tijdens de G20-top) is een onderzoek gestart naar de relatie tussen de twee regeringen.

Veto

Of president Trump het voorstel van het Huis van Afgevaardigden zal ondertekenen, is niet duidelijk. Wel lijkt dit onwaarschijnlijk gezien het feit dat het Congres op directe wijze de Amerikaanse president passeert. Uit het Witte Huis klinken verschillende geluiden.

Persvoorlichter Sarah Huckabee stelt dat de president achter het voorstel voor nieuwe sancties tegen Rusland staat en Trumps nieuwe communicatiedirecteur Anthony Scaramucci stelt dat de president zijn belangen nog moet afwegen. Mocht Trump er voor kiezen om gebruik te maken van zijn vetorecht, zal dat weinig verschil maken. Gezien het feit dat het Congres met zo’n grote meerderheid instemde met het voorstel.

Waarom sancties?

Sinds Rusland in 2014 de Krim omdoopte tot Russisch gebied gelden er sancties tegen Rusland. Er zijn restricties tegen bedrijven en hun activiteiten in de Verenigde Staten en de EU.

Afgelopen december voerde voormalig Amerikaanse president Obama al sancties in tegen Rusland in verband met bemoeienis met de Amerikaanse verkiezingen. De sancties hielden in dat er twee Russische compounds in de VS gesloten werden en dat er in totaal 35 Russische diplomaten het land uit werden gezet. Afgelopen januari brachten Amerikaanse veiligheidsdiensten een rapport naar buiten waar Poetin beschuldigd werd van het aansporen van hackers om Trumps campagne een boost te geven.

Wat is de impact van de sancties?

Het resultaat van de sancties kan niet exact gemeten worden. Experts verschillen hierover echter van mening. Wat wel duidelijk lijkt is dat de dalende olieprijs — waar de Russische economie grotendeels om draait — een grote klap is geweest voor de Russische economie.

Uit een in mei uitgegeven internationaal monetair rapport blijkt dat Rusland — op dat moment uit een tweejarige recessie klimmend — de economische groei voor 2017 op 1,4 procent inschatte. In het rapport staat ook dat de groei op middellange termijn zou dalen, ongeveer 1,5%, mede door de gevolgen van sancties. In 2015 stelde het Internationaal Monetair Fonds dat de Russische economie zo’n negen procent kon dalen door de sancties.

Wat wil Poetin?

Poetin maakte de sancties richting meerdere keren belachelijk en probeerde landen op te leggen de sancties te laten vallen. Gezien de herstellende economie in Rusland lijkt dit misschien vreemd, maar Poetin lijkt een ander motief te hebben. Het lijkt er op dat de Russische president toenadering zoekt tot Amerika om de sancties die in 2012 ingevoerd zijn, de zogenoemde Magnitsky sancties, op te heffen. De sancties houden in dat restricties opgelegd worden aan Russische ambtenaren die worden gezien als misbruikers van mensenrechten.

Waar staat de EU?

Ook al is de EU nauw betrokken geweest bij de sancties tegen Rusland, ze lijken nerveus over de strikte houding van het Huis van Afgevaardigden in Amerika. De reden van de nerveuze houding heeft volgens CNN te maken met een aantal belangrijke projecten rondom de energietransitie in Europa. Vooral het project Nord Stream 2, een pijplijn die van Rusland door de Baltische staten tot Duitsland getrokken gaat worden, zal geschaad worden. Ondanks verschillende poging om dit percentage te verlagen, ontvangt één derde van de Europese Unie nog steeds gas van Rusland.

Hoe de sancties vorm gaan krijgen en of Donald Trump het voorstel inderdaad ondertekent, moeten we afwachten. Het Huis van Afgevaardigden lijkt vastberaden om zich openlijk te distantiëren van Rusland. Of Trump daar ook zo over denkt is de vraag.