Na elf jaar strijd tegen seksueel geweld zwaait Nationaal Rapporteur Dettmeijer af

Dettmeijer: ‘Ik probeer mijn boosheid effectief te laten zijn’

Deze week publiceerde de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen haar tiende rapportage mensenhandel. Rapporteur Corinne Dettmeijer kaart hiermee het tekort aan beleid van gemeenten aan, en dat doet ze voor de laatste keer. Na ruim elf jaar inzet voor slachtoffers van mensenhandel en seksueel geweld geeft Dettmeijer het stokje door.

Corinne Dettmeijer. Beeld: Arenda Oomen Fotografie

Afgelopen week presenteerde Dettmeijer haar laatste rapport aan staatssecretaris Mark Harbers van Justitie en Veiligheid. In het rapport laat zij zich onder meer uit over het tekort aan beleid over mensenhandel in met name kleinere gemeenten. Zo blijkt uit onderzoek dat 35 procent van de gemeenten in Nederland geen idee heeft of mensenhandel voorkomt en dat maar 5 procent van de gemeenten daadwerkelijk een specifiek beleid heeft ten aanzien van mensenhandel.

In haar functie rapporteert Dettmeijer haar bevindingen over de aard en omvang van mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen en doet zij aanbevelingen om situaties van slachtoffers te verbeteren. In een reactie vat ze haar aanbevelingen samen: “Gemeenten: zorg dat je de boel op orde hebt en dat er beleid is over mensenhandel. En overheid: zorg dat de gemeenten dit beleid ook uitvoeren,” aldus Dettmeijer. Ook ziet de rapporteur nog verbeteringen voor de rol van medische specialisten. Zo pleit Dettmeijer voor een richtlijn voor artsen op momenten dat zij mensenhandel signaleren.

De tekst gaat verder onder de tweet. 

In haar tiende en laatste Rapportage Mensenhandel blikt Dettmeijer eveneens kort terug op haar carrière als kinderrechter. Zo beschrijft ze een periode waarin het woord ‘loverboy’ nog niet in het woordenboek stond en meisjes soms zelfs werden ‘opgesloten omdat ze een verkeerd vriendje hadden’.

“Zo ook een meisje,” schrijft Dettmeijer, “dat jaren later als volwassen vrouw op mij afstapte en zei: ‘U was mijn kinderrechter en u hebt mijn leven gered’. Ik herkende haar niet, het was te lang geleden, maar zij stuurde me de beschikking tot uithuisplaatsing met mijn handtekening eronder. Ik had haar uit huis geplaatst, omdat zij in handen was gevallen van een mensenhandelaar. Dat mijn beslissing om haar te beschermen iets had betekend in haar leven, raakte me.”

Beeld: ANP/Bart Maat

Effectief

Naar eigen zeggen is betrokkenheid de basis van haar werk. Dettmeijer: “Zonder verbondenheid met slachtoffers komt dit werk en de passie daarvoor onmogelijk van de grond. Aan de andere kant: om effectief te zijn is het belangrijk om enige afstand te bewaren. Als je alleen boos en verdrietig bent over individuele zaken, dan bereik je eigenlijk niets. Ik probeer mijn boosheid effectief te laten zijn.”

Deze aanpak blijkt effectief, want ongeveer 80 procent van haar aanbevelingen werd de afgelopen elf jaar aangenomen. Een prestatie waar ze trots op is, geeft de Nationaal Rapporteur aan. Daarbij onderstreept zij met name het belang van haar team, bestaande uit veertien medewerkers dat het gedegen onderzoek uitvoert, waar haar aanbevelingen op zijn gebaseerd.

De tekst gaat hieronder verder. 

Een internationaal verschijnsel als #MeToo bekijkt ze vanuit haar eigen mandaat — seksueel geweld tegen kinderen — en ziet ook daar nog een berg werk te verzetten. “Ik zie dat er nog een groot taboe rust op dit onderwerp,” zegt Dettmeijer. “Dit taboe is breed: van een slachtoffer dat niet kan praten over de situatie, tot iemand die seksueel geweld signaleert en dat niet aangeeft. Het is belangrijk dat daar een verschuiving in komt. Als ik kijk naar de afgelopen jaren zie ik een reeks van gebeurtenissen die aangeven dat dit probleem op grote schaal voorkomt. Het is niet een enkeling die vanuit de bosjes een kind verkracht. Dit besef moet groeien.”

Invloed

Haar invloed leverde haar onder andere een plek op in de Top-100 van meest invloedrijke vrouwen van Nederland van tijdschrift Opzij. Zo eindigde ze vorig jaar op de tweede plaats in de categorie Justitie en Openbare Orde van deze lijst. Ze werd geroemd om haar actieve houding en aandacht voor vrouwenhandel en seksueel geweld. De afgelopen jaren wist zij de aandacht voor deze onderwerpen in hoge mate te vergroten. Zo werd, dankzij haar aanbevelingen, het aantal rechercheurs voor kinderpornografie verdubbeld en zijn na veel moeite rechters gekomen die gespecialiseerd zijn in mensenhandel.

Elf jaar lang bekleedde Dettmeijer de functie van Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. Komende week eindigt haar mandaat. Ze geeft het stokje door aan Herman Bolhaar, voorheen topman bij het Openbaar Ministerie.

“Ik denk dat ik me eerst rustig ga oriënteren op wat er hierna mogelijk op mijn pad komt. Dus daar kan ik nog niet veel over zeggen,” laat Dettmeijer weten. “Wel ga ik later deze maand en begin volgend jaar in Egypte trainingen geven in de aanpak van mensenhandel. Dat zijn projecten waar mijn expertise goed voor gebruikt kan worden en wat ook nog steeds erg leuk is om te doen.”