Waarom het internet een niet te temmen beest is

Nu ook Bing (dat is, moeten we er even bij zeggen, de zoekmachine van Microsoft) mee gaat doen aan het Europese recht om vergeten te worden, is duidelijk dat het Europese Hof het tegendeel heeft bereikt van wat het wilde: internetters zullen zich massaal afwenden van zoekmachines die resultaten verwijderen en op zoek gaan naar alternatieven. En die zijn er genoeg.

In de massale publiciteitsstorm die is ontstaan na de uitspraak van het Europese Hof is een beetje over het hoofd gezien dat die natuurlijk niet alleen voor Google geldt maar voor alle zoekmachines. Wikipedia (dat natuurlijk geen zoekmachine is) leert ons dat het minstens 25 verschillende zijn. En dan rekenen we de metazoekmachines die resultaten bij alle andere zoekmachines bundelen nog niet eens mee. Met andere woorden: als je werkelijk niet meer gevonden wil worden, dan heb je daar een dagtaak aan, en bovendien is het nog maar zeer de vraag of alle zoekmachines zich aan de Europese regels zullen houden.

Nu is Nederland en eigenlijk heel Europa vooral ‘Googleland’: in ons land heeft Google een marktaandeel van ruim 90 procent; Bing zit op enkele procenten. De aankondiging van Microsoft dat het Google gaat volgen zal dan ook waarschijnlijk niet meer zijn dan een publicitair stuntje: zie, we bestaan nog. Microsoft doet al jaren pogingen om de invloed van Bing te versterken en ging daarvoor zelfs een samenwerking aan met Yahoo, ook al zo’n kwakkelaar. Helpen doet het allemaal niet veel.

Er zit aan die hele ‘vergetelheidsdiscussie’ natuurlijk ook een andere kant: Google (en nu dus ook Bing) is bereid om bepaalde zoekresultaten niet meer te tonen, maar de gebruiker die ze opzoekt vergeten ze daar bepaald niet: al uw zoekopdrachten, voorkeuren, downloads, locatiegegevens et cetera worden keurig opgeslagen en gebruikt voor (onder meer) reclame. Wijzelf hadden persoonlijk liever gehad dat het Europese Hof daar een einde aan had gemaakt. Dat was na de hele NSA-spionage-affaire eigenlijk een beter idee geweest.

In dat verband kan het geen kwaad te wijzen op twee Nederlandse (!) zoekmachines die de laatste jaren stevig aan de weg timmeren. Het gaat om Startpage en (metazoekmachine) Ixquick. Die garanderen volledige privacy voor de gebruikers en slaan zelfs geen ISP-gegevens meer op. Ze hebben daarvoor zelfs een certificaat van het College Bescherming Persoonsgegevens voor gekregen, wat niet alles zegt, maar het duidt wel op de goede richting. Later dit jaar komen de twee (verwante) bedrijven ook met een eigen emaildienst, die eveneens volledig anoniem wordt gehouden.

De illusie dat je met een eenvoudige uitspraak van het Europse Hof de maakbaarheid van het internet kunt beinvloeden is, kortom, eigenlijk al verwoest. Zolang het internet open, vrij en toegankelijk is voor iedereen (en dat staat in dit land in de wet), zullen er altijd mensen zijn die nieuwe wegen weten te vinden. Het internet is vooralsnog een niet te temmen beest.