Deradicalisering radicale moslims is een ‘hindernisparcours’

De Volkskrant pakt vandaag uit met een uitgebreide analyse van de Nederlandse aanpak van jihadisten. “Deradicalisering is een cruciaal element in de Nederlandse terrorisme-aanpak,” stelt de krant. Toch handelt ons land uiterst naïef.

Bezoekers bij de rechtbank de bunker in Amsterdam voor de uitspraak in het grote Haagse jihadproces. Foto ter illustratie. Beeld: ANP/Alexander Schippers

Vooral de aanpak van radicalisering in Amsterdam is een weg vol hindernissen. De gemeenteraad van onze hoofdstad debatteert vandaag (donderdag, red.) over het vriendenclubje van Saadia A.T., de ontslagen rechterhand van burgemeester Eberhard van der Laan op het gebied van radicalisering en polarisatie.

Volgens de Volkskrant ging in het netwerk van Saadia ‘loyaliteit boven kwaliteit’. Hierdoor zijn er cruciale fouten gemaakt. Als voorbeeld haalt de krant het voorbeeld aan van Bilal L., een voormalig lid van de Hofstadgroep. Hij zou als jongerenwerker nog altijd moslimjongeren hebben geradicaliseerd.

Naïviteit

Volgens extremisme-expert Mubin Shaikh is het Nederlandse optreden rond L. en andere zaken – ondanks het intrekken van de paspoorten van vier Syriëgangers deze week – ronduit naïef. “Hoe toetst je ware intentie,” zegt Shaikh. “Ik zie veel naïviteit in Europa.” Hij geeft een Duits voorbeeld. Daar kreeg de Syriëganger Harry Sarfo al snel het stempel van modelgevangene. Tot een video opdook waarin hij actief deelneemt aan executies. Shaikh: “Wat moet je geloven van zo’n persoon? Is hij echt een spijtoptant?”

“Het is een beetje trial and error,” erkent Nationaal Coordinator Terrorismebestrijding Dick Schoof.  De echte intenties ontdekken van iemand is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan.

Hindernisparcours

Hoe moeten we volgens Shaikh handelen in dit soort situaties? “Door de persoon goed te observeren, weten we dat ze me niet om de tuin leiden,” zegt hij. “Ik kijk naar de lichaamstaal. Hoe snel de antwoorden komen en hoe perfect ze passen in het verwachte plaatje en ik kan ze ook keihard aanpakken. Ik kan intimiderend zijn. Ik kickboks, ken de Koran, spreek Arabisch.”

Het probleem ligt volgens Shaikh dat er maar weinig islamitische ex-extremisten zijn die kunnen assisteren in de deradicalisering. Er is meer kennis op het gebied van het deradicaliseren van rechtsextremisten.

Hierdoor zal het deradicalisatieproces van radicale moslims nog een hindernisparcours blijven.