Regering: ZZP-er is bedreiging voor melkkoe werknemer

De regering is – via het advies van de Commissie Van Dijkhuizen – vast van plan de belastingvoordelen aan te pakken die een ZZP-er geniet.

Daar liggen wel heel andere motieven onder dan u zou denken. De ontwikkeling waarbij steeds meer mensen kiezen voor het ondernemerschap is een regelrechte bedreiging voor ons belastingstelsel en de daaruit gefinancierde voorzieningen.

Bij een werknemer is het simpel. De werkgever fungeert als incassant voor de Belastingdienst, het geld komt daar vanzelf binnen. U krijgt een loonstrook en passeert voor het gemak maar al die inhoudingen en vooral ook hoe ze heten. Het gaat u om het bedrag onder de streep. Toch zijn het juist al die inhoudingen waarin u geïnteresseerd zou moeten zijn, de regering is het in elk geval wel.

Op een dienstverband van een jaar of drie als rijksambtenaar na – tot grote hilariteit van mijn directe omgeving maar ik heb er een toptijd beleefd – ben ik al tientallen jaren zelfstandig ondernemer. Ik verkoop mijn kennis en kunde aan wie er voor wil betalen met inmiddels ook wel de kanttekening dat ik een opdracht leuk moet vinden. Die keuze hebben de ruim 1,2 miljoen ZZP’ers die ons land volgens het CBS telt doorgaans niet. Een flink deel ervan is ZZP’er geworden omdat er in loondienstverband geen ruimte meer voor ze was. Vaak kunnen ze voor hun oude ‘baas’ in enige mate blijven werken. Maar ze zullen er nieuwe opdrachtgevers bij moeten zoeken om hun koopkracht op peil te houden.

ZZP’ers genieten inderdaad fiscale voordelen zoals de zelfstandigenaftrek. Onder meer daaraan wil de regering nu tornen, het is een voordeel dat een werknemer niet heeft. Maar een ZZP’er heeft geen recht op een WW, geen recht op uitkeringen bij ziekte, de werkgever draagt niet bij aan zijn pensioen. En er is de onzekerheid dat ze morgen zonder inkomen kunnen zitten als opdrachten wegvallen. Dan wacht direct de bijstand.

Toch zou ik het heel veel mensen willen adviseren als ze in staat zijn mentaal met het risico om te gaan. Want eenmaal ZZP’er sta je ervan te kijken hoeveel minder het kost om allerlei risico’s te verzekeren die met die onbegrijpelijke termen op het loonstrookje worden gedekt. De melkkoe die de werknemer is omdat hij gedachteloos genoegen neemt met al die inhoudingen waarmee de overheid niet al te efficiënt voorzieningen financiert, komt in gevaar nu er steeds meer ZZP’ers zijn en steeds minder werknemers.

Misschien zou de overheid eens moeten kijken hoe het komt dat werkgevers steeds minder bereid zijn om de risico’s van werknemers te dragen, het is zo goed als onbetaalbaar geworden. Laat ik er een paar noemen:

– de werknemer wordt ziek. De werkgever betaalt zijn salaris 2 jaar door, ook al heeft hij geen enkele schuld aan de ziekte. Intussen moet hij tegen nog eens die kosten een vervanger inhuren.

– de werknemer functioneert niet en moet worden ontslagen. De werkgever betaalt, als hij de zo goed als onbegaanbare weg via het UWV vermijdt, een ontslagvergoeding volgens de kantonrechtersregel die al snel in de tienduizenden euro’s bedraagt.

– de werknemer-zelf kan op elk moment zonder vergoeding weg.

– de werknemer heeft recht op bijscholing. De werkgever betaalt, elk jaar. De werknemer betaalt niets en heeft zelf geen verplichting.

Nu is de kans groot dat u, als lezer, zelf werknemer bent. U vindt de zaken die ik noemde de normaalste zaak van de wereld. En u vindt mij akelig rechts.

Maar ze zijn niet normaal zoals u zelf ook zou vinden als u zich probeert voor te stellen hoe u zou denken als u voor uzelf bent begonnen en uw eerste personeelslid in dienst moet nemen omdat de zaken goed gaan. Serieus: stelt u zich dat eens voor. Die risico’s gaat u niet snel nemen.

Het MKB is de grootste banenmotor, altijd geweest.

De kabinetsplannen om de fiscale voordelen – die grotendeels virtueel zijn – van de ZZP’er te beperken lossen een probleem op dat niet bestaat. Als Den Haag zijn melkveebdrijf nieuw leven wil inblazen dan moet het de problemen dáár oplossen. Verlaag de drempels voor werkgevers om weer personeel in dienst te nemen en beperk de risico’s. Dan kunnen honderdduizenden ZZP’ers die de status nu min of meer uit de nood geboren hebben, morgen weer aan de slag als werknemer. En kunnen al die premies weer geïnd worden.

En dan nog dit. Die commissie Van Dijkhuizen, die het kabinet adviseert, bestond uit ruim 30 leden. Waaronder niet één ZZP’er.