De Chinese blokkade van WhatsApp is niet uitzonderlijk

De staat is koning

WhatsApp is binnen de Chinese landsgrenzen grotendeels geblokkeerd. Deze blokkade is geheel in lijn met een groot censuurplan dat in februari 2018 van start moet gaan.

Whatsapp
Tijdens de top moet Xi Jingping worden herkozen. Beeld: ANP/EPA/Roman Pilipey

Volgens de New York Times is de blokkade een beveiligingsmaatregel voor een grote bijeenkomst van de Communistische Partij. Vanaf 18 oktober komen ruim tweeduizend leden van de partij een week lang in Peking bijeen om de ontwikkelingen van de afgelopen jaren te bespreken.

Ook zal president Xi Jinping worden aangesteld voor zijn tweede termijn. Reden genoeg voor de Chinese overheid om WhatsApp te blokkeren. De blokkade van WhatsApp staat allerminst op zichzelf. Sterker nog, China blokkeert de meeste communicatie-applicaties ter wereld. Dat blijkt uit het rapport Freedom on the Net uit 2016.

Eerder dit jaar blokkeerde China al het delen van video’s, spraakberichten, foto’s en andere documenten via WhatsApp. Destijds gebeurde dat na een golf van kritiek op de Chinese regering na onder meer het overlijden van de dissident Liu Xiaobo in detentie. Ook beschuldigde een Chinese miljardair zijn bazen in China via Twitter van omkoping.

Censuur: de ‘Grote Firewall’

China’s ‘Grote Firewall’ wordt al sinds 1997 gebruikt. Naast de tijdelijke blokkade van WhatsApp is China al jaren verstoken van onder andere YouTube, Google, Facebook en Twitter. Zo wordt het nu ook voor gebruikers van VPN — een virtueel privénetwerk waarmee de censuur omzeilt kon worden — steeds moeilijker om gebruik te maken van de verschillende communicatie-applicaties en sociale media. Per februari 2018 moet de bestrijding van VPN-gebruikers voltooid zijn.

Met de aankomende, belangrijke politieke bijeenkomst in het vooruitzicht wordt de ‘Grote Firewall’ weer opgetrokken om mogelijke onrust te voorkomen. Hoewel China zich steeds verder ontwikkelt tot absolute economische wereldmacht, doet de bestuurlijke nadruk op controle en beperking denken aan verontrustende tijden.

Beeld: ANP/AFP Foto/Nicolas Asfouri

China bij lange na geen uitzondering

De Chinese blokkade van communicatie-applicaties is niet uitzonderlijk. Veel andere landen maken zich hier ook veelvuldig schuldig aan. Dusdanig veel dat het haast net zo opvallend is dat landen communicatie-applicaties niet tot zelden blokkeren. Landen als Rusland, Wit-Rusland, Turkije, Indonesië, Thailand en Vietnam doen het niet veel slechter dan China en worden ook gezien als onvrije landen op het gebied van vrije online-communicatie. Ook landen als Zuid-Korea en Brazilië worden maar net beschouwd als ‘deels vrije landen’.

De gevolgen van het censuur zijn helder. In 2011 werd in China geen nieuws gebracht over de Tunesische en Egyptische opstanden, uit angst voor een domino-effect, volgens Reporters without Borders. In datzelfde jaar verwijderde de Zuid-Koreaanse staat in een paar maanden tijd tienduizenden pro-Noord-Koreaanse berichten. En ook in Wit-Rusland werden online-journalisten en -platforms aangepakt en geblokkeerd in aanloop naar de verkiezingen.

Opvallende steun van westerse bedrijven

Opvallend is dat internetcensuur van overheden wordt gestimuleerd door grote bedrijven als Apple, Microsoft, Google en Yahoo. Zo blokkeerde Apple vorig jaar de New York Times op verzoek van China. Dat een bedrijf als Apple meewerkt aan dit censuur is uit puur winstoogmerk. In China draait het technologiebedrijf simpelweg de op een na grootste omzet. Daarnaast verbergt Google in verschillende landen zoekresultaten op aanvraag van de overheid. Zoals in Thailand, waar beledigingen aan het adres van de leiders niet worden getoond.

Bij deze grote bedrijven is de klant koning en bepaalt de staat welke informatie wordt gelezen door zijn bevolking. Niet alleen in China, maar dus  in tientallen landen ter wereld.

Meer leuke content? Like ons op Facebook