Hans Hillen: ‘Als Ab Klink terugkomt, hang ik de vlag uit’

De politieke aardverschuiving van afgelopen zomer trof het CDA vol. Hoe kon de partij twintig zetels verliezen, toch gaan regeren én een pact met ‘de duivel’ sluiten? Een terugblik met Hans Hillen, minister van Defensie, CDA-ideoloog en Ab Klink-adept. “De PVV is een tijdelijk verschijnsel.”

Het bloed kruipt waar het niet gaan kan: hoewel Hillen zijn carrière begon aan de journalistieke kant van het politieke spectrum – hij was jarenlang politiek verslaggever voor het NOS Journaal – belandde hij via via in 1990 alsnog in de Tweede Kamer. Tot een ministerspost kwam het ondanks zijn ambities echter niet: het zou nog tot zijn 63ste duren voordat hij dit jaar minister van Defensie voor het kabinet-Rutte werd. “Ik heb altijd iets gehad met Defensie. Als Kamerlid had ik ’t al in mijn portefeuille. De afgelopen jaren heeft er een enorme kaalslag plaatsgevonden in het hele militaire bedrijf. Toen Maxime mij ervoor vroeg, zei ik ja omdat ik daar verbetering in wilde aanbrengen.”

Zijn partij verloor bij de afgelopen verkiezingen twintig zetels, iets dat voornamelijk te danken is aan de doorgaans hondstrouwe katholieke kiezers uit Brabant en Limburg, die massaal overstapten naar de PVV en de VVD. Hillen ziet die verschuiving als een uiting van diepe ongerustheid in de samenleving. “Het zijn de bekende thema’s: veiligheid op straat, ouderdom, pensioenen, omgangsvormen, verhuftering, noem maar op. We verloren ook aan de VVD, waar de stemmen vooral uit tactische overwegingen heen gingen. Toen de vraag zich begon voor te doen wie de grootste werd, Job Cohen of Mark Rutte, stemden veel CDA’ers op Rutte. Ik meen dat wij twee dagen voor de verkiezingen zeven zetels alleen al aan deze tactische stemmers hebben verloren.”

Het CDA heeft dan ook vooral verloren omdat de kiezers niet meer weten waar de partij voor staat: een middenpartij, maar is dat links, rechts, progressief of conservatief? Volgens Hillen zal de partij het vertrouwen van de kiezers moeten terugwinnen. “Door wijsheid van bestuur, door rustig leiderschap. Tegelijkertijd zal het CDA meer kleur en richting moeten geven, want dat is onvoldoende gebeurd.”

De opkomst en de populariteit van de PVV boezemen Hillen vooralsnog weinig angst in. Nederland moet weer orde op zaken stellen, maar we hebben geen idee hoe, en dat weet ook de PVV niet. “Ik mis diepgang bij de PVV, een boodschap. Wat Wilders en de zijnen doen, is het benoemen van problemen. ‘Is het geen schande dat…,’ zo beginnen ze meestal hun verhaal. Je moet benoemen en dan een oplossing aanreiken.” Op de vraag of het fenomeen PVV iets blijvends is, is Hillen eveneens duidelijk: “Ik denk dat de PVV een tijdelijk verschijnsel is. Politiek-filosofisch is het allemaal niet zo diepgaand.”

Hoe nu verder met het CDA? Tijdelijk opperhoofd en vicepremier Maxime Verhagen gaf enige tijd terug al te kennen geen carrière als partijleider te ambiëren, maar Hillen heeft al een idee wie het estafettestokje uiteindelijk over zou moeten nemen. “Een van mijn oude favorieten is Ab Klink. Zijn vertrek is een van de vreselijkste drama’s die het CDA is overkomen. Ik hoop dan ook dat hij gauw terugkomt en meedoet. Ab is een groot denker en heeft een uitstekende presentatie. Hij is een van de waardevolste mensen die we hebben. Als hij terugkomt, hang ik de vlag uit.”

Lees het volledige interview met Hans Hillen terug in het Kerstnummer van HP/De Tijd.

UPDATE – De PVV een tijdelijk verschijnsel? Nee, eerder het CDA, twittert Geert Wilders.

Frans van Deijl