‘Slordigheid Rutte kan hem nog wel eens opbreken’

Waarschijnlijk roept de parlementaire pers aanstaande zondag premier Mark Rutte uit tot politicus van het jaar – premiers in hun eerste jaar zijn tot nu toe altijd verkozen. Maar op de valreep van 2011 maakt Rutte nog een flinke uitglijer met de uiteindelijke en intussen omstreden geraakte benoeming vandaag van Piet Hein Donner als vice-voorzitter van de Raad van State. 

Het is Ruttes tweede grote fout, na eerst de Kamer afgelopen zomer verkeerde cijfers te hebben gepresenteerd over de sanering van de Griekse schulden. Als verzachtende omstandigheid kan worden aangevoerd dat er toen van opzet duidelijk geen sprake was, maar in de kwestie-Piet Hein Donner gaat de premier niet meer vrijuit.

De advertentie kwam na enige vertraging, en intussen raakte Donner meer en meer geërgerd over zijn uitgestelde en kennelijk nog niet beklonken benoeming. Er zouden andere kandidaten bestaan en Donner lag ineens niet goed meer in zijn eigen CDA waar dissidenten als Koppejan, Ferrier, Hirsch Ballin en Klink nog een oude rekening hadden te vereffenen die dateerde uit de tijd van de kabinetsformatie (Volgens Bert Bukman in het onlangs verschenen boek Het Slagveld oefende Donner tamelijk onorthodoxe druk uit op deze dissidenten die tegen samenwerking waren met de PVV. red.). Ook met de voorzitter van de Raad, koningin Beatrix, leek de relatie schade te hebben opgelopen, en ook die kwam voort uit verwikkelingen rond de formatie.

Ruim een half jaar later wordt Donner dan toch benoemd, en vraagt menigeen zich af waar alle heisa nou voor nodig is geweest. Een ding staat voorop: Rutte heeft de regie uit handen gegeven. Dat hij ineens met die advertentie kwam, was onnodig en nogal naïef. Niemand twijfelde dat Donner de nieuwe eerste man zou worden van de Raad, niemand verbaasde zich er werkelijk over dat dit soort benoemingen nog steeds lang van te voren en in kleine kring worden geregeld. Wat nou transparantie? De gang van zaken illustreert daarbij een zekere mate van slordigheid en van onderschatting van de zijde van de premier, die hem nog wel eens kunnen opbreken. Zeker nu er zware tijden aanbreken met extra bezuinigingen en een gedoogpartij die allengs onhandelbaarder wordt. 

frans van deijl