Mannen, we lopen hopeloos achter

Een grootschalig onderzoek naar de verschillen in schoolresultaten tussen Amerikaanse jongens en meisjes laat zien wat we al dachten: jongens halen aanzienlijk lagere cijfers op de basisschool. Jongens hebben minder concentratie- en doorzettingsvermogen, zijn minder nieuwsgierig en kunnen slechter stilzitten dan meisjes. Dat is in het Nederlandse onderwijssysteem niet veel beter.

Scoren
Ook in ons land ligt al jaren de focus op de ontwikkeling van cognitie. Centraal staan kennisverwerving en zelfreflectie. Het gammele studiehuis is daar het ultieme product van. Momenteel richt de politieke aandacht zich vooral op excellentie. Gisteren gaf het ministerie van Onderwijs tweeënvijftig middelbare scholen het predikaat excellent.

Daarnaast heeft het ministerie sinds een paar jaar het accent gelegd op taal en rekenen. Basisscholen willen zich steeds meer profileren met voorscholing, tweetalig onderwijs en hoge citoscores. Zo is het normaal geworden dat ouders met hun kleuters letters en cijfers moeten zoeken om mee te nemen naar school.

Erop en erover
Mijn eigen observatie past perfect in het beeld van het Amerikaanse onderzoek: mijn kleuternichtje leest nu al bijna en telt als een malle. Mijn kleuterneefje heeft tot nu toe totaal geen interesse en leest alleen de ‘ruh’ van zijn voornaam. Daarbij doet hij dat alleen maar als het op een kentekenplaat staat: het blijft een jongen.

Maar er is meer bewijs dan deze particuliere bevinding. Net als in Amerika, werkt deze ontwikkeling door in het middelbare en hogere onderwijs. Zo laat het Centraal Bureau voor de Statistiek zien dat jongens op VWO-niveau aanzienlijk meer vertraging oplopen dan meisjes. Ook in de collegebanken scoren vrouwen beter. De afgelopen 12 jaar is de hele bevolking tussen 25 en 35 aanzienlijk hoger opgeleid geraakt, maar vrouwen zijn enorm uitgelopen op de mannen in deze leeftijdscategorie. In de afgelopen vijftig jaar zijn vrouwen er op en over gegaan: het feminisme heeft plaatsgemaakt voor feminisering van het onderwijs. Vrouwen hebben het kennisgat gedicht en hebben een riante voorsprong genomen.

Focus op weetjes
Met mijn beperkte cognitieve mogelijkheden werd ik afgelopen zomer hard geconfronteerd in het Museum of National History (Washington). Het museum was een saaie overdaad aan cijfers en feitjes die de imposante kortlopende geschiedenis van Amerika moest illustreren. Ik haakte snel af. Wel heb ik me vermaakt met het gedrag van veel Amerikaanse ouders, die constant de rol van educator op zich namen. Jaartallen en presidenten moesten in die hoofdjes terecht komen, met een soort non-stop Sesamstraat als gevolg. Ik gaf het op en ben maar snel gaan kijken bij de dinosauriërs een museum verderop.

Mannen: we lopen hopeloos achter. Trouwens, ik vergeet te zeggen dat alle vrouwen dit stuk niet hoeven te lezen. Die weten dit natuurlijk al lang.

———
Volg HP/De Tijd ook op Twitter en Facebook of schrijf u in voor onze nieuwsbrief!