Spring naar de content

De Oscaruitreiking is een mijnenveld geworden

Zondagavond worden de Oscars voor de 91e keer uitgereikt in Los Angeles. Het mag dan alweer even geleden zijn dat de komeet #MeToo insloeg in Hollywood: het filmgala is ook dit jaar met schandaaltjes omgeven.

Gepubliceerd op: Geplaatst in de volgende categorieën:
Geschreven door: Evi Timp

We zagen het eerder deze maand bij de uitreiking van de Grammy's: Amerika en haar entertainmentindustrie zijn doordrenkt door politieke verdeeldheid. Het muziekgala werd door verschillende artiesten geboycot om een gebrek aan diversiteit -een verwijt waar de Academy maar al te bekend mee is. In 2016 ontplofte Twitter dankzij de hashtag #Oscarssowhite, in aanloop naar de uitreiking van de Academy Awards. Twee jaar later drukte #MeToo een onuitwisbare stempel op de filmindustrie.

Gala zonder gastheer

De awardshow zal dit jaar voor het eerst zonder gastheer plaatsvinden. In eerste instantie zou comedian Kevin Hart de show presenteren, maar een aantal opgedoken homofobe tweets uit zijn verleden veranderde de zaak. Hart bood zijn excuses aan en liet weten zich terug te trekken als presentator. Inmiddels is bekend gemaakt dat de show door verschillende beroemdheden aan elkaar zal worden gepraat, terwijl zij de prestigieuze beeldjes aan de winnaars zullen overhandigen. Een deel van de namen is al aangekondigd, met onder andere Jennifer Lopez, Daniel Craig, Chris Evans, Tina Fey, Whoopi Goldberg en Charlize Theron.

Een regisseur zonder erkenning

Dit jaar staan twee grote kanshebbers in de kritische schijnwerpers: Bohemian Rhapsody en Greenbook. De eerste een biopic over het leven van Queen leadzanger Freddie Mercury, de tweede een roadtripmovie waarin de beroemde zwarte pianist Don Shirley wordt rondgereden door zijn blanke chauffeur en lijfwacht. Beide films zijn genomineerd voor vijf categorieën, waaronder 'beste film'. Bohemian Rhapsody is een regelrechte kaskraker en inmiddels de best bezochte muzikale biopic ooit. Greenbook, alhoewel een minder groot succes bij het publiek, geniet van veel lovende kritieken. Toch wordt er, ondanks hun succes, schuin naar de films gekeken.

Bohemian Rhapsody heeft last van twee grote kritiekpunten. De film zou geen reëele weergave zijn van de beruchte seksualiteit van Freddie Mercury. In plaats daarvan zou zijn gekozen voor een door de band goedgekeurde versie van het verhaal. Wellicht geen verrassing, met Queen-gitarist Brian May en drummer Roger Taylor als producers van de film.

Belangrijker nog: regisseur Bryan Singer werd tijdens de productie – 80 procent van de opnames was voltooid – ontslagen, na meerdere #MeToo-beschuldigingen. In tijdschrift The Atlantic werd de regisseur in januari beschuldigd van seksueel misbruik van minderjarige jongens, een artikel dat de regisseur zelf wegzette als een 'homophobic smear piece'.

Singer werd vervangen door Derek Fletcher, maar in de aftiteling krijgt Singer de volledige credits als regisseur. Toen de film bij de Golden Globes in de prijzen viel ontweken de castmembers zijn naam op opvallende wijze. In de nominatielijst van de Oscars is de naam van Singer ook niet te vinden. Mocht Bohemian Rhapsody met een gouden beeldje naar huis gaan, is de kans klein dat de bijdrage van Singer wordt erkend.

Te wit

De kritiek op Greenbook heeft vooral te maken met de wijze waarop racisme wordt aangekaart in de film. Een filmcriticus van Vanity Fair beschreef de film als volgt: 'Een comedy over rassenverhoudingen, waarin de blanke persoon leert dat zwarte mensen toch niet zo veel van hem verschillen. Het is het soort verhaal wat vroeger Oscars won, maar wat nu – in een hopelijk bewuster tijdperk – wordt gezien als verzoenend en problematisch.' De film zou het rassenverhaal vanuit een 'wit oogpunt' benaderen en zich vooral op een 'wit publiek' richten.

De familie van de inmiddels overleden Don Shirley heeft overigens aangegeven het niet eens te zijn met de manier waarop het verhaal van de pianist wordt verteld. Volgens hen is de vriendschap tussen de twee hoofdpersonen sterk overdreven en was hun relatie strikt zakelijk.

Boze nabestaanden

Ook een andere film, met aanzienlijk minder publiciteit, heeft tot grote onvrede van familieleden van de geportretteerde gezorgd. Detainment, een Ierse korte dramafilm, is gebaseerd op het waargebeurde verhaal rond de moord in 1993 op de peuter James Bulger. De familie van het slachtoffer zegt dat de regisseur hen nooit om toestemming heeft gevraagd om de film te maken. Op Twitter liet de moeder van James weten 'te walgen' van het feit dat de film is genomineerd voor een Oscar. Zo'n 250.000 mensen hebben een petitie getekend die eist dat de film uit de race wordt gehaald. In een verklaring liet de Academy weten dat de film door haar leden is verkozen en dat hij niet van de lijst zal worden verwijderd. Regisseur Vincent Lambe, die zijn excuses aanbood aan de familie, heeft voorgesteld om de opbrengt van de film te doneren aan The James Bulger Memorial Trust, opgezet door de moeder van James. Over het verzoek om de film uit de race te halen zei hij: "I think it would defeat the purpose of making the movie."

Zondagavond is het zover en zullen we weten wie er in de prijzen vallen. Het is de vraag of de controverse daarbij wordt benoemd, of strategisch wordt ontweken. Voorgaande jaren lieten zien dat de Academy gevoelige onderwerpen tijdens de uitzending liever vermijdt. Volgens de producers moeten de Oscars een leuk en vermakelijk spektakel zijn, zonder dat politieke zaken de show overschaduwen.