Miljoenenstrop overheid door nieuwe ICT-fail

De overheid heeft het maar zwaar met de digitalisering. Al jaren kampt zij met mislukte en afgeblazen projecten. Nu blijkt er weer twaalf miljoen gestoken te zijn in een nieuw informatiesysteem voor het gevangeniswezen waar alsnog de stekker uitgetrokken is. Het programma zou te groot en onbestuurbaar worden, en bovendien moest er bezuinigd worden.

Het bewuste informatiesysteem, Cajis (Capaciteiten en Justitiabelen Informatiesysteem), zou moeten bijhouden welke gedetineerde waarvoor en waar wordt vastgehouden en hoe lang deze nog moet zitten. Maar de bouw van het systeem is nu stopgezet. Men blijft dus voorlopig werken met een zwaar verouderd systeem uit 1993.

Het staken van dit specifieke project staat echter niet op zichzelf. De overheid heeft al een behoorlijke staat van dienst opgebouwd met gepruts op ICT-gebied. Zo kostte een stilgelegd project van het UWV, dat hét UWV-systeem voor alle uitkeringen moest worden, twee jaar geleden ook al 87 miljoen euro, liep een ICT-project voor digitalisering van gegevens bij het ministerie van VROM (kosten 16,6 miljoen) uit op een mislukking, en wordt ook de belastingdienst al tijden geplaagd door verregaande problemen met ICT-projecten, waardoor vooral ondernemers problemen kregen met aangiftes en er zelfs een miljoen aangiftes kwijt raakten. En dit zijn slechts enkele voorbeelden, waarbij in alle gevallen de oorzaak van het stopzetten is dat de systemen te complex, te groot en te ambitieus zijn.

Door de verschillende falende projecten wilde de Tweede Kamer in 2007 een parlementair onderzoek naar de verspilling van miljarden aan ICT-geld bij de overheid. De Algemene Rekenkamer kwam eind dat jaar ook al met een rapport waaruit bleek dat de ambities vaak veel te hoog zijn bij de verschillende projecten. Hierdoor stagneren projecten, worden zij onoverzichtelijk en lopen de kosten gigantisch op. Er werd indertijd al gesproken over “een Betuwelijn per jaar” die weggegooid werd.

Ook de politie kwam in 2010 meermalen in het nieuws vanwege hun ICT-beleid. Zo wilde de VVD in januari al een parlementair onderzoek naar de voorziening tot samenwerking Politie Nederland (vtsPN), de automatiseerder van de politie, wegens financiële- en andere wanprestaties van het bedrijf. De vtsPN kwam later dit jaar nogmaals op een pijnlijke manier in het nieuws toen het Ministerie van Binnenlandse Zaken een vernietigend rapport schreef, waarin de organisatie “Apathie, miscommunicatie, een cultuur van vrijblijvendheid en haperende techniek” werd verweten. Dit rapport resulteerde in een plan van aanpak waardoor maar liefst 630 (!) van de 700 externen én de voltallige directie bij de vtsPN eruit gezet werden.

Voorlopig lijken de ICT-problemen bij de overheid dus nog niet voorbij. Een behoorlijk aantal projecten komt óf nooit van de grond, óf wordt vroegtijdig afgebroken. De komende tijd zal dit de samenleving een hoop geld blijven kosten, en dat is geen prettig vooruitzicht in de huidige economische situatie.

alex ringeling