Volkskrant: ‘Probo Koala-boek is tendentieus en ongefundeerd’

De Nederlandse media zijn ‘handelaren in angst’ die zich schuldig maken aan ‘rampenporno‘. Dat is de conclusie die Jaffe Vink optekent in zijn boek Het gifschip, over de chemische ramp die het schip Probo Koala veroorzaakte in Ivoorkust. De giframp heeft geen dodelijke slachtoffers gemaakt, in tegenstelling tot de vijftien doden die de media destijds meldden. Vooral de Volkskrant krijgt van Vink de wind van voren. Onterecht, volgens hoofdredacteur Philippe Remarque. “Het boek is tendentieus en ongefundeerd. Een pamflet tegen de Volkskrant en Greenpeace.”

Vinks boek gaat terug naar augustus 2006, toen de Probo Koala vierhonderd ton afvalstoffen dumpte op lokale vuilstortplaatsen in Ivoorkust. Het persbureau AFP en de Ivoriaanse regering deden melding van vijftien doden. Dit bericht werd door vrijwel alle media overgenomen, inclusief de NOS en de Volkskrant. Later bleek hiervoor geen bewijs te zijn. Remarque: “In het begin zaten we fout, net als alle media. We zijn te veel achter de berichtgeving van de regering aan gegaan. Dit hebben we later rechtgezet met het onderzoek dat we in samenwerking met journalisten uit andere landen deden naar de oorzaken van de ramp.”

Het onderzoek naar de praktijken van afvalverwerkingsbedrijf Trafigura leverde zelfs de Daniel Pearl Award, een prestigieuze internationale prijs voor onderzoeksjournalistiek, op voor redacteur Jeroen Trommelen. Jaffe Vink beschuldigt Trommelen juist van het ‘op larmoyante wijze de doodsnood van twee meisjes beschrijven, alsof hij er met zijn neus bovenop stond. Maar hij zat achter zijn bureau te fantaseren’. Remarque: “Trommelen deed in eerste instantie verslag van de ramp op basis van lokale berichtgeving. Ik ben het met Vink eens dat dat onverstandig was.” Trommelen was onbereikbaar voor commentaar, hij geniet van een sabbatical in Suriname.

Desondanks vindt Remarque dat Vink te eenzijdig over de rol van de krant schrijft. “Ik vind dat hij wel heel erg ingaat op het begin van de verslaggeving. Bovendien heeft hij een soort missie tegen de Volkskrant en Greenpeace. Volgens hem speelt de krant onder een hoedje met milieurechtenorganisaties. “Het boek is een soort pamflet tegen ons. En ik neem het Vink zeer kwalijk dat hij niet bij ons heeft aangeklopt voor wederhoor.”

Is er voor de Volkskrant een les te trekken uit de affaire Probo Koala? “We hadden ruimer aandacht moeten besteden aan de twijfel, en achteraf misschien iets meer het boetekleed moeten aantrekken.” Aanstaande zaterdag zal de ombodsvrouw van de Volkskrant het boek van Vink bespreken en op de beschuldigingen ingaan.

matthijs prinzen