Spekman ziet zichzelf niet als de personificatie van de sociaal-democratie

In zijn grote afscheidsinterview in de Volkskrant analyseert de scheidend PvdA-voorzitter Hans Spekman zijn laatste jaar als leider van de partij, haalt hij uit naar Bernd Schneiders en blikt hij vooruit naar de toekomst van zijn ex-partij.

Hans Spekman
Spekman wordt omhelsd door zijn zus Anneke. Beeld: ANP/Robin Utrecht

Het was niet het jaar van Hans Spekman. De smadelijke verkiezingsnederlaag leidde zijn vertrek als partijvoorzitter in, en zijn ‘laatste zus’ Anneke overleed. Al geeft de sociaal-democraat niet op. In zijn afscheidsinterview met John Schoorl van de Volkskrant geeft hij aan dat hij al voor de verkiezingen een slecht resultaat incalculeerde. “Ik ben niet helemaal blind van de realiteit,” zegt hij. “Dus toen de verkiezingen vrij dichtbij waren – dat heb ik natuurlijk nooit naar buiten gebracht, want dat helpt niet – wist ik dat een grote nederlaag voor de hand lag. Ik hield wel hoop, ik vind nooit iets hopeloos.”

Na de nederlaag zag hij geen andere mogelijkheid dan vertrekken. Spekman was bang dat anders de partij uiteen zou vallen, vertelt hij. “Ik wist dat als er een slechte uitslag zou komen: er wordt maar naar één iemand gekeken. Daar hoef je geen wiskundige voor te zijn.”

Keuze

Maar het beeld dat van hem geschapen werd na de nederlaag is in zijn ogen niet terecht. “Ik werd gezien als de personificatie van de teloorgang van de sociaal-democratie. Ik heb zelf dat gevoel niet. Maar de dag na de nederlaag kwam-ie wel keihard binnen. Toen ben ik gaan denken, wat ga ik doen?”

Uiteindelijk wist zijn vrouw Muriël hem te overtuigen. “Ze zag dat ik eraan onderdoor ging,” vertelt Spekman. “Iedereen gaat jong dood bij ons in de familie, en Muriël zou het wel fijn vinden als ik wat ouder zou worden.”

VVD’er in een roze Rolls Royce

Spekman gebruikt dit slotgesprek ook om Berd Schneiders een veeg uit de pan te geven. De voormalig PvdA-burgemeester van Haarlem wilde meteen dat Spekman zou opstappen en zei voor de verkiezingen dat hij op de VVD zou stemmen. “Toen zakte ik echt door de grond,” zegt Spekman. “En ook nog op een VVD’er die in een roze Rolls Royce rijdt! Vervolgens kwam-ie met kritiek op mij! Nou mag iedereen kritiek hebben, maar als er één iemand zijn mond moet houden, is hij het.”

Toch sluit Hans Spekman hoopvol af en blikt hij positief vooruit. “Ik ben heel optimistisch, over de behoefte van mensen om echt samen te leven,” zegt hij. “Ik zie dan mijn kinderen en dan denk ik: ‘Kijk daar zijn ze weer!’ Twee van de drie zijn al lid en ze hebben snappen dat je iets collectiefs nodig hebt om in te grijpen zolang er ongelijkheid is in de wereld. Als ik nu kijk naar de bevlogenheid bij de voorzitter van de Jonge Socialisten, weet ik: er is hoop. Het houdt niet op bij mij.”