Ook ‘gezonde’ clubs vallen om: wat is het KNVB-licentiesysteem waard?

Afgelopen week stonden weer twee clubs in de Jupiler League op omvallen.

SC Veendam lijkt een kat met negen levens en balanceert wederom op de rand van een faillissement. Gjaltema, de grootste sponsor, wil echter niet langer bijspringen. Iets zuidelijker in het noorden sprong bij FC Emmen een sponsor bij om een dwangbevel te betalen. De club stelde zelf het bedrag niet te kunnen voldoen, omdat anders ‘de continuïteit na het voetbalseizoen in het geding komt’. Eerder gingen Haarlem, RBC en AGOVV failliet. Mochten de noordelijke clubs alsnog omvallen, is het aantal clubs in de Jupiler League in nog geen vijf jaar tijd met een kwart gereduceerd tot vijftien.

Bodem nog niet in zicht
En is daarmee de bodem bereikt? Sinds augustus 2010 wordt de financiële gezondheid van profclubs driemaal per jaar beoordeeld aan de hand van een puntensysteem. De clubs worden ingedeeld in drie categorieën. Categorie 3 is een gezonde club, categorie 2 krijgt een voldoende en categorie 1 is onvoldoende, alias de ‘gevarenzone’. Clubs in de gevarenzone staan onder verscherpt toezicht en moeten binnen drie jaar een promotie hebben gemaakt naar een veiligere categorie.

Men zou op basis van deze indeling verwachten dat alleen clubs uit Categorie 1 acuut gevaar op faillissement lopen. Dat blijkt echter niet het geval. Volgens de laatste indeling, op 30 januari, zit FC Emmen in Categorie 2. SC Veendam, dat al meerdere malen door sponsors is gered, was net gedegradeerd naar Categorie 1. Aan het begin van het seizoen stonden de Veenkolonisten nog in Categorie 2. Net als AGOVV dat nog geen halfjaar voor het faillissement in Categorie 2 bivakkeerde. Blijkbaar is een voldoende dus niet altijd genoeg om een bankroet te ontlopen.

Puntensysteem niet openbaar
Wat is dan de waarde van het licentiesysteem? Momenteel zitten er 10 van de 35 profclubs in de veilige categorie. Vanuit een pessimistisch perspectief kun je stellen dat 25 clubs gevaar lopen. Nu zal dat niet zo’n vaart lopen, maar waarom zouden niet meer van die clubs in het nauw komen? Het is lastig hier een vinger achter te krijgen, aangezien het puntensysteem niet openbaar beschikbaar is. De KNVB stelt op haar website in ieder geval dat het oordeel wordt gebaseerd op de ingediende (half)jaarcijfers en de prognosecijfers voor het komende/lopende seizoen.

Nu ga ik ervan uit dat er niet gerommeld wordt met de behaalde financiële resultaten, maar optimisme is de (voetbalclubbesturende) mens niet vreemd. Hoog tijd om clubs alleen maar af te rekenen op hun behaalde financiële resultaten. Optimistische toekomstdromen over het potentiële achterland, een aantrekkende economie of een gedroomd vliegwieleffect van meer televisieaandacht zijn levensgevaarlijk voor de gezondheid van de Jupiler League.